Asosiy kontentga o'tish
Bepul 20 daqiqalik marketing audit
Joylar soni chegaralangan

Savolingiz bormi?

Jamoamiz odatda 5 daqiqa ichida javob beradi.

WWhatsApp TTelegram

Koreya kompaniyalari O'zbekistonda: imkoniyat qayerda va shartnomadan oldin nimani tekshirish kerak

Koreya kompaniyalari O'zbekistonda: tovar aylanmasi va investitsiya, soliq bitimi stavkalari, viza, avtosanoat, tibbiyot va to'qimachilikda imkoniyat.

Koreya kompaniyalari O'zbekistonda: imkoniyat qayerda va shartnomadan oldin nimani tekshirish kerak

Ma'lumot 2026-yil noyabr holatiga.

Toshkentda koreys mahsuloti har qadamda. Ko'chadagi mahalliy avtomobillar tarixi 1990-yillardagi koreys qo'shma korxonasidan boshlanadi, zavod va klinikalarda koreys uskunasi turibdi. Lekin savdo deyarli bir tomonlama: 2026-yil yanvar–iyulda O'zbekiston Koreyadan 1 037 mln dollarlik tovar olgan, unga esa atigi 37,5 mln dollarlik tovar sotgan (Milliy statistika qo'mitasi). Koreys kompaniyasi uchun bu — imkoniyat belgisi. Xaridor koreys sifatiga allaqachon ishonadi, davlat esa ko'proq mahsulot shu yerda ishlab chiqarilishini xohlaydi.

Quyida bu talab qayerdaligi, qaysi qoidalar amal qilishi va shartnomadan oldin nimani tekshirish kerakligi haqida gaplashamiz. Maqola O'zbekistonda biznes qilish bo'yicha yo'riqnoma turkumiga kiradi. Agar siz koreys kompaniyasi bilan ishlayotgan yoki unga sherik bo'lmoqchi bo'lgan tadbirkor bo'lsangiz, bu yerda hamkoringiz qaraydigan raqamlar va savollar bor.

O'zbekiston va Koreya raqamlarda

  • Tovar aylanmasi — Qiymat: taxminan 1,7 mlrd dollar, tashqi savdoning 2,1% i; Davr: 2025; Manba: Milliy statistika qo'mitasi
  • Tovar aylanmasi — Qiymat: 1,1 mlrd dollar; Davr: 2026-yil yanvar–iyul; Manba: Milliy statistika qo'mitasi
  • Koreyadan import / Koreyaga eksport — Qiymat: 1 037 mln / 37,5 mln dollar; Davr: 2026-yil yanvar–iyul; Manba: Milliy statistika qo'mitasi
  • Koreya kapitali ishtirokidagi korxonalar — Qiymat: 683 (182 qo'shma, 501 xorijiy); Davr: 2025-yil 1-dekabr; Manba: Milliy statistika qo'mitasi
  • Koreya kapitali ishtirokidagi korxonalar — Qiymat: 730; Davr: 2026-yil 1-avgust; Manba: Milliy statistika qo'mitasi
  • Asosiy kapitalga koreys investitsiya va kreditlari — Qiymat: 216,4 mln dollar; Davr: 2026-yil yanvar–iyun; Manba: Milliy statistika qo'mitasi
  • Jalb qilingan koreys investitsiyasi, jami — Qiymat: 10 mlrd dollardan ortiq, shundan 8 mlrd ga yaqini to'g'ridan-to'g'ri; Davr: 2026-yil sentyabr; Manba: O'zA, milliy axborot agentligi

Bu raqamlar nimani anglatadi? Koreys biznesi bor, lekin bozorda tiqilinch yo'q. Taqqoslash uchun: 2026-yil 1-oktyabrda Xitoy kapitali ishtirokidagi korxonalar 6 600 dan ortiq edi (Milliy statistika qo'mitasi). Koreys korxonalari sanoat (142), savdo (129), qurilish (54), mehmonxona va umumiy ovqatlanish (47) hamda sog'liqni saqlash (15) sohalarida ishlaydi — 2025-yil 1-dekabr ma'lumoti.

Davlatlararo aloqalar ham faol. 2019-yil 19-aprelda prezidentlar Alohida strategik sheriklik to'g'risidagi qo'shma deklaratsiyani imzolagan (O'zA). 2026-yil 14-sentyabrda Seulga davlat tashrifi chog'ida taxminan 12 mlrd dollarlik loyihalar tayyorlangani aytildi (Kun.uz). 15-sentyabrda O'zbekiston Prezidenti Koreya Eksport-import banki bilan 8 mlrd dollarlik yangi hamkorlik dasturini qo'llab-quvvatladi: transport, sog'liqni saqlash, muhim minerallar va raqamli texnologiyalar (president.uz). Bular hali shartnoma emas, reja. Lekin pul qaysi tomonga oqishini ko'rsatadi.

Qaysi qoidalar amal qiladi

Erkin savdo bitimi yo'q. 2023-yil sentyabrda Seulda imzolangan TIPF majburiy hujjat emas (Korea Times, Koreya savdo vazirligiga tayanib). U ta'minot zanjiri, raqamli savdo va biotexnologiya bo'yicha muloqotni yo'lga qo'yadi, lekin bojni kamaytirmaydi. O'zbekiston JSTga kirish bo'yicha muzokara olib bormoqda. Shuning uchun narx hisoblashdan oldin tovaringizning TN VED kodi bo'yicha bojni tekshiring.

Shuningdek o'qing Investorlar uchun imtiyozlar: erkin iqtisodiy zonalar, kichik sanoat zonalari va investitsiya shartnomasi Biznes · 8 daqiqa

Soliq bitimi. Chet elga to'lovdan ushlanadigan ichki stavka: dividend va foizdan 10%, royaltidan 20%. O'zbekiston–Koreya bitimi ularni kamaytiradi: kamida 25% to'g'ridan-to'g'ri ulushda dividenddan 5%, foizdan 5%, kamida 20% ulushda royaltidan 2%, boshqa holda 5% (PwC Worldwide Tax Summaries, 2026-yil 27-avgust). Ulush 25% dan kam bo'lsa, bitim stavkasi 15%, shuning uchun ichki 10% qo'llanadi. Eng katta tejash — texnologiya yoki brend uchun royaltida.

Kelish va ishlash. Koreya fuqarolari 30 kungacha vizasiz bo'lishi mumkin (O'zbekiston Tashqi ishlar vazirligi). Yashash joyi bo'yicha ro'yxatdan o'tish uch ish kuni ichida (O'RQ-1074-son qonun), mehmonxonada bu avtomatik. Koreys direktor sho'ba korxonani boshqarishi uchun baribir ishlash ruxsatnomasi kerak.

Hujjat va nizo. Ikki davlat ham Apostil to'g'risidagi Gaaga konvensiyasi ishtirokchisi (HCCH): koreys hujjatiga apostil va tarjima yetarli, konsullik legalizatsiyasi shart emas. Ikkalasi 1958-yilgi Nyu-York konvensiyasida ham ishtirok etadi, ya'ni bir davlatdagi arbitraj qarori ikkinchisida ijro etilishi mumkin (BMT shartnomalar to'plami).

Toshkent yaqinidagi zamonaviy avtokomponent zavodida koreys rahbar va o'zbek zavod menejeri avtomatlashtirilgan liniyani kuzatmoqda

Avtosanoat va transport uskunasi

Asakadagi avtomobil zavodi 1996-yil 19-iyulda koreys Daewoo bilan qo'shma korxona — «UzDaewooauto» sifatida ochilgan (O'zA). Shu sababli koreys muhandislik standartlari mahalliy zavod va yetkazib beruvchilarga tanish. Yangi yo'nalish — temir yo'l: birinchi Hyundai Rotem poyezdi 2026-yil 3-mayda Toshkent–Xiva yo'nalishiga chiqdi (Kun.uz).

Koreys yetkazib beruvchisi va uning mahalliy sherigi uchun amaliy imkoniyatlar:

  • hozir chetdan keladigan detallarni shu yerda ishlab chiqarish: simlar, plastik qismlar, o'rindiqlar, oyna;
  • yig'uv liniyalari uchun qolip, osnastka, robot va texnik xizmat;
  • poyezd va avtobuslar uchun servis va ehtiyot qism tarmog'i.

Mahalliylashtirish talablari, bojlar va asosiy xaridorlar O'zbekiston avtomobil sanoati maqolasida.

Sog'liqni saqlash, tibbiy uskuna va farmatsevtika

Bu sohada koreys nomi eshikni eng tez ochadi. 2025-yil 1-oktyabrdan Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti ro'yxatidagi regulyator (WHO-Listed Authority) ro'yxatdan o'tkazgan dori O'zbekistonda tan olish tartibida ro'yxatga olinadi (PF-137-son farmon). Koreyaning MFDS regulyatori 2023-yil oktyabrda bu maqomni olgan dastlabki uchta regulyatordan biri (JSST). 2026-yil 10-sentyabrdagi PF-191-son farmon bu qismga o'zgartirish kiritgan, shuning uchun amaldagi tahririni lex.uz da tekshiring.

Koreys sarmoyasi sohada allaqachon bor. Koreya bosh vazir o'rinbosari 2026-yil mayda Kyeryong kompaniyasi 150 mln dollarlik tibbiyot klasterini qurayotganini aytgan, Koreya Eksimbanki portfelida esa ko'p tarmoqli klinika va farmatsevtika parki bor (Kun.uz). Xususiy klinika, diagnostika va uskuna distribyutsiyasi haqida — O'zbekistonda xususiy tibbiyot bozori maqolasida.

Toshkentdagi xususiy diagnostika markazida koreys tibbiy uskuna kompaniyasi rahbari va o'zbek bosh shifokor ultratovush datchigini ko'rib chiqmoqda

To'qimachilik, minerallar va boshqa imkoniyatlar

O'zbek-koreys to'qimachilik texnoparki qo'shma loyiha sifatida tayyorlanmoqda (Times of Central Asia). Paxta o'zimizniki, davlat esa ko'proq tayyor mahsulotni ichkarida ishlab chiqarishga qaratilgan. Shu sababli bo'yash, pardozlash va trikotaj uchun koreys uskunasiga hamda texnik matolar bo'yicha sheriklarga talab bor. Zanjir O'zbekiston to'qimachilik sanoati maqolasida yozilgan.

Muhim minerallar, transport infratuzilmasi va raqamli davlat boshqaruvi — Eksimbank dasturining boshqa ustuvor yo'nalishlari (president.uz). Bularning aksariyati yirik davlat loyihalari. O'rta kompaniya odatda ularga bosh pudratchining subpudratchisi yoki uskuna yetkazib beruvchisi sifatida kiradi.

Shartli misol: Ulsandan kelgan detal ishlab chiqaruvchi

Tasavvur qiling: koreys kompaniyasi avtomobil saloni uchun plastik detallar ishlab chiqaradi. U O'zbekistondagi mijozga mahsulot jo'natadi va har konteyner uchun boj va qimmat yuk tashish haqi to'laydi. Mijoz so'raydi: shu yerda ishlab chiqara olasizmi?

Mantiqiy yo'l uch qadamdan iborat. Avval kichik mahalliy MChJ ochiladi: ishlash ruxsatnomali koreys direktor va mahalliy moliya menejeri. Keyin sanoat zonasida sex ijaraga olinib, bir nechta press o'rnatiladi, murakkab osnastka Koreyada qoladi. Nihoyat, texnologiya litsenziyasi mahalliy korxonaga beriladi: royaltidan bitim bo'yicha 20% o'rniga 2% soliq ushlanadi.

Zaif joylar oldindan ma'lum. To'lov so'mda keladi. Har partiya uchun qabul dalolatnomasi kerak. Har bir detal tannarxini birinchi kundan hisoblash kerak — ishlab chiqarish uchun ERP tizimi aynan shu uchun. Siz mahalliy sherik sifatida shu uch nuqtani nazorat qilishga tayyormisiz?

Koreyadagidan nimasi farq qiladi

  • Foyda solig'i — Koreya: 2026-yildan daromad bo'yicha 10% / 20% / 22% / 25%, ustiga 10% mahalliy soliq (EY, 2026-yil yanvar); O'zbekiston: asosiy stavka 15%
  • QQS — Koreya: 10% (PwC, 2026-yil iyun); O'zbekiston: 12%
  • Valyuta va to'lov — Koreya: Vona erkin konvertatsiya qilinadi; O'zbekiston: Bank so'mni konvertatsiya qilishdan oldin shartnoma va dalolatnomalarni tekshiradi
  • Savdo rejimi — Koreya: Keng erkin savdo bitimlari tarmog'i; O'zbekiston: JSTga a'zo emas; Koreya bilan erkin savdo bitimi yo'q
  • Biznes tili — Koreya: Koreys tili; O'zbekiston: O'zbek va rus tili; shartnoma ko'pincha ikki tilda
  • Bayramlar — Koreya: Sollal, Chusok; O'zbekiston: Oy kalendari bo'yicha Yangi yil dam olish kuni emas; Navro'z va ikki hayit dam olish kuni

O'zbek kompaniyasida qarorni ko'pincha qo'mita emas, egasi qabul qiladi. Koreys hamkoringiz buni bilsin: to'g'ri odam bilan uchrashuv koreys guruhidagidan tezroq natija beradi, noto'g'ri odam bilan uchrashuv esa hech narsa bermaydi. Mamlakatda ancha yillardan beri koreys jamoasi — koryo-saram yashaydi. Ularning ko'pchiligi koreyschadan ko'ra ruschada gapiradi, shuning uchun koreys tilini biladigan jamoa avtomatik topiladi deb hisoblamang.

Xavflar va shartnomadan oldingi checklist

Asosiy xavflar — valyuta kursi, mahalliy xaridorlarning sekin to'lovi va tez o'zgaradigan qoidalar. Sherik bilan imzolashdan oldin:

  • ☐ Sherikning ro'yxatdan o'tishi, egalari, soliq qarzi va sud ishlarini tekshiring.
  • ☐ Qo'shma korxona shartnomasida rollar, ulushlar va chiqish shartlarini yozing.
  • ☐ Valyuta, to'lov jadvali va kechikish uchun penyani belgilang.
  • ☐ Birinchi yetkazib berishlar uchun oldindan to'lov yoki bank kafolatini so'rang.
  • ☐ Qo'llaniladigan huquq, shartnoma tili va arbitrajni tanlang.
  • ☐ Birinchi dividend yoki royaltidan oldin Koreyaning soliq rezidentligi sertifikatini oling.

Xulosa

O'zbekiston Koreyadan ko'p sotib oladi, unga esa kam sotadi — imkoniyat aynan shu farqda. Eng aniq yo'nalishlar — avtokomponent, tibbiyot va to'qimachilik uskunasi, hamda koreys moliyasi bilan amalga oshadigan yirik davlat loyihalariga yetkazib berish. Soliq bitimi eng ko'p royaltida foyda beradi. Erkin savdo bitimi yo'q, shuning uchun foydani boj va to'lov shartlari belgilaydi. Bitta mahsulot, bitta ishonchli sherik va pul qachon va qanday to'lanishi aniq yozilgan shartnomadan boshlang.

Statistika — tilga olingan idoralarning so'nggi e'lon qilingan ma'lumoti, keyinchalik aniqlashtirilishi mumkin. Maqola umumiy ma'lumot, yuridik yoki soliq maslahati emas; amaldagi qoidalarni lex.uz da tekshiring va o'z holatingizni litsenziyali mahalliy yurist va soliq maslahatchisi bilan aniqlang.

Ko'p beriladigan savollar

O'zbekistonda nechta Koreya kapitali ishtirokidagi korxona ishlaydi?

2025-yil 1-dekabr holatiga 683 ta: 182 tasi qo'shma korxona, 501 tasi xorijiy korxona; 2026-yil 1-avgustda — 730 ta (Milliy statistika qo'mitasi). Eng ko'pi sanoatda (142) va savdoda (129).

Koreya bilan erkin savdo bitimi bormi?

Yo'q. 2023-yil sentyabrda Seulda Savdo va investitsiyalarga ko'maklashish doiraviy dasturi (TIPF) imzolangan, lekin bu majburiy bo'lmagan hamkorlik hujjati, bojni kamaytirmaydi (Korea Times, Koreya savdo vazirligiga tayanib). O'zbekiston hali JSTga a'zo emas, shuning uchun boj milliy tarif bo'yicha olinadi.

Koreyalik hamkorga O'zbekistonga kelish uchun viza kerakmi?

Qisqa safar uchun kerak emas: oddiy pasportli Koreya fuqarolari 30 kungacha vizasiz bo'lishi mumkin, muddat chegarani kesib o'tgan paytdan hisoblanadi (O'zbekiston Tashqi ishlar vazirligi). Yashash joyi bo'yicha ro'yxatdan o'tish uch ish kuni ichida, mehmonxona buni o'zi qiladi. Mahalliy korxonada ishlash uchun, jumladan o'z sho'ba korxonasiga direktor bo'lish uchun ham, ishlash ruxsatnomasi kerak.

Koreyadagi ona kompaniyaga to'lanadigan dividend va royaltidan qancha soliq ushlanadi?

Ichki qonun bo'yicha dividend va foizdan 10%, royaltidan 20%. O'zbekiston–Koreya bitimi bo'yicha: kapitalning kamida 25% iga to'g'ridan-to'g'ri egalik qilsa dividenddan 5% (aks holda bitim stavkasi 15%, shuning uchun ichki 10% qo'llanadi), foizdan 5%, royaltidan ulush kamida 20% bo'lsa 2%, boshqa holda 5% (PwC Worldwide Tax Summaries, 2026-yil 27-avgust). Koreyaning soliq rezidentligi sertifikati kerak.

Mahalliy tadbirkor koreys kompaniyasiga qaysi sohalarda hamkor bo'la oladi?

Avtokomponentlarni mahalliylashtirish, tibbiy uskuna, klinika va farmatsevtika, to'qimachilikda pardozlash va uskuna, shuningdek transport, muhim minerallar va raqamlashtirish bo'yicha yirik davlat loyihalarida subpudrat. Hamma joyda hal qiluvchi narsa — ishonchli sherik va aniq to'lov shartlari.

Koreys hamkor bilan loyiha boshlayapsizmi?

Qisqa uchrashuvda tarmog'ingizni so'nggi ma'lumotlar bilan solishtirib, hamkorlik shaklini tanlash va shartnoma imzolashdan oldin yuristga beriladigan savollar ro'yxatini tuzish mumkin.

Hamkorlik rejasini muhokama qilish →

Qayerdan boshlashni birga aniqlaymiz

DORA mutaxassisi bilan bepul konsultatsiya

Telegram'da yozish

Loyihangizni muhokama qilamiz

Raqamingizni qoldiring — mutaxassis siz bilan bog'lanadi.

Telegram orqali ariza qoldirish

Ma'lumotlaringiz faqat siz bilan bog'lanish uchun ishlatiladi.