Асосий контентга ўтиш
Бепул 20 дақиқалик маркетинг аудит
Жойлар сони чегараланган

Саволингиз борми?

Жамоамиз одатда 5 дақиқа ичида жавоб беради.

WWhatsApp ТTelegram

Корея компаниялари Ўзбекистонда: имконият қаерда ва шартномадан олдин нимани текшириш керак

Корея компаниялари Ўзбекистонда: товар айланмаси ва инвеститсия, солиқ битими ставкалари, виза, автосаноат, тиббиёт ва тўқимачиликда имконият.

Корея компаниялари Ўзбекистонда: имконият қаерда ва шартномадан олдин нимани текшириш керак

Маълумот 2026-йил ноябр ҳолатига.

Тошкентда корейс маҳсулоти ҳар қадамда. Кўчадаги маҳаллий автомобиллар тарихи 1990-йиллардаги корейс қўшма корхонасидан бошланади, завод ва клиникаларда корейс ускунаси турибди. Лекин савдо деярли бир томонлама: 2026-йил январ–июлда Ўзбекистон Кореядан 1 037 млн долларлик товар олган, унга эса атиги 37,5 млн долларлик товар сотган (Миллий статистика қўмитаси). Корейс компанияси учун бу — имконият белгиси. Харидор корейс сифатига аллақачон ишонади, давлат эса кўпроқ маҳсулот шу ерда ишлаб чиқарилишини хоҳлайди.

Қуйида бу талаб қаердалиги, қайси қоидалар амал қилиши ва шартномадан олдин нимани текшириш кераклиги ҳақида гаплашамиз. Мақола Ўзбекистонда бизнес қилиш бўйича йўриқнома туркумига киради. Агар сиз корейс компанияси билан ишлаётган ёки унга шерик бўлмоқчи бўлган тадбиркор бўлсангиз, бу ерда ҳамкорингиз қарайдиган рақамлар ва саволлар бор.

Ўзбекистон ва Корея рақамларда

  • Товар айланмаси — Қиймат: тахминан 1,7 млрд доллар, ташқи савдонинг 2,1% и; Давр: 2025; Манба: Миллий статистика қўмитаси
  • Товар айланмаси — Қиймат: 1,1 млрд доллар; Давр: 2026-йил январ–июл; Манба: Миллий статистика қўмитаси
  • Кореядан импорт / Кореяга экспорт — Қиймат: 1 037 млн / 37,5 млн доллар; Давр: 2026-йил январ–июл; Манба: Миллий статистика қўмитаси
  • Корея капитали иштирокидаги корхоналар — Қиймат: 683 (182 қўшма, 501 хорижий); Давр: 2025-йил 1-декабр; Манба: Миллий статистика қўмитаси
  • Корея капитали иштирокидаги корхоналар — Қиймат: 730; Давр: 2026-йил 1-август; Манба: Миллий статистика қўмитаси
  • Асосий капиталга корейс инвеститсия ва кредитлари — Қиймат: 216,4 млн доллар; Давр: 2026-йил январ–июн; Манба: Миллий статистика қўмитаси
  • Жалб қилинган корейс инвеститсияси, жами — Қиймат: 10 млрд доллардан ортиқ, шундан 8 млрд га яқини тўғридан-тўғри; Давр: 2026-йил сентябр; Манба: ЎзА, миллий ахборот агентлиги

Бу рақамлар нимани англатади? Корейс бизнеси бор, лекин бозорда тиқилинч йўқ. Таққослаш учун: 2026-йил 1-октябрда Хитой капитали иштирокидаги корхоналар 6 600 дан ортиқ эди (Миллий статистика қўмитаси). Корейс корхоналари саноат (142), савдо (129), қурилиш (54), меҳмонхона ва умумий овқатланиш (47) ҳамда соғлиқни сақлаш (15) соҳаларида ишлайди — 2025-йил 1-декабр маълумоти.

Давлатлараро алоқалар ҳам фаол. 2019-йил 19-апрелда президентлар Алоҳида стратегик шериклик тўғрисидаги қўшма декларатсияни имзолаган (ЎзА). 2026-йил 14-сентябрда Сеулга давлат ташрифи чоғида тахминан 12 млрд долларлик лойиҳалар тайёрлангани айтилди (Кун.уз). 15-сентябрда Ўзбекистон Президенти Корея Экспорт-импорт банки билан 8 млрд долларлик янги ҳамкорлик дастурини қўллаб-қувватлади: транспорт, соғлиқни сақлаш, муҳим минераллар ва рақамли технологиялар (пресидент.уз). Булар ҳали шартнома эмас, режа. Лекин пул қайси томонга оқишини кўрсатади.

Қайси қоидалар амал қилади

Эркин савдо битими йўқ. 2023-йил сентябрда Сеулда имзоланган ТИПФ мажбурий ҳужжат эмас (Кореа Тимес, Корея савдо вазирлигига таяниб). У таъминот занжири, рақамли савдо ва биотехнология бўйича мулоқотни йўлга қўяди, лекин божни камайтирмайди. Ўзбекистон ЖСТга кириш бўйича музокара олиб бормоқда. Шунинг учун нарх ҳисоблашдан олдин товарингизнинг ТН ВЕД коди бўйича божни текширинг.

Шунингдек ўқинг Инвесторлар учун имтиёзлар: эркин иқтисодий зоналар, кичик саноат зоналари ва инвеститсия шартномаси Бизнес · 8 дақиқа

Солиқ битими. Чет элга тўловдан ушланадиган ички ставка: дивиденд ва фоиздан 10%, роялтидан 20%. Ўзбекистон–Корея битими уларни камайтиради: камида 25% тўғридан-тўғри улушда дивиденддан 5%, фоиздан 5%, камида 20% улушда роялтидан 2%, бошқа ҳолда 5% (PwC Worldwide Тах Суммариэс, 2026-йил 27-август). Улуш 25% дан кам бўлса, битим ставкаси 15%, шунинг учун ички 10% қўлланади. Энг катта тежаш — технология ёки бренд учун роялтида.

Келиш ва ишлаш. Корея фуқаролари 30 кунгача визасиз бўлиши мумкин (Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги). Яшаш жойи бўйича рўйхатдан ўтиш уч иш куни ичида (ЎРҚ-1074-сон қонун), меҳмонхонада бу автоматик. Корейс директор шўба корхонани бошқариши учун барибир ишлаш рухсатномаси керак.

Ҳужжат ва низо. Икки давлат ҳам Апостил тўғрисидаги Гаага конвенсияси иштирокчиси (HCCH): корейс ҳужжатига апостил ва таржима етарли, консуллик легализатсияси шарт эмас. Иккаласи 1958-йилги Ню-Ёрк конвенсиясида ҳам иштирок этади, яъни бир давлатдаги арбитраж қарори иккинчисида ижро этилиши мумкин (БМТ шартномалар тўплами).

Тошкент яқинидаги замонавий автокомпонент заводида корейс раҳбар ва ўзбек завод менежери автоматлаштирилган линияни кузатмоқда

Автосаноат ва транспорт ускунаси

Асакадаги автомобил заводи 1996-йил 19-июлда корейс Daewoo билан қўшма корхона — «UzDaewooauto» сифатида очилган (ЎзА). Шу сабабли корейс муҳандислик стандартлари маҳаллий завод ва етказиб берувчиларга таниш. Янги йўналиш — темир йўл: биринчи Ҳюндаи Ротем поезди 2026-йил 3-майда Тошкент–Хива йўналишига чиқди (Кун.уз).

Корейс етказиб берувчиси ва унинг маҳаллий шериги учун амалий имкониятлар:

  • ҳозир четдан келадиган деталларни шу ерда ишлаб чиқариш: симлар, пластик қисмлар, ўриндиқлар, ойна;
  • йиғув линиялари учун қолип, оснастка, робот ва техник хизмат;
  • поезд ва автобуслар учун сервис ва эҳтиёт қисм тармоғи.

Маҳаллийлаштириш талаблари, божлар ва асосий харидорлар Ўзбекистон автомобил саноати мақоласида.

Соғлиқни сақлаш, тиббий ускуна ва фарматсевтика

Бу соҳада корейс номи эшикни энг тез очади. 2025-йил 1-октябрдан Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти рўйхатидаги регулятор (WHO-Листед Аутҳоритй) рўйхатдан ўтказган дори Ўзбекистонда тан олиш тартибида рўйхатга олинади (ПФ-137-сон фармон). Кореянинг МФДС регулятори 2023-йил октябрда бу мақомни олган дастлабки учта регулятордан бири (ЖССТ). 2026-йил 10-сентябрдаги ПФ-191-сон фармон бу қисмга ўзгартириш киритган, шунинг учун амалдаги таҳририни лех.уз да текширинг.

Корейс сармояси соҳада аллақачон бор. Корея бош вазир ўринбосари 2026-йил майда Керёнг компанияси 150 млн долларлик тиббиёт кластерини қураётганини айтган, Корея Эксимбанки портфелида эса кўп тармоқли клиника ва фарматсевтика парки бор (Кун.уз). Хусусий клиника, диагностика ва ускуна дистрибютсияси ҳақида — Ўзбекистонда хусусий тиббиёт бозори мақоласида.

Тошкентдаги хусусий диагностика марказида корейс тиббий ускуна компанияси раҳбари ва ўзбек бош шифокор ултратовуш датчигини кўриб чиқмоқда

Тўқимачилик, минераллар ва бошқа имкониятлар

Ўзбек-корейс тўқимачилик технопарки қўшма лойиҳа сифатида тайёрланмоқда (Тимес оф Central Асиа). Пахта ўзимизники, давлат эса кўпроқ тайёр маҳсулотни ичкарида ишлаб чиқаришга қаратилган. Шу сабабли бўяш, пардозлаш ва трикотаж учун корейс ускунасига ҳамда техник матолар бўйича шерикларга талаб бор. Занжир Ўзбекистон тўқимачилик саноати мақоласида ёзилган.

Муҳим минераллар, транспорт инфратузилмаси ва рақамли давлат бошқаруви — Эксимбанк дастурининг бошқа устувор йўналишлари (пресидент.уз). Буларнинг аксарияти йирик давлат лойиҳалари. Ўрта компания одатда уларга бош пудратчининг субпудратчиси ёки ускуна етказиб берувчиси сифатида киради.

Шартли мисол: Улсандан келган детал ишлаб чиқарувчи

Тасаввур қилинг: корейс компанияси автомобил салони учун пластик деталлар ишлаб чиқаради. У Ўзбекистондаги мижозга маҳсулот жўнатади ва ҳар контейнер учун бож ва қиммат юк ташиш ҳақи тўлайди. Мижоз сўрайди: шу ерда ишлаб чиқара оласизми?

Мантиқий йўл уч қадамдан иборат. Аввал кичик маҳаллий МЧЖ очилади: ишлаш рухсатномали корейс директор ва маҳаллий молия менежери. Кейин саноат зонасида сех ижарага олиниб, бир нечта пресс ўрнатилади, мураккаб оснастка Кореяда қолади. Ниҳоят, технология литсензияси маҳаллий корхонага берилади: роялтидан битим бўйича 20% ўрнига 2% солиқ ушланади.

Заиф жойлар олдиндан маълум. Тўлов сўмда келади. Ҳар партия учун қабул далолатномаси керак. Ҳар бир детал таннархини биринчи кундан ҳисоблаш керак — ишлаб чиқариш учун ERP тизими айнан шу учун. Сиз маҳаллий шерик сифатида шу уч нуқтани назорат қилишга тайёрмисиз?

Кореядагидан нимаси фарқ қилади

  • Фойда солиғи — Корея: 2026-йилдан даромад бўйича 10% / 20% / 22% / 25%, устига 10% маҳаллий солиқ (ЭЙ, 2026-йил январ); Ўзбекистон: асосий ставка 15%
  • ҚҚС — Корея: 10% (PwC, 2026-йил июн); Ўзбекистон: 12%
  • Валюта ва тўлов — Корея: Вона эркин конвертатсия қилинади; Ўзбекистон: Банк сўмни конвертатсия қилишдан олдин шартнома ва далолатномаларни текширади
  • Савдо режими — Корея: Кенг эркин савдо битимлари тармоғи; Ўзбекистон: ЖСТга аъзо эмас; Корея билан эркин савдо битими йўқ
  • Бизнес тили — Корея: Корейс тили; Ўзбекистон: Ўзбек ва рус тили; шартнома кўпинча икки тилда
  • Байрамлар — Корея: Соллал, Чусок; Ўзбекистон: Ой календари бўйича Янги йил дам олиш куни эмас; Наврўз ва икки ҳайит дам олиш куни

Ўзбек компаниясида қарорни кўпинча қўмита эмас, эгаси қабул қилади. Корейс ҳамкорингиз буни билсин: тўғри одам билан учрашув корейс гуруҳидагидан тезроқ натижа беради, нотўғри одам билан учрашув эса ҳеч нарса бермайди. Мамлакатда анча йиллардан бери корейс жамоаси — корё-сарам яшайди. Уларнинг кўпчилиги корейсчадан кўра русчада гапиради, шунинг учун корейс тилини биладиган жамоа автоматик топилади деб ҳисобламанг.

Хавфлар ва шартномадан олдинги checklist

Асосий хавфлар — валюта курси, маҳаллий харидорларнинг секин тўлови ва тез ўзгарадиган қоидалар. Шерик билан имзолашдан олдин:

  • ☐ Шерикнинг рўйхатдан ўтиши, эгалари, солиқ қарзи ва суд ишларини текширинг.
  • ☐ Қўшма корхона шартномасида роллар, улушлар ва чиқиш шартларини ёзинг.
  • ☐ Валюта, тўлов жадвали ва кечикиш учун пеняни белгиланг.
  • ☐ Биринчи етказиб беришлар учун олдиндан тўлов ёки банк кафолатини сўранг.
  • ☐ Қўлланиладиган ҳуқуқ, шартнома тили ва арбитражни танланг.
  • ☐ Биринчи дивиденд ёки роялтидан олдин Кореянинг солиқ резидентлиги сертификатини олинг.

Хулоса

Ўзбекистон Кореядан кўп сотиб олади, унга эса кам сотади — имконият айнан шу фарқда. Энг аниқ йўналишлар — автокомпонент, тиббиёт ва тўқимачилик ускунаси, ҳамда корейс молияси билан амалга ошадиган йирик давлат лойиҳаларига етказиб бериш. Солиқ битими энг кўп роялтида фойда беради. Эркин савдо битими йўқ, шунинг учун фойдани бож ва тўлов шартлари белгилайди. Битта маҳсулот, битта ишончли шерик ва пул қачон ва қандай тўланиши аниқ ёзилган шартномадан бошланг.

Статистика — тилга олинган идораларнинг сўнгги эълон қилинган маълумоти, кейинчалик аниқлаштирилиши мумкин. Мақола умумий маълумот, юридик ёки солиқ маслаҳати эмас; амалдаги қоидаларни лех.уз да текширинг ва ўз ҳолатингизни литсензияли маҳаллий юрист ва солиқ маслаҳатчиси билан аниқланг.

Кўп бериладиган саволлар

Ўзбекистонда нечта Корея капитали иштирокидаги корхона ишлайди?

2025-йил 1-декабр ҳолатига 683 та: 182 таси қўшма корхона, 501 таси хорижий корхона; 2026-йил 1-августда — 730 та (Миллий статистика қўмитаси). Энг кўпи саноатда (142) ва савдода (129).

Корея билан эркин савдо битими борми?

Йўқ. 2023-йил сентябрда Сеулда Савдо ва инвеститсияларга кўмаклашиш доиравий дастури (ТИПФ) имзоланган, лекин бу мажбурий бўлмаган ҳамкорлик ҳужжати, божни камайтирмайди (Кореа Тимес, Корея савдо вазирлигига таяниб). Ўзбекистон ҳали ЖСТга аъзо эмас, шунинг учун бож миллий тариф бўйича олинади.

Кореялик ҳамкорга Ўзбекистонга келиш учун виза керакми?

Қисқа сафар учун керак эмас: оддий паспортли Корея фуқаролари 30 кунгача визасиз бўлиши мумкин, муддат чегарани кесиб ўтган пайтдан ҳисобланади (Ўзбекистон Ташқи ишлар вазирлиги). Яшаш жойи бўйича рўйхатдан ўтиш уч иш куни ичида, меҳмонхона буни ўзи қилади. Маҳаллий корхонада ишлаш учун, жумладан ўз шўба корхонасига директор бўлиш учун ҳам, ишлаш рухсатномаси керак.

Кореядаги она компанияга тўланадиган дивиденд ва роялтидан қанча солиқ ушланади?

Ички қонун бўйича дивиденд ва фоиздан 10%, роялтидан 20%. Ўзбекистон–Корея битими бўйича: капиталнинг камида 25% ига тўғридан-тўғри эгалик қилса дивиденддан 5% (акс ҳолда битим ставкаси 15%, шунинг учун ички 10% қўлланади), фоиздан 5%, роялтидан улуш камида 20% бўлса 2%, бошқа ҳолда 5% (PwC Worldwide Тах Суммариэс, 2026-йил 27-август). Кореянинг солиқ резидентлиги сертификати керак.

Маҳаллий тадбиркор корейс компаниясига қайси соҳаларда ҳамкор бўла олади?

Автокомпонентларни маҳаллийлаштириш, тиббий ускуна, клиника ва фарматсевтика, тўқимачиликда пардозлаш ва ускуна, шунингдек транспорт, муҳим минераллар ва рақамлаштириш бўйича йирик давлат лойиҳаларида субпудрат. Ҳамма жойда ҳал қилувчи нарса — ишончли шерик ва аниқ тўлов шартлари.

Корейс ҳамкор билан лойиҳа бошлаяпсизми?

Қисқа учрашувда тармоғингизни сўнгги маълумотлар билан солиштириб, ҳамкорлик шаклини танлаш ва шартнома имзолашдан олдин юристга бериладиган саволлар рўйхатини тузиш мумкин.

Ҳамкорлик режасини муҳокама қилиш →

Қаердан бошлашни бирга аниқлаймиз

DORA мутахассиси билан бепул консултатсия

Telegram'да ёзиш

Лойиҳангизни муҳокама қиламиз

Рақамингизни қолдиринг — мутахассис сиз билан боғланади.

Telegram орқали ариза қолдириш

Маълумотларингиз фақат сиз билан боғланиш учун ишлатилади.