Асосий контентга ўтиш
Бепул 20 дақиқалик маркетинг аудит
Жойлар сони чегараланган

Саволингиз борми?

Жамоамиз одатда 5 дақиқа ичида жавоб беради.

WWhatsApp ТTelegram

Marketplace'да тўплам ва комплект товарлар: ўртача чекни ошириш ва тўплам унит-экономикасини ҳисоблаш

Marketplace'да тўплам қачон фойда беради: комиссия, логистика ва қадоқ билан ҳисоб, карточка ва штрих-код қоидалари, канибализатсия ва тест тартиби.

Marketplace'да тўплам ва комплект товарлар: ўртача чекни ошириш ва тўплам унит-экономикасини ҳисоблаш

Қисқа жавоб: тўплам икки ҳолатда фойда беради. Биринчиси, бир нечта товар битта бирлик бўлиб сотилганда логистика ва қадоқ бир марта тўланади. Иккинчиси, харидор якка товар ўрнига каттароқ чек билан кетади. Лекин тўпламга бериладиган чегирма шу тежамдан ошса, оборот ўсади-ю, фойда камаяди. Қарор учун учта рақам керак: битта тўплам буюртмасидан қоладиган фойда, тежалган харажат ва якка карточкалардан йўқолган сотув.

Тўплам — фойдани ошириш усулларидан бири. Маржа, харажат ва айланмани бирга бошқариш marketplace'да фойдани ошириш мақоласида кўрилган. Бу ерда эса битта савол: тўпламни қачон чиқариш, қандай ҳисоблаш ва қачон тўхтатиш.

Тўплам қачон фойда беради ва қачон йўқ

Marketplace'да тўпламнинг уч тури учрайди.

  • Мултипак — бир хил товардан бир нечта дона: 3 жуфт пайпоқ, 6 та совун, 2 та сочиқ.
  • Тўлдирувчи тўплам — бир-бири билан ишлатиладиган товарлар: кесиш тахтаси, пичоқ ва чархлагич.
  • Совға тўплами — байрам ёки совға учун йиғилган товарлар, чиройли қутида.

Тўплам одатда қуйидаги шароитда ишлайди:

  • Товар арзон ва битта буюртмага логистика нархи унинг нархига нисбатан катта.
  • Харидор товарларни барибир бирга сотиб олади ёки тез-тез қайта олади.
  • Тўплам кичик габаритда қолади ва юқори логистика тоифасига ўтиб кетмайди.
  • Таркибдаги товарлар бир хил тезликда сотилади ёки қолдиқни бошқариш осон.

Тўплам қуйидаги ҳолатларда зарар келтиради:

  • Чегирма тежамдан катта.
  • Тўпламга харидор керак бўлмаган товар қўшилган, фақат қолдиқни тугатиш учун.
  • Қадоқ катталашиб, логистика қимматроқ тоифага ўтган.
  • Тўплам якка карточканинг сотувини олиб қўйган ва умумий фойда ўсмаган.

Тўплам унит-экономикаси: формула

Ҳар бир моддани қандай ҳисоблаш marketplace унит-экономикаси мақоласида тушунтирилган. Тўплам учун шу ҳисоб икки марта қилинади: якка товарлар учун ва тўплам учун.

Шунингдек ўқинг Диван қайтиб келди, фойда эса йўқ: marketplace'да катта габаритли товарни зарарсиз сотиш Бизнес · 7 дақиқа

Тўплам фойдаси = тўплам нархи − таркибдаги товарлар таннархи − комиссия − логистика − тўплам қадоғи − бошқа ушланмалар

ЭЪтибор берадиган уч нуқта бор.

Комиссия. Одатда у сотув нархидан фоиз бўлиб, категорияга боғлиқ. Тўплам қайси категорияга қўйилса, шу категория ставкаси ишлайди. Турли категориядаги товарларни битта тўпламга йиғсангиз, ставкани олдиндан текширинг.

Логистика. Одатда логистика ҳар бир сотилган бирлик учун алоҳида олинади. Уч хил товар битта саватда кетса ҳам, уч марта тўланади. Тўплам эса битта бирлик. Лекин тариф габарит ва оғирликка, Uzum Маркетъда эса товар нархига ҳам боғлиқ. Тўплам битта қутида кетади, аммо қути каттароқ ва нархи юқорироқ. Карточкага қадоқланган тўпламнинг ҳақиқий ўлчам ва оғирлигини ёзинг ва платформа тариф жадвалидан қайси тоифага тушишини кўринг.

Қадоқ. Совға қутиси, плёнка, қоғоз тўлдиргич ва ёрлиқ ҳам пул. Уларни ҳар тўпламга киритинг.

Чегирма чегараси алоҳида формула билан ҳисобланади:

Максимал чегирма = (якка буюртмаларда логистика ва қадоқ − тўпламда логистика ва қадоқ) / (1 − фоизли харажатлар улуши)

Фоизли харажатлар — нархдан фоизда олинадиганлар: комиссия, айланма солиғи, тўлов харажати, реклама улуши. Нарх тушганда улар ҳам камаяди, шунинг учун чегирманинг бир қисми қайтади. Бўлувчи айнан шуни ҳисобга олади.

Шартли мисол: учта якка товар ва битта тўплам

Қуйидаги рақамлар ўйлаб топилган. Улар фақат ҳисоб мантиқини кўрсатади. Комиссия ҳамма учун шартли 20%. Ҳисоб содда бўлиши учун бошқа фоизли харажатлар олинмаган. Солиқ ва рекламани қўшсангиз, иккала фойда ҳам камаяди, бўлувчи эса кичраяди.

  • Кесиш тахтаси — Нарх, сўм: 89 000; Таннарх: 38 000; Комиссия 20%: 17 800; Логистика: 12 000; Қадоқ: 3 000; Бир буюртма фойдаси: 18 200
  • Пичоқ — Нарх, сўм: 119 000; Таннарх: 52 000; Комиссия 20%: 23 800; Логистика: 12 000; Қадоқ: 3 000; Бир буюртма фойдаси: 28 200
  • Чархлагич — Нарх, сўм: 59 000; Таннарх: 22 000; Комиссия 20%: 11 800; Логистика: 12 000; Қадоқ: 3 000; Бир буюртма фойдаси: 10 200
  • Учаласи алоҳида — Нарх, сўм: 267 000; Таннарх: 112 000; Комиссия 20%: 53 400; Логистика: 36 000; Қадоқ: 9 000; Бир буюртма фойдаси: 56 600
  • Тўплам — Нарх, сўм: 239 000; Таннарх: 112 000; Комиссия 20%: 47 800; Логистика: 16 000; Қадоқ: 7 000; Бир буюртма фойдаси: 56 200

Тўплам 28 000 сўм арзон. Логистика ва қадоқда тежам 45 000 − 23 000 = 22 000 сўм. Формула бўйича максимал чегирма 22 000 / 0,8 = 27 500 сўм. Берилган чегирма 500 сўм ортиқ, фойда ҳам 0,8 × 500 = 400 сўм кам: 56 600 ўрнига 56 200 сўм.

Демак, учаласини алоҳида оладиган харидор учун тўплам деярли нейтрал. Асосий фойда бошқа жойда. Фақат пичоқ олишга келган харидор тўпламни танласа, буюртма фойдаси 28 200 дан 56 200 сўмга чиқади. Чек ҳам 119 000 дан 239 000 сўмга кўтарилади.

Энди хатони кўринг. Қути катта бўлиб, тўплам кейинги габарит тоифасига тушди ва логистика 26 000 сўм бўлди. Унда фойда 46 200 сўм. Нархни 229 000 сўмга туширсангиз, логистика 16 000 қолганда ҳам фойда 48 200 сўм. Иккала ҳолатда ҳам тўплам учта алоҳида буюртмадан кам фойда беради. Шунинг учун нархни ҳисобдан кейин қўйинг. Нарх коридори ва минимал маржа marketplace'да нарх стратегияси мақоласида кўрилган.

Самарқанддаги оилавий устахонада эр-хотин тўпламларни қутига жойлаб, тайёр қутини тарозида тортмоқда

Тўплам карточкаси: асосий қоидалар

Тўплам харидор учун янги товар. Карточка таркибни бир қарашда тушунтириши керак.

  1. Алоҳида карточка. Тўпламни якка товар карточкасига яширманг. Вариантларни бирлаштириш қоидаси ҳар платформада бошқача, уни кабинетдаги ёрдам бўлимидан текширинг.
  2. Номда таркиб ва сон. "Ошхона тўплами: кесиш тахтаси, пичоқ ва чархлагич, 3 предмет". Харидор ичида нима борлигини номдан билиши керак.
  3. Биринчи расмда ҳамма нарса. Таркибдаги ҳар бир товар кўринсин. Ичида йўқ нарсани расмга қўйманг, акс ҳолда қайтариш ва салбий шарҳ келади.
  4. Хусусиятларда ҳар бир товар. Ўлчам, материал ва сон ҳар бири учун алоҳида ёзилсин.
  5. Тўплам габарити. Қадоқланган ҳолатдаги ўлчам ва оғирлик. Якка товар ўлчамини кўчирманг.
  6. Шарҳлар алоҳида йиғилади. Янги карточка нол шарҳ билан бошланади. Биринчи шарҳларни қандай йиғишни олдиндан ўйланг.

Штрих-код, маркировка ва қадоқ

Тўплам омборда битта бирлик сифатида қабул қилинади ва саналади. Шунинг учун унга алоҳида штрих-код керак. ГС1 тамойилига кўра, таркиби бошқа бўлган товар бошқа савдо бирлиги ва ўз кодини олади. Штрих-кодни қаердан олиш ва ёрлиқни қандай босиш marketplace учун қадоқ ва ёрлиқ мақоласида ёзилган.

Амалда учта қоида бор:

  • Ички кодлар ёпилади. Якка товарларнинг штрих-кодлари ташқаридан кўринса, омбор сканери тўпламни якка товар деб ўқиши мумкин. Ташқарида фақат тўплам коди қолсин. Uzum қўлланмасида ҳам комплект битта код билан қадоқланади.
  • Маркировкали товар алоҳида масала. Агар таркибдаги товар мажбурий маркировкага тушса, ҳар бир дона коди қандай сақланиши ва тўплам учун қўшимча код керакми, "Асл белгиси" оператори ва платформа талабларидан текширинг.
  • Қадоқ ташишга чидасин. Тўплам ичида товарлар бир-бирига урилмасин. Битта синган буюм бутун тўпламни қайтаради.

Қолдиқ ҳисобида ҳам ўзгариш бор. FBO'да тўпламни олдиндан йиғиб, омборга топширасиз. Унда таркибдаги товарлар тўплам ичида "музлайди" ва якка карточкаларга ишламайди. FBS'да тўпламни буюртма келганда йиғиш мумкин, лекин бунинг учун компонентлар қолдиғини аниқ ҳисоблаш керак. Битта компонент тугаса, тўплам ҳам тўхтайди.

Уй омборхонасида сотувчи плёнкага ўралган сочиқ тўпламига янги ёрлиқ ёпиштирмоқда

Канибализатсия: тўплам якка карточкани емаяптими

Тўплам янги сотув олиб келиши ҳам мумкин, мавжуд сотувни бошқа карточкага кўчириши ҳам. Иккинчиси канибализатсия дейилади. Айниқса мултипакда хавфли: доимий харидор 3 та донани алоҳида, тўлиқ нархда оларди, энди эса арзонроқ мултипакни олади.

Шунинг учун тўпламни алоҳида эмас, товар гуруҳи бўйича баҳоланг:

Қўшимча фойда = (тўплам фойдаси + якка карточкалар фойдаси) кейин − якка карточкалар фойдаси олдин

Шартли мисол. Тўпламдан олдин пичоқ ойига 300 дона сотилган: 300 × 28 200 = 8 460 000 сўм. Тўплам чиққандан кейин пичоқ 240 дона сотилди, тўплам 100 дона. Тахта ва чархлагич сотуви ўзгармаган деб фараз қилайлик.

  • Пичоқ: 240 × 28 200 = 6 768 000 сўм.
  • Тўплам: 100 × 56 200 = 5 620 000 сўм.
  • Жами: 12 388 000 сўм.
  • Қўшимча фойда: 12 388 000 − 8 460 000 = 3 928 000 сўм.

Бу ҳолатда тўплам фойдали. Агар пичоқ 160 донага тушиб, тўплам 100 да қолса, ҳисоб бошқача: 4 512 000 + 5 620 000 = 10 132 000 сўм, қўшимча фойда 1 672 000 сўм. Тўплам ҳамон плюсда, лекин унинг ярмидан кўпи мавжуд сотувдан келган.

Тест қилиш ва қачон тўхтатиш

Тўпламни битта гипотеза сифатида ишга туширинг, доимий ассортимент сифатида эмас.

  1. Гипотезани ёзинг. Масалан: "Тўплам пичоқ харидорларининг бир қисмини каттароқ чекка ўтказади, гуруҳ фойдаси ойига камида 2 млн сўм ошади."
  2. Кичик партия йиғинг. 4 ҳафталик режа сотуви ва кичик захира.
  3. Нархни формула бўйича қўйинг. Чегирмани чегарадан оширманг.
  4. 4 ҳафта кузатинг. Тўплам сотуви, якка карточкалар сотуви, қайтариш улуши, гуруҳ фойдаси. Аксия кунларини алоҳида белгиланг. Аксия механикаларини фойдага зарар бермасдан танлаш аксия ва чегирма стратегияси мақоласида кўрилган.
  5. Қарор қилинг. Давом эттириш, таркиб ёки нархни ўзгартириш ёки ёпиш.

Тўхтатиш сигналлари:

  • Гуруҳ фойдаси 4 ҳафта ичида ўсмади.
  • Тўплам қайтариш улуши якка товарлардан сезиларли юқори.
  • Компонентлардан бири доим тугаб, тўплам сотувдан тушиб қоляпти.
  • Тўпламни ушлаб туриш учун чегирмани чегарадан оширишга тўғри келяпти.

Ёпилган тўпламнинг қолган захирасини қисмларга ажратиб, якка карточкаларда сотинг. Бунинг учун тўплам ёрлиғини олиб ташлаб, ички кодларни қайта очиш керак бўлади.

Тўплам учун checklist

  • Тўплам тури аниқ: мултипак, тўлдирувчи ёки совға.
  • Таркибдаги товарларни харидор ҳақиқатан бирга олади.
  • Комиссия тўплам категорияси бўйича текширилган, чегара формуласида барча фоизли харажатлар ҳисобга олинган.
  • Қадоқланган тўпламнинг ўлчам ва оғирлиги ўлчанган, янги нархдаги логистика тарифи аниқ.
  • Чегирма формула чегарасидан ошмайди.
  • Тўпламда алоҳида штрих-код, ички кодлар ёпилган.
  • Маркировка талаби текширилган.
  • Карточка номи ва биринчи расми таркибни тўлиқ кўрсатади.
  • Компонентлар қолдиғи тўплам режасига етади.
  • 4 ҳафтадан кейин гуруҳ фойдаси бўйича қарор санаси белгиланган.

Кўп бериладиган саволлар

Тўпламни алоҳида карточкада чиқариш керакми ёки якка товар карточкасига вариант қилиб қўшса бўладими?

Одатда тўплам алоҳида товар ҳисобланади: таркиби, нархи, ўлчами ва штрих-коди бошқа. Шунинг учун уни алоҳида карточкада чиқариш хавфсизроқ. Вариантларни бирлаштириш қоидалари платформага қараб фарқ қилади, уларни сотувчи кабинетидаги ёрдам бўлимидан текширинг.

Тўпламга қанча чегирма бериш мумкин?

Чегирма тўплам тежайдиган харажатдан ошмаслиги керак. Тахминий формула: максимал чегирма = тежалган логистика ва қадоқ / (1 − нархдан фоизда олинадиган харажатлар улуши). Бу улушга комиссия, айланма солиғи, тўлов харажати ва реклама улуши киради. Шундан ошган ҳар бир сўм фойдангиздан чиқади. Агар тўплам янги харидор олиб келса, кичик ортиқча чегирма онгли қарор бўлиши мумкин.

Тўпламдаги битта товар қайтарилса нима бўлади?

Кўпинча харидор бутун тўпламни қайтаради, чунки у битта товар сифатида сотилган. Қисман қайтариш мумкинми ва қайтган тўплам қандай ҳолатда омборга келади, платформа қоидасидан текширинг. Ҳисобда тўплам қайтариш улушини якка товарлардан алоҳида кузатинг.

Тўплам тестини қанча вақт ўтказиш керак?

Камида 4 ҳафта, аксия ва мавсум чўққисини ҳисобга олмасдан. Қисқа муддатда карточка ҳали рейтинг ва шарҳ йиғмаган бўлади. Натижани фақат тўплам бўйича эмас, бутун товар гуруҳи фойдаси бўйича баҳоланг.

Тўплам ростдан фойда қўшяптими?

Тўплам ва якка карточкаларингиз рақамларини бирга кўриб чиқиб, чегирма чегараси, логистика ва канибализатсияни ҳисоблаб берамиз.

Тўплам ҳисобини текшириш →

Қаердан бошлашни бирга аниқлаймиз

DORA мутахассиси билан бепул консултатсия

Telegram'да ёзиш

Лойиҳангизни муҳокама қиламиз

Рақамингизни қолдиринг — мутахассис сиз билан боғланади.

Telegram орқали ариза қолдириш

Маълумотларингиз фақат сиз билан боғланиш учун ишлатилади.