Ana içeriğe geç
Ücretsiz 20 dakikalık pazarlama denetimi
Kontenjan sınırlı

Bir sorunuz mu var?

Genellikle 5 dakika içinde yanıt veriyoruz.

WWhatsApp TTelegram

Özbekistan'da 18 Kasım'dan itibaren: cezanın yarısını ödeme ve faaliyeti geçici durdurma hakkı

Özbekistan'da 18 Kasım'da ZRU-1168 yasası yürürlüğe giriyor: cezanın %50'sini ödeme, faaliyeti gönüllü durdurma ve zorunlu gereklilikler sicili geliyor.

Özbekistan'da 18 Kasım'dan itibaren: cezanın yarısını ödeme ve faaliyeti geçici durdurma hakkı

Özbekistan'daki atölyeniz ya da şirketiniz sezon dışında veya tadilat için birkaç ay kapanıyor mu? Şimdiye kadar yerel muhasebe bu dönemde bile her ay "sıfır" rapor vermek zorundaydı. Küçük bir eksiklik için kesilen yüksek ceza da tek seferde ödenmeliydi. 18 Kasım'dan itibaren bu kurallar değişiyor.

O gün, girişim özgürlüğü güvencelerini güçlendiren ZRU-1168 sayılı yasa yürürlüğe giriyor. Yasa 17 Ağustos 2026'da imzalandı ve kendi hükmüne göre resmî yayımından üç ay sonra yürürlüğe giriyor. Yani metin ağustostan beri biliniyor, ancak kurallar tam da bu hafta uygulanmaya başlıyor. Değişikliklerin çoğu "Girişimcilik Faaliyeti Özgürlüğünün Güvenceleri Hakkında" yasada yapıldı.

Neler değişti

Yasa metni resmî hukuk veri tabanı lex.uz'da yayımlandı. Günlük iş hayatı için beş yenilik öne çıkıyor.

1. Faaliyeti gönüllü olarak durdurma. İşletme, kendi başvurusuyla faaliyetini geçici olarak durdurabilir. Başvuru tescil makamına ya da otomatik devlet tescil sistemi üzerinden yapılır. Bu dönemde vergi ve istatistik raporu verilmez. Şirket ve her çalışan için vergi tahakkuku da durur. Faaliyete aynı yolla yeniden başlanır. Başvuru usulünü Bakanlar Kurulu'nun onaylaması gerekiyor; başvurunun pratikte nasıl yapılacağı bu belge çıkınca netleşecek.

2. Yarısını öde, kalanı silinsin. Cezanın yüzde 50'si bir ay içinde gönüllü ödenirse kalan kısım affedilir. Diğer seçenek, cezayı altı ay boyunca eşit taksitlerle ödemek. Karar tebliğinden sonraki bir ay içinde en az altıda biri ödenirse taksit planı otomatik uygulanır. Hangi yolun seçileceğine işletme karar verir.

3. Düzelttiysen yaptırım yok. Denetim talimatını yerine getirip zararı zamanında ve tamamen karşılarsanız mali yaptırım uygulanmaz. Mali yaptırım, ihlal için kesilen para cezasıdır. Önemli istisna: bu kural vergi suçlarını kapsamaz.

4. Zorunlu gereklilikler sicili. Adalet Bakanlığı, işletmelere yönelik zorunlu gerekliliklerin tek bir sicilini tutacak. Sicilde yer almayan bir gerekliliği yerine getirmediği için işletmeye sorumluluk yüklenemez.

5. Denetim ve kapatma sınırları. Risk analizi veya diğer kurumların bilgisine dayanan denetimler artık ancak önleyici tedbirlerden sonra başlar. Yani önce uyarı ve bilgilendirme, sonra denetim. Vergi matrahının gizlenmesine ilişkin vergi denetimleri bunun dışında. Denetim kurumu, mahkeme kararı olmadan faaliyeti en fazla 10 iş günü durdurabilir. Bunun için hayat ve sağlık için yüksek tehdit oluşturan faktörler sicilinde bir gerekçe gerekir. Daha uzun süreli, altı aya kadar durdurmaya yalnızca mahkeme karar verir.

Kimleri etkiliyor

  • Sezonluk işletmeler. Tatil bölgesindeki kafeler, okul forması üreticileri ve tur şirketleri boş ayları rapor ve vergi yükü olmadan geçirebilir.
  • Tadilattaki tesisler. Şirketi kapatmadan ve raporlama yükü olmadan ara verilebilir.
  • Sık denetlenen sektörler. Yeme-içme, perakende, üretim ve hizmet sektörleri ceza ve kapatmada daha yumuşak kurallara kavuşuyor.
  • Türk sermayeli şirketler. Tekstil, inşaat ve perakendede faaliyet gösteren şirketler uyum takvimlerini güncellemeli ve yerel muhasebecileri bilgilendirmeli.

Varsayımsal bir örnek: Fergana'daki küçük bir dikiş atölyesi iki ay tadilat için kapanıyor. Eskiden sahibi bu dönemde de her ay rapor veriyordu. Bakanlar Kurulu usulü onayladıktan sonra başvuru yapıp faaliyeti durdurabilecek, tadilattan sonra aynı sistemle yeniden açabilecek. Atölyeye 10 milyon som ceza kesilirse, bir ay içinde 5 milyon ödeyip kalanından kurtulabilir. Ya da altı ay boyunca ayda yaklaşık 1,67 milyon som öder.

Ayrıca okuyun Özbekistan'da Yatırım Teşvikleri: Serbest Ekonomik Bölgeler, Küçük Sanayi Bölgeleri ve Yatırım Sözleşmesi Business · 11 dk

Sizin işinizde de neredeyse hiç gelir olmayan aylar var mı?

İşletmeler ne yapmalı

  1. Ceza sürelerini takip edin. Kararın tebliğ edildiği günden itibaren bir ay sayın. Hem yüzde 50 seçeneği hem taksit bu süreye bağlı.
  2. Talimatları yazılı olarak yerine getirin. Her talimatın yerine getirildiğini ve zararın karşılandığını belgeyle kanıtlayın. Yaptırımdan muafiyetin dayanağı budur. Belgeleri nasıl düzenleyeceğinizi girişimciler için hukuki hijyen rehberi ayrıntılı anlatıyor.
  3. Sezonluk arayı önceden planlayın. Durdurma usulü onaylanınca hangi aylar için başvuracağınızı hesaplayın. Çalışanlarla iş ilişkisi konusunu da önceden netleştirin.
  4. Gerekliliğin dayanağını sorun. Denetçi bir ihlalden söz ederse, bu gerekliliğin sicilde olup olmadığını sorun. Sicil dışı gereklilikler için sorumluluk doğmaz.
  5. Vergiyi ayrı değerlendirin. Kolaylıkların bir kısmı vergi suçlarını kapsamıyor. Bu yüzden vergi denetimine hazırlık hâlâ önemli.

Kaynaklar

  • Özbekistan Cumhuriyeti ZRU-1168 sayılı yasa, 17.08.2026 (yürürlük: 18.11.2026), lex.uz: https://lex.uz/ru/docs/8413588
  • Buxgalter.uz, girişimcilik yasasındaki temel değişikliklerin özeti, 18.08.2026: https://buxgalter.uz/publish/doc/text216829_novyy_zakon_dlya_biznesa_9_glavnyh_izmeneniy

Kısacası 18 Kasım'dan itibaren Özbekistan'daki işletmeler cezanın yarısını ödeyebilecek, faaliyeti (usul onaylandıktan sonra) raporsuz durdurabilecek ve sicil dışı gereklilikler için sorumlu tutulmayacak. Bundan yararlanmak için karar sürelerini izleyin ve her talimatın yerine getirildiğini belgeleyin.

Bu yazı hukuki danışmanlık değildir. Kendi durumunuzu bir avukat veya muhasebeciyle kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Faaliyetimi durdurursam vergi beyannamesi vermem gerekir mi?

Hayır. Yasaya göre kendi başvurunuzla durdurulan dönemde vergi ve istatistik raporu verilmez, vergi de tahakkuk ettirilmez. Başvuru usulünü Bakanlar Kurulu belirler.

Cezanın yarısını ödeme imkânı vergi cezaları için de geçerli mi?

Yasa bu imkânı işletmeye kesilen cezalar için tanıyor. Ancak ihlali giderdikten sonra mali yaptırımdan tamamen muaf olma kuralı vergi suçlarını kapsamıyor. Kendi durumunuzu muhasebeci veya avukatla kontrol edin.

Sicilde olmayan bir gereklilik için ceza kesilirse ne yapmalıyım?

Yasa, sicile girmemiş gereklilikler için sorumluluk yüklenmesini yasaklıyor. Yazılı itiraz edin ve bu gerekliliğin sicilde yer almadığını belirtin.

Belgelerinizi ve denetim hazırlığınızı düzene sokmak ister misiniz?

Sözleşme, izin ve denetim talimatı sürelerini tek bir yerden takip etmenin yolunu birlikte konuşabiliriz.

Danışmanlık alın →

Nereden başlayacağımızı birlikte bulalım

DORA uzmanıyla ücretsiz danışmanlık

Telegram'dan yazın

Projenizi konuşalım

Numaranızı bırakın, bir uzman sizinle iletişime geçsin.

Send a request via Telegram

Bilgileriniz yalnızca sizinle iletişime geçmek için kullanılır.