Ana içeriğe geç
Ücretsiz 20 dakikalık pazarlama denetimi
Kontenjan sınırlı

Bir sorunuz mu var?

Genellikle 5 dakika içinde yanıt veriyoruz.

WWhatsApp TTelegram

Özbekistan'da Şirket Kurmadan İşe Alım: Employer of Record Nasıl Çalışır, Nerede Durur?

Özbekistan'da employer of record (EOR) 2026'da nasıl işler: kanun ne diyor, bordro vergileri, daimi işyeri riski, EOR mu LLC mi ve sağlayıcı kontrol listesi.

Özbekistan'da Şirket Kurmadan İşe Alım: Employer of Record Nasıl Çalışır, Nerede Durur?

Bilgiler Kasım 2026 itibarıyladır.

Taşkent'te aradığınız mühendisi buldunuz. Gelecek ay başlamaya hazır. Ancak şirketinizin Özbekistan'da tüzel kişiliği yok ve tek bir kişi için şirket kurmak büyük bir adım gibi görünüyor. Bir hizmet sağlayıcı basit bir çözüm öneriyor: "Onu sizin yerinize biz istihdam ederiz." Bu Özbekistan'da işler mi, maliyeti ne olur ve hangi risk sizde kalır?

Bu yazı tam olarak bu üç soruyu yanıtlıyor. Özbek mevzuatının employer of record modeli hakkında ne dediğini, hangi vergilerin uygulandığını, daimi işyeri riskinin nerede olduğunu ve kendi şirketinizin ne zaman daha doğru tercih olduğunu göreceksiniz. Yazı, yabancılar için Özbekistan'da şirket kuruluşu rehberinin bir parçası.

Employer of record aslında nedir?

Employer of record (EOR), sizin için çalışan bir kişiyi resmî olarak istihdam eden yerel bir şirkettir. İş sözleşmesini imzalar, kaydını yapar, bordroyu yürütür ve vergileri öder. Görevleri siz belirler, günlük işi siz yönetirsiniz. Sağlayıcıya her ay bir fatura ödersiniz: maaş, vergiler ve hizmet bedeli.

Rusça konuşulan pazarlarda aynı fikir çoğu zaman "outstaffing" olarak anılır. Bu model, yalnızca adayı bulan bir işe alım ajansından da, işi kendi ekibiyle teslim eden bir dış kaynak (outsourcing) firmasından da farklıdır.

Devletin teknoloji parkı IT Park Uzbekistan, modeli kendi işe alım rehberinde anlatıyor. Bu anlatıma göre EOR Özbekistan'daki resmî işveren olur, günlük işleri ise yabancı şirket yönetir. Rehber, bazı IT Park üyesi şirketlerin bu şekilde çalıştığını da belirtiyor.

Özbek mevzuatı ne diyor, ne demiyor?

Özbekistan'da employer of record veya personel kiralama için ayrı bir kanun yok. Çerçeveyi üç metin çiziyor.

Ayrıca okuyun Özbekistan'da Tarım ve Gıda İşleme: Meyve-Sebze, Soğuk Hava Depoları, İhracat ve Kurallar Business · 12 dk

İş Kanunu. 30 Nisan 2023'ten beri yürürlükte olan İş Kanunu (ZRU-798 sayılı Kanun), çalışan ile sözleşmeyi Birleşik Ulusal Çalışma Sistemi'ne kaydeden işveren arasındaki ilişkiyi düzenliyor. EOR modelinde bu işveren sağlayıcıdır. Çalışanınız Kanun'un tüm korumalarından yararlanır: yazılı sözleşme, 21 gün yıllık izin, ihbar ve kıdem tazminatı kuralları. Sözleşme koşullarını Özbekistan'da personel işe alımı yazısında bulabilirsiniz.

Özel istihdam büroları kanunu. 16 Ekim 2018 tarihli ZRU-501 sayılı Kanun, bürolar için dört hizmet sayıyor: iş arama, aday seçimi, yurt dışında istihdam ve bilgilendirme-danışmanlık (md. 10, lex.uz, Kasım 2025 itibarıyla metin). Müşteriye işçi sağlamak bu listede yok. Dolayısıyla buradaki bir EOR, lisanslı bir personel ajansı olarak değil, size hizmet satan sıradan bir işveren olarak çalışır.

Uzaktan çalışma kuralları. Kanun'da uzaktan çalışmaya dair ayrı hükümler var. Bunlar önemli, çünkü pek çok EOR çalışanı yabancı bir ekip için evden çalışıyor. Sözleşmede görevlerin, ekipmanın ve çalışma saatlerinin nasıl ele alınacağı yazılı olmalı.

Pratikteki sonuç şu: yapı özel bir rejime değil, sözleşmelere dayanıyor. Kalitesi de sağlayıcının çalışanla yaptığı iş sözleşmesinin ve sizinle yaptığı hizmet sözleşmesinin nasıl yazıldığına bağlı.

Özbek bir mühendis Taşkent'teki modern ev çalışma odasından yabancı ekiple görüntülü görüşme yapıyor

Maliyet: aynı vergiler, üstüne hizmet bedeli

EOR bordro vergisini azaltmaz. İşveren sıfatıyla sağlayıcı, brüt ücret üzerinden %12 sosyal vergi öder ve çalışanın ücretinden %12 gelir vergisi keser (PwC Worldwide Tax Summaries, Ağustos 2026 güncellemesi). Zorunlu %0,1 emeklilik katkısı (INPS) kesilen gelir vergisinden mahsup edildiği için ek bir yük getirmez (Buxgalter.uz, Eylül 2026).

Örnek amaçlıdır, fiyat teklifi değildir: aylık brüt maaş 10.000.000 som.

  • Brüt maaş — Aylık, som: 10.000.000
  • Kesilen gelir vergisi, %12 — Aylık, som: −1.200.000
  • Çalışana ödenen net maaş — Aylık, som: 8.800.000
  • İşverenin ödediği sosyal vergi, %12 — Aylık, som: +1.200.000
  • Size yansıyan istihdam maliyeti — Aylık, som: 11.200.000
  • Sağlayıcının hizmet bedeli — Aylık, som: sözleşmenize göre

Hizmet bedelinin nasıl hesaplandığını sorun: kişi başı sabit bir tutar mı, yoksa bordronun yüzdesi mi? Faturaya KDV'nin nasıl uygulandığını da sorun, çünkü bu sözleşme yapısına bağlı. İzin ücretleri ve kıdem tazminatı da er ya da geç faturanıza yansır.

Bunu kendi LLC'nizin (limited şirket) sabit giderleriyle karşılaştırın: muhasebeci, banka hesabı, aylık vergi beyanları ve yasal adres. Bir iki kişi için EOR bedeli çoğu zaman daha küçük kalem olur. Ekip büyüdükçe denge genellikle diğer tarafa döner.

Daimi işyeri: sizde kalan risk

Daimi işyeri, yabancı bir şirketin kendi tüzel kişiliği olmadan Özbekistan'da vergiye tabi bir varlık oluşturmasıdır. Vergi Kanunu'nun 36. maddesine göre sabit bir iş yeri, herhangi bir 12 aylık dönemde en az 183 gün süren hizmetler (PwC, Ağustos 2026 güncellemesi) veya bağımlı bir temsilci yoluyla ortaya çıkabilir. Bağımlı temsilci, resmî bir vekâletname olmasa bile yabancı şirket adına pazarlık yapan veya sözleşme imzalayan kişidir (Rödl & Partner, Haziran 2026).

İşin can alıcı noktası şu: EOR, kişiyi kimin istihdam ettiğini değiştirir. Kişinin sizin için ne yaptığını değiştirmez. Çalışanınız Özbek müşterilerle fiyat pazarlığı yapıyor ve merkez bu fiyatları rutin olarak onaylıyorsa, vergi idaresi Özbekistan'da iş yapanın sağlayıcı değil, sizin şirketiniz olduğunu düşünebilir.

Daimi işyeri, faaliyete başladıktan sonraki 30 gün içinde vergi idaresine kaydolmalıdır (Vergi Kanunu, md. 130). Ardından %15 kurumlar vergisi ve net kâr üzerinden %10 ek vergi öder; bir çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bu oranı düşürebilir (PwC, 2026). Daimi işyeri geç fark edilirse geriye dönük vergi ve cezalar gelir.

Varsayımsal örnek. Türk bir makine üreticisi, Taşkent'te bir EOR üzerinden iki kişi istihdam ediyor. Biri, bir distribütöre zaten satılmış makinelerin bakımını yapan servis mühendisi. Diğeri, yerel fabrikalarla indirim konuşan ve imzalı siparişleri merkeze gönderen satış müdürü. İlk rolün riski görece düşük. İkincisi ise bağımlı temsilci profiline çok yakın. Mantıklı çözüm, mühendisi EOR'da tutmak ve satışı yerel bir şirkete ya da distribütöre taşımak.

Ekibinizde müşteriyle koşulları gerçekte kimin belirlediğini kontrol ettiniz mi?

EOR, temsilcilik mi, LLC mi?

  • İşveren kim — Employer of record: Sağlayıcı; Temsilcilik: Ana şirket adına temsilcilik; Kendi LLC'niz: Şirketiniz
  • Yerelde satış ve fatura — Employer of record: Hayır, siz yurt dışında kalırsınız; Temsilcilik: Ticari faaliyet yok (76 sayılı Karar, md. 7); Kendi LLC'niz: Evet
  • Yabancı personel — Employer of record: Sağlayıcının izinlerine bağlı; Temsilcilik: En fazla %40 ve 5 kişi (md. 26); Kendi LLC'niz: Çalışma izni kurallarına göre
  • Kuruluş süresi — Employer of record: Genellikle birkaç gün, sözleşmeye göre; Temsilcilik: 5 iş gününde karar (md. 16); Kendi LLC'niz: Başvurudan sonra 1–2 iş günü (IT Park, 2025)
  • Daimi işyeri riski — Employer of record: Çalışanların rollerine bağlı; Temsilcilik: Ticari faaliyete başlarsa; Kendi LLC'niz: Yerel şirket olarak vergilendirilir
  • Sözleşme üzerinde kontrol — Employer of record: Dolaylı; Temsilcilik: Doğrudan; Kendi LLC'niz: Doğrudan

Şirket türlerinin ayrıntılı karşılaştırması LLC, şube veya temsilcilik yazısında.

EOR ne zaman mantıklı, ne zaman kendi şirketinizi kurmalısınız?

EOR genellikle şu durumlarda uygundur:

  • pazarı test etmek veya mevcut ortaklarınıza destek vermek için bir ila üç kişi işe alıyorsanız;
  • roller şirket içi işlerse: yazılımcı, analist, destek, mühendislik;
  • tüzel kişilik kararı beklerken birine hızla ihtiyacınız varsa;
  • Özbek müşterilere kendiniz fatura kesmiyorsanız.

Kendi şirketiniz genellikle şu durumlarda daha iyidir:

  • çalışanlarınız yerel müşterilerle anlaşma imzalıyor veya pazarlık yapıyorsa;
  • mal ithal ediyor, stok tutuyor veya showroom açıyorsanız;
  • ekip birkaç kişiyi aşacaksa;
  • yalnızca kayıtlı üyelere tanınan IT Park avantajlarından yararlanmak istiyorsanız;
  • yabancı yöneticiler getirmeyi planlıyorsanız, çünkü çalışma izinleri işverene bağlıdır. Kurallar Özbekistan'da çalışma izni ve vize yazısında.

Sağlayıcı seçerken kontrol listesi

  • ☐ Sağlayıcı bir Özbek tüzel kişisi mi ve sözleşmeleri ulusal çalışma sistemine kendisi mi kaydediyor?
  • ☐ Yalnızca bir özet değil, gerçek iş sözleşmesini görebilecek misiniz?
  • ☐ Hizmet sözleşmesi izin, hastalık izni, ihbar ve kıdem tazminatını kimin ödeyeceğini söylüyor mu?
  • ☐ Sağlayıcı gelir vergisi ve sosyal verginin aylık ödendiğini nasıl belgeliyor?
  • ☐ Çalışanın ürettiği fikrî mülkiyet kime ait? Yazılı olarak size geçmeli.
  • ☐ Hizmet sözleşmesini sonlandırırsanız çalışana ne olur?
  • ☐ Sağlayıcı yabancılar için kendi adına çalışma izni alabiliyor mu?
  • ☐ Hizmet bedeli sabit mi ve KDV faturada nasıl gösteriliyor?

Yerel bir işletmenin sözleşme türlerini, maddi sorumluluğu ve uyuşmazlıkları nasıl yönettiği iş sözleşmeleri ve iş hukuku yazısında anlatılıyor; aynı kurallar sağlayıcı için de geçerli.

Bir avukat ve yabancı müşteri imzadan önce hizmet sözleşmesinin maddelerini dikkatle inceliyor

Alıştığınız sistemden farkı

  • Rusya — Özbekistan'daki temel fark: Rusya, 2016'dan beri akredite özel istihdam büroları dışında personel kiralamayı yasaklıyor (RF İş Kanunu, md. 56.1, Bölüm 53.1). Özbekistan'da böyle ayrı bir rejim yok: EOR sıradan bir işverendir
  • Almanya — Özbekistan'daki temel fark: Personel kiralama lisans gerektiriyor ve aynı çalışan aynı müşteriye art arda en fazla 18 ay kiralanabiliyor (AÜG, § 1). Özbek mevzuatında bu model için ayrı bir lisans veya süre sınırı yok
  • Çin — Özbekistan'daki temel fark: İşçi temini, kullanıcı şirketin iş gücünün %10'uyla ve geçici, yardımcı veya ikame rollerle sınırlı (İşçi Temini Geçici Hükümleri, 2014; İş Sözleşmesi Kanunu, md. 66). Özbekistan'da benzer bir kota yok

Kural azlığının iki yüzü var. Resmî sınırlar daha az, ama bir şeyler ters gittiğinde belirsizlik de daha fazla.

Sonuç

Employer of record, Özbekistan'da kendi şirketiniz olmadan personel çalıştırmanın işleyen bir yolu. Özel bir lisansa değil, sıradan sözleşmelere dayanıyor. Bordro vergileri aynı: %12 artı %12; sağlayıcının bedeli bunun üstüne ekleniyor. Asıl risk, çalışanlarınızın yaptığı işin, özellikle satışın, doğurabileceği daimi işyeri. EOR'u küçük, şirket içi bir ekip ve net bir zaman ufku için kullanın. Yerelde satış yapmaya, ithalata başladığınızda veya ekip büyüdüğünde kendi şirketinizi kurun.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; hukuki veya vergi danışmanlığı değildir. Özbekistan'da kurallar sık değişiyor; güncel metinleri lex.uz ve soliq.uz üzerinden kontrol edin ve yapınızı lisanslı bir yerel avukat ve vergi danışmanıyla teyit edin.

Sık sorulan sorular

Özbekistan'da employer of record yasal mı?

Model uygulamada kullanılıyor. IT Park Uzbekistan, internet sitesinde bunu yabancı şirketlerin tam bir yerel varlık kurmadan personel çalıştırmasının bir yolu olarak anlatıyor; resmî işveren sağlayıcı oluyor. Ancak personel kiralamaya özel bir kanun yok. Sağlayıcı ile çalışan arasındaki sözleşmeyi İş Kanunu düzenliyor. Özel istihdam büroları kanunu (ZRU-501, md. 10) ise müşteriye personel sağlamayı büro hizmetleri arasında saymıyor. Sözleşmenizi yerel bir avukata inceletin.

EOR üzerinden işe alımda hangi bordro vergileri ödenir?

Her işverenle aynı vergiler: brüt ücret üzerinden işverenin ödediği %12 sosyal vergi ve çalışanın ücretinden kesilen %12 gelir vergisi (PwC Worldwide Tax Summaries, Ağustos 2026 güncellemesi). Bunları yasal işveren olarak sağlayıcı öder ve hizmet bedeliyle birlikte size yansıtır.

Employer of record şirketim için daimi işyeri doğurabilir mi?

Evet, doğurabilir. Vergi Kanunu'nun 36. maddesine göre yabancı bir şirketin daimi işyeri sabit bir iş yeri, herhangi bir 12 aylık dönemde 183 gün veya daha uzun süren hizmetler ya da onun adına pazarlık yapan ve sözleşme imzalayan bir kişi üzerinden oluşabilir. EOR, kişiyi kimin istihdam ettiğini değiştirir, sizin için ne yaptığını değil. Özbekistan'da anlaşma kapatan bir satışçı en riskli profildir.

EOR'dan kendi LLC'me ne zaman geçmeliyim?

Genellikle Özbek müşterilere fatura kesmeye başladığınızda, mal ithal etmeniz gerektiğinde, ekip birkaç kişiyi aştığında ya da iş, faaliyetinizin kalıcı bir parçası haline geldiğinde. Başvurudan sonra bir LLC bir ila iki iş gününde kaydedilebiliyor (IT Park, 2025); asıl zaman alan kısım, belgelerin yurt dışında hazırlanması.

Özbekistan'daki ilk işe alımlarınızı mı planlıyorsunuz?

Kısa bir görüşmede, rolleriniz ve bütçeniz için employer of record ile kendi şirketinizi karşılaştırabilir, yerel bir avukat ve vergi danışmanıyla netleştirmeniz gereken soruları listeleyebiliriz.

İşe alım yapınızı konuşalım →

Nereden başlayacağımızı birlikte bulalım

DORA uzmanıyla ücretsiz danışmanlık

Telegram'dan yazın

Projenizi konuşalım

Numaranızı bırakın, bir uzman sizinle iletişime geçsin.

Send a request via Telegram

Bilgileriniz yalnızca sizinle iletişime geçmek için kullanılır.