Ma'lumot 2026-yil noyabr holatiga.
Xorijiy hamkoringiz Toshkentda yaxshi muhandis topdi. Odam keyingi oy ishga chiqishga tayyor. Lekin hamkorning O'zbekistonda firmasi yo'q, bitta xodim uchun MChJ ochish esa ortiqcha tuyuladi. Bir provayder oddiy yechim taklif qiladi: «Xodimni biz o'zimizda rasmiylashtiramiz». Hamkor sizdan so'raydi: bu O'zbekistonda ishlaydimi, qanchaga tushadi va qanday xavf qoladi?
Shu uch savolga quyida javob bor. Employer of Record modeli haqida qonun nima deydi, qaysi soliqlar to'lanadi, doimiy muassasa xavfi qayerda va qachon o'z kompaniyasini ochgan ma'qul — hammasini ko'rib chiqamiz. Maqola xorijiy fuqaro O'zbekistonda kompaniya ochishi yo'riqnomasiga kiradi.
Employer of Record aslida nima
Employer of Record (EOR, «rasmiy ish beruvchi») — sizga ishlaydigan odamni o'z shtatida rasmiylashtiradigan mahalliy kompaniya. U mehnat shartnomasini imzolaydi, ro'yxatdan o'tkazadi, maosh hisoblaydi va soliqlarni to'laydi. Vazifani esa xorijiy kompaniya beradi va kundalik ishni o'zi boshqaradi. Provayderga har oy hisob-faktura to'lanadi: maosh, soliqlar va xizmat haqi.
Rossiya va Qozog'istonda buni ko'pincha «autstaffing» deyishadi. Uni rekrutingdan farqlang: u yerda agentlik faqat nomzod topib beradi. Autsorsingda esa pudratchi natijani o'z odamlari bilan topshiradi.
Davlat texnoparki IT Park Uzbekistan bu modelni o'zining xodim yollash bo'yicha qo'llanmasida tasvirlaydi. Uning so'zlariga ko'ra, EOR «O'zbekistonda rasmiy ish beruvchiga aylanadi», xorijiy kompaniya esa kundalik ishni boshqaradi. U yerda ba'zi IT Park rezidentlari ham shu tarzda ishlashi aytilgan.
Qonun nima deydi va nima haqida jim
O'zbekistonda Employer of Record yoki xodimni boshqa tashkilotga berish haqida alohida qonun yo'q. Asosiy ramkani uchta hujjat belgilaydi.
Shuningdek o'qing Qishloq xo'jaligi va oziq-ovqatni qayta ishlash: meva-sabzavot, sovutish omborlari, eksport va qoidalarMehnat kodeksi. Kodeks (O'RQ-798, 2023-yil 30-apreldan amalda) xodim va shartnomani Yagona milliy mehnat tizimida ro'yxatdan o'tkazadigan ish beruvchi o'rtasidagi munosabatni tartibga soladi. EOR'da ish beruvchi — provayder. Xodim Kodeksning to'liq himoyasida bo'ladi: yozma shartnoma, kamida 21 kunlik ta'til, ogohlantirish va ishdan bo'shatish nafaqasi qoidalari. Shartnoma shartlari O'zbekistonda xodim yollash maqolasida batafsil.
Xususiy bandlik agentliklari haqidagi qonun. 2018-yil 16-oktabrdagi O'RQ-501 agentliklarning to'rtta xizmatini sanaydi: ish qidirishga ko'maklashish, nomzod tanlash, chet elda ishga joylashtirish, axborot va maslahat xizmatlari (10-modda, lex.uz, 2025-yil noyabr tahriri). Xodimni mijozga berish bu ro'yxatda yo'q. Demak, EOR bu yerda litsenziyali kadrlar agentligi sifatida emas, sizga xizmat ko'rsatadigan oddiy ish beruvchi sifatida ishlaydi.
Masofaviy ish. Kodeksda masofaviy ish bo'yicha alohida qoidalar bor. Bu muhim, chunki ko'p EOR xodimlari uydan turib xorijiy jamoaga ishlaydi va shartnomada vazifa, jihozlar hamda ish vaqti qanday bo'lishi yozilishi kerak.
Amaliy xulosa: sxema maxsus rejimga emas, shartnomalarga tayanadi. Uning ishonchliligi provayderning xodim bilan mehnat shartnomasi va siz bilan xizmat shartnomasi qanday yozilganiga bog'liq.

Qanchaga tushadi: o'sha soliqlar va ustiga xizmat haqi
EOR ish haqi soliqlarini kamaytirmaydi. Provayder ish beruvchi sifatida hisoblangan maoshdan 12% ijtimoiy soliq to'laydi va xodimdan 12% JShDS ushlab qoladi (PwC Worldwide Tax Summaries, 2026-yil avgustda yangilangan). Majburiy 0,1% jamg'arib boriladigan pensiya badali (INPS) ushlab qolingan JShDS hisobiga o'tadi va jami xarajatni oshirmaydi (Buxgalter.uz, 2026-yil sentabr).
Shartli misol, tijorat taklifi emas: oylik hisoblangan maosh 10 000 000 so'm.
- Hisoblangan maosh — So'm, oyiga: 10 000 000
- Ushlab qolingan JShDS, 12% — So'm, oyiga: −1 200 000
- Xodim qo'liga oladi — So'm, oyiga: 8 800 000
- Ish beruvchining ijtimoiy solig'i, 12% — So'm, oyiga: +1 200 000
- Hisob-fakturadagi xodim xarajati — So'm, oyiga: 11 200 000
- Provayder xizmat haqi — So'm, oyiga: shartnoma bo'yicha
Xizmat haqi qanday hisoblanishini so'rang: har bir odam uchun qat'iy summa yoki ish haqi fondidan foiz. Hisob-fakturadagi QQS haqida ham aniqlang — u shartnoma tuzilishiga bog'liq. Ta'til puli va ishdan bo'shatish nafaqasi ham ertami-kechmi hisob-fakturaga tushadi.
Buni o'z MChJ'sining doimiy xarajatlari bilan solishtiring: buxgalter, bank hisobi, har oylik soliq hisoboti, yuridik manzil. Bir-ikki kishi uchun EOR haqi ko'pincha arzonroq chiqadi. Jamoa kattalashgan sari tarozi odatda boshqa tomonga og'adi.
Doimiy muassasa: xorijiy kompaniyada qoladigan xavf
Doimiy muassasa — xorijiy kompaniyaning O'zbekistonda yuridik shaxs ochmasdan soliq to'lovchi sifatida mavjudligi. Soliq kodeksining 36-moddasiga ko'ra u doimiy faoliyat joyi, istalgan 12 oy ichida kamida 183 kun davom etgan xizmatlar (PwC, 2026-yil avgustda yangilangan) yoki qaram agent orqali yuzaga keladi. Qaram agent — xorijiy kompaniya nomidan muzokara olib boradigan yoki shartnoma tuzadigan odam, hatto rasmiy ishonchnomasi bo'lmasa ham (Rödl & Partner, 2026-yil iyun).
Asosiy gap shu. EOR xodimni kim rasmiylashtirishini o'zgartiradi, lekin u xorijiy kompaniya uchun nima ish qilishini o'zgartirmaydi. Xodim mahalliy mijozlar bilan narx kelishsa va bosh ofis buni odatdagidek tasdiqlasa, soliq organi provayderni emas, xorijiy kompaniyaning O'zbekistondagi tadbirkorligini ko'rishi mumkin.
Doimiy muassasa faoliyat boshlanganidan keyin 30 kun ichida soliq organida hisobga turadi (Soliq kodeksi, 130-modda). Keyin 15% foyda solig'i va 10% sof foyda solig'i to'lanadi; ikkinchisini ikki tomonlama soliq bitimi kamaytirishi mumkin (PwC, 2026). Kech aniqlansa, qo'shimcha soliq va jarimalar keladi.
Shartli misol. Turk to'qimachilik uskunalari ishlab chiqaruvchisi Toshkentda EOR orqali ikki kishini oladi. Biri — servis muhandisi, distribyutorga sotilgan stanoklarga xizmat ko'rsatadi. Ikkinchisi — savdo menejeri: mahalliy fabrikalar bilan chegirmani kelishadi va imzolangan buyurtmalarni Istanbulga yuboradi. Birinchi lavozim nisbatan xavfsiz. Ikkinchisi qaram agent profiliga juda mos keladi. To'g'ri yo'l — muhandisni EOR'da qoldirish, savdoni esa mahalliy MChJ yoki distribyutorga o'tkazish.
Siz ham tekshirib ko'rganmisiz: jamoada aslida kim mijoz bilan shartlarni kelishyapti?
EOR, vakolatxona yoki MChJ
- Ish beruvchi kim — Employer of Record: Provayder; Vakolatxona: Vakolatxona, bosh kompaniya nomidan; O'z MChJ: Xorijiy kompaniyaning o'z firmasi
- O'zbekistonda sotish va hisob-faktura — Employer of Record: Yo'q, kompaniya chet elda qoladi; Vakolatxona: Tijorat faoliyati taqiqlangan (76-son qaror, 7-band); O'z MChJ: Ha
- Xorijiy xodimlar — Employer of Record: Provayderning ruxsatnomalariga bog'liq; Vakolatxona: Ko'pi bilan 40% va 5 kishi (26-band); O'z MChJ: Ishlash ruxsatnomasi qoidalari bo'yicha
- Ishga tushirish muddati — Employer of Record: Odatda bir necha kun, shartnoma bo'yicha; Vakolatxona: Qaror 5 ish kunida (16-band); O'z MChJ: Hujjat topshirilgach 1–2 ish kuni (IT Park, 2025)
- Doimiy muassasa xavfi — Employer of Record: Xodimlar vazifasiga bog'liq; Vakolatxona: Savdo boshlasa; O'z MChJ: Mahalliy kompaniya kabi soliq
- Mehnat shartnomasi ustidan nazorat — Employer of Record: Bilvosita; Vakolatxona: To'g'ridan-to'g'ri; O'z MChJ: To'g'ridan-to'g'ri
Shakllarning batafsil taqqoslanishi MChJ, filial yoki vakolatxona maqolasida.
EOR qachon to'g'ri keladi, qachon kompaniya ochish kerak
EOR odatda mos keladi, agar:
- bozorni sinash yoki hamkorlarni qo'llab-quvvatlash uchun bir-uch kishi kerak bo'lsa;
- lavozimlar ichki ish uchun bo'lsa: dasturlash, tahlil, qo'llab-quvvatlash, muhandislik;
- odam tez kerak bo'lsa, yuridik shaxs bo'yicha qaror esa hali qabul qilinmagan bo'lsa;
- kompaniya mahalliy mijozlarga o'zi hisob-faktura chiqarmasa.
O'z kompaniyasi odatda yaxshiroq, agar:
- xodimlar mahalliy mijozlar bilan bitim imzolasa yoki muhokama qilsa;
- tovar olib kirilsa, ombor yoki shourum ochilsa;
- jamoa bir necha kishidan oshsa;
- IT Park imtiyozlari kerak bo'lsa — ular ro'yxatdan o'tgan rezidentlarga beriladi;
- xorijlik rahbarlarni olib kelish rejalashtirilsa, chunki ishlash ruxsatnomasi ish beruvchiga bog'langan. Qoidalar xorijiy xodim uchun viza va ishlash ruxsatnomasi maqolasida.
Provayder tanlash checklisti
- ☐ Provayder O'zbekiston yuridik shaxsimi va shartnomalarni milliy mehnat tizimida o'zi ro'yxatdan o'tkazadimi?
- ☐ Mehnat shartnomasining o'zini ko'ra olasizmi, faqat qisqa bayonini emas?
- ☐ Xizmat shartnomasida ta'til puli, kasallik varaqasi, ogohlantirish va bo'shatish nafaqasini kim to'lashi yozilganmi?
- ☐ JShDS va ijtimoiy soliq to'langanini provayder har oy qanday tasdiqlaydi?
- ☐ Xodim yaratgan intellektual mulk kimga tegishli? Huquq yozma ravishda xorijiy kompaniyaga o'tishi kerak.
- ☐ Xizmat shartnomasi bekor qilinsa, xodimning taqdiri nima bo'ladi?
- ☐ Provayder xorijlik uchun ishlash ruxsatnomasini o'z nomiga ola oladimi?
- ☐ Xizmat haqi qat'iymi va hisob-fakturada QQS qanday ko'rsatiladi?
Mahalliy biznes shartnoma turlari, moddiy javobgarlik va nizolar bilan qanday ishlashi mehnat shartnomasi va mehnat qonunchiligi maqolasida; provayderga ham aynan shu qoidalar amal qiladi.

Hamkoringiz mamlakatidan nimasi farq qiladi
- Rossiya — O'zbekistondagi asosiy farq: Rossiyada 2016-yildan beri xodimni boshqa tashkilotga berish taqiqlangan, akkreditatsiyadan o'tgan xususiy bandlik agentliklari bundan mustasno (RF Mehnat kodeksi, 56.1-modda, 53.1-bob). O'zbekistonda bunday alohida rejim yo'q: EOR oddiy ish beruvchi
- Germaniya — O'zbekistondagi asosiy farq: Xodim berish uchun litsenziya kerak, bitta xodimni bitta mijozga ketma-ket 18 oydan ortiq berib bo'lmaydi (AÜG, 1-§). O'zbekistonda bu model uchun alohida litsenziya ham, muddat chegarasi ham yo'q
- Xitoy — O'zbekistondagi asosiy farq: Yuborilgan xodimlar foydalanuvchi kompaniya shtatining 10% idan oshmasligi va faqat vaqtinchalik, yordamchi yoki o'rinbosar lavozimlarda bo'lishi kerak (Xodimlarni yo'llash haqidagi vaqtinchalik qoidalar, 2014; XXR Mehnat shartnomasi qonuni, 66-modda). O'zbekistonda bunday kvota yo'q
Qoidaning yo'qligi ikki tomonlama. Rasmiy cheklov kam, lekin biror narsa noto'g'ri ketsa, aniqlik ham kam.
Xulosa
Employer of Record — O'zbekistonda o'z kompaniyasini ochmasdan odam yollashning ishlaydigan yo'li. U maxsus litsenziyaga emas, oddiy shartnomalarga tayanadi. Ish haqi soliqlari o'sha-o'sha: 12% va 12%, ustiga provayder haqi qo'shiladi. Asosiy xavf — xodimlarning ishi, ayniqsa savdo, yaratadigan doimiy muassasa. EOR kichik, ichki ish bilan band jamoa va aniq muddat uchun qulay. Mahalliy sotuv, import yoki jamoa o'sishi boshlansa — o'z kompaniyasini ochish vaqti keldi.
Maqola umumiy ma'lumot, yuridik yoki soliq maslahati emas. O'zbekistonda qoidalar tez-tez o'zgaradi; lex.uz va soliq.uz dagi amaldagi matnni tekshiring va tuzilmani litsenziyali mahalliy yurist va soliq maslahatchisi bilan aniqlang.
Ko'p beriladigan savollar
O'zbekistonda Employer of Record qonuniymi?
Model amalda qo'llanadi: IT Park Uzbekistan o'z saytida uni xorijiy kompaniyalar to'liq mahalliy vakillik ochmasdan xodim olishi uchun yo'l sifatida tasvirlaydi, bunda provayder rasmiy ish beruvchi bo'ladi. Lekin xodimni boshqa tashkilotga berish bo'yicha alohida qonun yo'q. Provayder va xodim o'rtasidagi munosabatni Mehnat kodeksi tartibga soladi, xususiy bandlik agentliklari haqidagi qonun (O'RQ-501, 10-modda) esa xodimni mijozga berishni agentlik xizmatlari ro'yxatiga kiritmagan. Shartnomani mahalliy yuristga ko'rsating.
EOR orqali yollaganda qanday soliqlar to'lanadi?
Har qanday ish beruvchidagidek: ish beruvchi ish haqi fondidan 12% ijtimoiy soliq to'laydi, xodim maoshidan esa 12% jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'i (JShDS) ushlab qolinadi (PwC Worldwide Tax Summaries, 2026-yil avgustda yangilangan). Provayder ularni yuridik ish beruvchi sifatida to'laydi va o'z haqi bilan birga hisob-fakturaga qo'shadi.
EOR xorijiy kompaniya uchun doimiy muassasa yaratishi mumkinmi?
Ha. Soliq kodeksining 36-moddasiga ko'ra doimiy muassasa doimiy faoliyat joyi, istalgan 12 oy ichida kamida 183 kun davom etgan xizmatlar yoki xorijiy kompaniya nomidan muzokara olib boradigan va shartnoma tuzadigan shaxs orqali yuzaga keladi. EOR xodimni kim rasmiylashtirishini o'zgartiradi, xodim nima ish qilishini emas. Eng xavfli holat — O'zbekistonda bitim yopadigan sotuvchi.
EOR'dan o'z MChJ'siga qachon o'tish kerak?
Odatda mahalliy mijozlarga hisob-faktura chiqarish, tovar olib kirish boshlanganda, jamoa bir necha kishidan oshganda yoki ish biznesning doimiy qismiga aylanganda. MChJ hujjat topshirilgach 1–2 ish kunida ro'yxatdan o'tadi (IT Park, 2025), shuning uchun haqiqiy muddatni chet eldagi hujjatlar tayyorlash belgilaydi.
Xorijiy hamkoringiz O'zbekistonda xodim olmoqchimi?
Qisqa suhbatda lavozimlar va byudjet uchun Employer of Record bilan o'z kompaniyasini solishtirib, yurist va soliq maslahatchisiga beriladigan savollar ro'yxatini tuzish mumkin.