Асосий контентга ўтиш
Бепул 20 дақиқалик маркетинг аудит
Жойлар сони чегараланган

Саволингиз борми?

Жамоамиз одатда 5 дақиқа ичида жавоб беради.

WWhatsApp ТTelegram

Хитойдан товар олиб келиб marketplace'да сотиш: етказиб берувчи, карго ва таннарх

Хитойдан товар олиб келиш: етказиб берувчини текшириш, намуна, тўлов хавфлари, карго ёки расмий импорт, божхона, сертификат ва тўлиқ таннарх мисоли.

Хитойдан товар олиб келиб marketplace'да сотиш: етказиб берувчи, карго ва таннарх

Қисқа жавоб: Хитойдан товар олиб келиб marketplace'да сотишда фойда завод нархида эмас, тўлиқ таннархда кўринади. Унга логистика, бож, ҚҚС, сертификат, marketplace комиссияси ва қайтаришлар киради. Кўп сотувчи фақат завод нархи билан сотув нархини солиштиради. Натижада маржа қоғозда бор, ҳисобда йўқ.

Бу мақола marketplace'да тизимли сотиш бўйича асосий қўлланманинг бир қисми. Бу ерда фақат импорт қисми: етказиб берувчи, етказиш, божхона ва таннарх. Қайси товарни танлаш ва талабни текшириш алоҳида мавзу.

Муҳим: бу божхона ёки солиқ маслаҳати эмас. Бож ставкаси, йиғимлар ва сертификат талаблари товар кодига қараб ўзгаради. Аниқ рақамларни божхона брокери ва бухгалтер билан текширинг. Маълумотлар 2026 йил октябр ҳолатига кўра.

Етказиб берувчини қаердан топиш ва қандай текшириш

Етказиб берувчи одатда уч жойдан топилади: Алибаба ва 1688 каби B2B платформалар, Гуанчжоудаги Кантон ярмаркаси каби кўргазмалар ва таниш орқали тавсия. Қаердан топманг, текширув бир хил.

Завод ёки савдо компанияси. Бу фарқни биринчи суҳбатда аниқланг.

  • Нарх — Завод: Одатда пастроқ; Савдо компанияси: Устама қўшилади
  • Минимал партия — Завод: Каттароқ; Савдо компанияси: Кичикроқ бўлиши мумкин
  • Ассортимент — Завод: Бир-икки товар гуруҳи; Савдо компанияси: Турли заводлардан кенг танлов
  • Сифат назорати — Завод: Тўғридан-тўғри; Савдо компанияси: Воситачи орқали
  • Кимга мос — Завод: Ҳажм аниқ, товар тасдиқланган; Савдо компанияси: Синов босқичи, кичик партия

Савдо компанияси ёмон дегани эмас. Биринчи партияда у қулайроқ бўлиши ҳам мумкин. Муҳими, ким билан ишлаётганингизни билиш.

Нимани текшириш керак:

  • бизнес литсензияси: компания номи, фаолият тури ва рўйхатдан ўтган сана;
  • шартномадаги компания номи тўлов қабул қиладиган ҳисоб эгасига мос келадими;
  • заводнинг видеоси ёки онлайн кўрсатуви: ишлаб чиқариш линияси, омбор;
  • товарингиз учун илгари қандай сертификат ёки синов ҳисоботлари бўлган;
  • минимал партия (МОҚ) ва у ранг, ўлчам бўйича қандай бўлинади.

Минимал партия ҳақида. МОҚ кўпинча музокара қилинади. Битта модел ва икки ранг сўрасангиз, саккиз рангдан кўра кичикроқ ҳажмга рози бўлишади. Кичик ҳажмда дона нархи бироз ошишини ҳисобга олинг.

Намуна: партиядан олдинги энг арзон суғурта

Намуна — сотувдаги товар қандай бўлишини кўришнинг ягона йўли. Икки-учта етказиб берувчидан бир хил товар намунасини олинг ва ёнма-ён солиштиринг.

Шунингдек ўқинг Диван қайтиб келди, фойда эса йўқ: marketplace'да катта габаритли товарни зарарсиз сотиш Бизнес · 7 дақиқа

Намунада нимани текшириш:

  • ўлчам ва вазн карточкадаги маълумотга мосми;
  • чок, замок, тутқич каби заиф жойлар;
  • материал ҳиди ва ранги;
  • қадоқ: йўлда бузилмайдими, штрих-код ва ўзбекча стикер учун жой борми;
  • намуна ва партия бир хил бўлиши шартномада ёзилганми.

Бир намунани бир ҳафта ишлатиб кўринг. Харидор шарҳда ёзадиган камчиликни сиз олдинроқ топасиз. Тасдиқланган намунани сақлаб қўйинг: партия келганда у билан солиштирасиз.

Сотувчи уйда учта етказиб берувчининг болалар рюкзаги намуналарини чизғич ва тарози билан солиштирмоқда

Тўлов: хавфлар ва ҳимоя

Кўп йўқотиш товар сифатидан эмас, тўлов тартибидан келади.

Асосий хавфлар:

  • Бошқа ҳисобга тўлов. «Банк ҳисобимиз ўзгарди» деган хат — классик фирибгарлик белгиси. Ҳар қандай ўзгаришни телефон ёки видео орқали тасдиқланг.
  • Тўлиқ олдиндан тўлов. Етказиб берувчи тўлиқ пулни олгач, партия сифатига қизиқиши камаяди.
  • Шахсий ҳисобга тўлов. Кейин пулни қайтариш ёки даъво қилиш деярли имконсиз.

Амалий тартиб: қисман олдиндан тўлов, қолгани жўнатишдан олдин, текширувдан кейин. Катта партияда жўнатишдан олдин мустақил инспексия компаниясини ёллаш мумкин. У партиядан тасодифий дона танлаб, намуна билан солиштиради.

Шартномада камида булар бўлсин: товар тавсифи ва тасдиқланган намуна, миқдор, нарх, етказиш шарти, муддат, қадоқ талаби, брак учун жавобгарлик. Расмий импортда тўлов ташқи савдо шартномаси асосида банк орқали ўтади.

Карго турлари: авто, темир йўл, авиа

Хитойдан Ўзбекистонга юк уч йўл билан келади:

  • Авиа — Тезлик: Энг тез; Нарх: Энг қиммат; Қачон мос: Намуна, кичик ва қиммат товар, шошилинч қолдиқ
  • Авто — Тезлик: Ўртача; Нарх: Ўртача; Қачон мос: Кўп сотувчи учун асосий вариант
  • Темир йўл — Тезлик: Секинроқ; Нарх: Ҳажмда арзонроқ; Қачон мос: Катта, оғир, мавсумдан олдин режаланган партия

Аниқ муддат ва нарх йўналиш, мавсум ва чегарадаги навбатга боғлиқ. Шунинг учун уларни юк ташувчидан ёзма олинг. Нарх килограмм ёки куб метр бўйича қандай ҳисобланишини сўранг: енгил ва катта товарда ҳажм ҳал қилади.

«Оқ» импорт ва «карго». Бу иккисини фарқлаш муҳим.

  • Расмий импорт. Товар сизнинг компаниянгиз ёки ЯТТ номингизга божхонада расмийлаштирилади. Қўлингизда божхона декларатсияси, тўлов ҳужжатлари ва сертификат бўлади. Қимматроқ ва кўпроқ иш, лекин товарингизнинг келиб чиқиши исботланади.
  • Карго ёки консолидатсия. Бир нечта мижознинг юки бир машинада йиғилади. Сиз карго компаниясига «ҳамма нарса ичида» нарх тўлайсиз. Оддийроқ, лекин хавфи бор.

Карго хавфлари:

  • декларатсия сизнинг номингизда бўлмайди, платформа сўраса кўрсата олмайсиз;
  • товар қайси қийматда ва қайси код билан расмийлаштирилгани номаълум;
  • юк ушлаб қолинса ёки йўқолса, сизнинг ҳуқуқий ҳимоянгиз заиф;
  • сертификат олиш учун асос бўладиган ҳужжат йўқ.

Шахсий эҳтиёж учун енгиллик билан, масалан қўл юкида олиб кирилган товарни сотиш алоҳида хавф. Унинг келиб чиқишини тасдиқлайдиган ҳужжат одатда фақат чек бўлади, платформа эса кўпроқ сўраши мумкин. Marketplace'да доимий савдо учун расмий импорт йўлини режаланг.

Божхона расмийлаштируви: тўловлар ва ҳужжатлар

Божхона кодексининг 289-моддасига кўра, божхона тўловлари тўрт турдан иборат: божхона божи, қўшилган қиймат солиғи, аксиз солиғи ва божхона йиғимлари.

  • Бож. Ставка товарнинг ТИФ ТН кодига ва келиб чиқиш мамлакатига боғлиқ. Кодни брокер билан аниқланг ва тахминий тўловни тариф.customs.уз калькуляторида текширинг.
  • ҚҚС. Импортдаги ставка 12%. Солиқ базаси божхона қиймати, бож ва аксизли товарда аксиз йиғиндисидан ҳисобланади.
  • Аксиз. Фақат аксизли товарларда, масалан тамаки ва алкоголда. Marketplace'даги оддий истеъмол товарларининг кўпчилигида йўқ.
  • Божхона йиғимлари. Вазирлар Маҳкамаси белгилаган ставкаларда.

Президентнинг 2026 йил 26 майдаги ПФ-100-сон Фармони билан импорт қилувчиларни мажбурий ҚҚС тўловчиси деб эътироф этиш тартиби бекор қилинди. Кичик импортчи учун бу муҳим ўзгариш. Лекин импортдаги ҚҚС божхонада барибир тўланади. Уни кейин ҳисобга олиш мумкинми, бу солиқ режимингизга боғлиқ. Режимлар marketplace сотувчиси учун солиқ ва ҳужжатлар мақоласида ёритилган.

Одатдаги ҳужжатлар тўплами:

  • ташқи савдо шартномаси;
  • инвойс ва қадоқ варақаси;
  • транспорт ҳужжати;
  • келиб чиқиш сертификати: ЎРҚ-1097-сон Қонунга кўра, 2026 йил 28 февралдан у бўлмаса, одатдаги бож устига қўшимча бож олинади (бухгалтер.уз тушунтиришига кўра, тариф ставкасига қараб 5–20%). Сертификатни заводдан партия билан бирга сўранг;
  • мувофиқлик сертификати ёки бошқа рухсат, агар товар коди талаб қилса.

Кўпчилик сотувчи расмийлаштирувни божхона брокерига топширади. Брокерга товарни ишлаб чиқаришга буюртма беришдан олдин мурожаат қилинг, юк чегарага келгандан кейин эмас. Шунда код, ставка ва керакли сертификат олдиндан маълум бўлади.

Чегара олдидаги юк машиналари навбатида ҳайдовчи божхона брокерига ҳужжатлар папкасини топширмоқда

Сертификат ва маркировка

Сертификат. Мувофиқлиги мажбурий тасдиқланадиган маҳсулотлар рўйхатлари Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 30 январдаги 43-сон қарори билан тасдиқланган. Қарорга кейин ўзгартиришлар киритилган, шунинг учун амалдаги таҳририни лех.узъда очинг. Озиқ-овқат учун алоҳида санитария-эпидемиологик хулоса рўйхати бор. Болалар товарлари, электр жиҳозлари ва косметикани айниқса диққат билан текширинг. Товарингиз рўйхатда борми, брокер ёки сертификатлаш органи билан аниқланг.

Платформа ҳам ҳужжат сўрайди: сертификат талаб қилинадиган товар ҳужжат текширувидан ўтмагунча сотувга чиқмаслиги мумкин. Талабларни сотувчи қўлланмасида товар сотиб олинишидан олдин текширинг. Сертификат нархи ва муддатини таннархга олдиндан қўшинг.

Маркировка. Айрим товар гуруҳлари, масалан маиший техника, «Асл белгиси» тизимида мажбурий рақамли маркировкага тушади. Импорт товарида код қачон ва қаерда қўйилиши товар гуруҳига боғлиқ. Шунинг учун буни заводга буюртма беришдан олдин маркировка оператори ва брокер билан аниқланг. Агар кодни заводда қўйиш мумкин бўлса, уни Хитойга юбориб, ишлаб чиқариш вақтида босдириш кўпинча қулайроқ: Ўзбекистонда ҳар донани қайта очиб ёпиштириш шарт бўлмайди.

Истеъмол маълумоти давлат тилида бўлиши керак. Импорт товарида бу ўзбекча стикер дегани. Стикер учун жойни завод қадоғида олдиндан режаланг.

Тўлиқ таннарх формуласи ва шартли мисол

Формула:

Тўлиқ таннарх (дона) = завод нархи + Хитой ичида етказиш + халқаро логистика + бож + ҚҚС (агар ҳисобга олинмаса) + божхона йиғими ва брокер + сертификат + омборгача етказиш ва ёрлиқ

Сотувдаги фойда:

Фойда (дона) = сотув нархи − тўлиқ таннарх − marketplace комиссияси − харидоргача логистика − қайтариш захираси − айланмадан солиқ

Шартли мисол: 300 дона болалар рюкзаги. Барча рақамлар шартли, улар ҳақиқий нарх ёки ставка эмас. Соддалик учун божхона қийматига завод нархи ва бутун йўл киритилди, келиб чиқиш сертификати бор деб олинди.

  • Завод нархи (300 × 50 000) — Партия, сўм: 15 000 000; Дона, сўм: 50 000
  • Хитой ичида етказиш — Партия, сўм: 600 000; Дона, сўм: 2 000
  • Халқаро логистика — Партия, сўм: 2 400 000; Дона, сўм: 8 000
  • Божхона қиймати: юқоридаги уч қатор, фақат бож ва ҚҚС ҳисоби учун, жамига қўшилмайди — Партия, сўм: 18 000 000; Дона, сўм: 60 000
  • Бож (шартли 10%) — Партия, сўм: 1 800 000; Дона, сўм: 6 000
  • ҚҚС 12% × (18 000 000 + 1 800 000) — Партия, сўм: 2 376 000; Дона, сўм: 7 920
  • Божхона йиғими ва брокер — Партия, сўм: 900 000; Дона, сўм: 3 000
  • Сертификат — Партия, сўм: 1 500 000; Дона, сўм: 5 000
  • Омборгача етказиш, ёрлиқ, қадоқ — Партия, сўм: 600 000; Дона, сўм: 2 000
  • Тўлиқ таннарх — Партия, сўм: 25 176 000; Дона, сўм: 83 920

Энди бир дона сотуви, 169 000 сўм нархда:

  • комиссия (шартли 20%): 33 800;
  • харидоргача логистика (шартли): 8 000;
  • қайтариш захираси (шартли, нархнинг 3%): 5 070;
  • айланмадан солиқ (шартли 1%): 1 690;
  • фойда: 169 000 − 83 920 − 33 800 − 8 000 − 5 070 − 1 690 = 36 520 сўм, яъни нархнинг тахминан 21,6%.

Завод нархи 50 000 сўм эди. Қўлга келадиган фойда эса биринчи қарашдаги «169 000 − 50 000» дан уч баравардан кўпроқ кам. ҚҚС ҳисобга олинадиган режимда таннарх 7 920 сўм пастроқ бўлади. Ҳар SKU бўйича комиссия ва логистика қандай ҳисобланишини marketplace унит-экономикаси мақоласида кўринг.

Яна бир нарса: пул. Заводга тўловдан биринчи сотув пули келгунча бир неча ой ўтади. Бу даврда пул товарда «музлайди». Импортни бизнеснинг йиллик бюджетига алоҳида қатор қилиб киритинг, акс ҳолда кейинги партияга пул етмай қолади.

Биринчи синов партияси: checklist ва хатолар

Биринчи партиянинг вазифаси — фойда эмас, тизимни синаш: етказиб берувчи, йўл, ҳужжатлар ва талаб. Синов партияси ҳажмини қандай танлаш ва қачон тўхташ кераклиги янги категорияга кириш мақоласида ёзилган.

Checklist:

  • ☐ Камида икки етказиб берувчидан намуна олинган ва солиштирилган.
  • ☐ Тасдиқланган намуна сақлаб қўйилган.
  • ☐ ТИФ ТН коди, бож ставкаси ва сертификат талаби брокер билан аниқланган.
  • ☐ Келиб чиқиш сертификати заводдан сўралган.
  • ☐ Маркировка керакми, аниқланган.
  • ☐ Шартномада сифат, қадоқ ва брак шарти ёзилган.
  • ☐ Тўлов компания ҳисобига, қисман олдиндан.
  • ☐ Логистика нархи ва муддати ёзма олинган.
  • ☐ Тўлиқ таннарх формуласи билан ҳисобланган, шартли эмас, ҳақиқий рақамлар билан.
  • ☐ Marketplace талаб қиладиган ҳужжатлар рўйхати олдиндан текширилган.

Кўп учрайдиган хатолар:

  1. Фақат завод нархи бўйича қарор қилиш.
  2. Намуна олмасдан биринчи партияга тўлаш.
  3. Сертификат ҳақида товар чегарага келгандан кейин ўйлаш.
  4. Карго орқали олиб келиб, кейин платформа сўраган ҳужжатни топа олмаслик.
  5. Биринчи партияга бор пулни тикиш.

Хулоса

Хитойдан товар олиб келиш — логистика эмас, ҳисоб иши. Етказиб берувчини текширинг, намунани солиштиринг, тўловни босқичларга бўлинг. Расмий импорт йўлини танланг ва ҳужжатларни олдиндан режаланг. Қарорни завод нархи бўйича эмас, тўлиқ таннарх бўйича қилинг. Бугундан бошланг: режалаётган товарингизни юқоридаги формула бўйича ҳисоблаб чиқинг.

Кўп бериладиган саволлар

Карго орқали олиб келинган товарни marketplace'да сотса бўладими?

Платформа товар қонуний келганини ва талабларга мослигини тасдиқловчи ҳужжат сўраши мумкин: мувофиқлик сертификати, божхона декларатсияси ёки харид ҳужжатлари. Жорий рўйхатни сотувчи қўлланмасида текширинг. Карго компанияси бу ҳужжатларни сизнинг номингизга бера оладими, буюртмадан олдин ёзма равишда аниқланг.

Биринчи партия қанча бўлиши керак?

Сотувни синаш ва хатони кўтара олиш учун етарли ҳажм. Амалий мезон: партия бир неча ҳафта сотувга етсин, йўқотилса ҳам бизнесни тўхтатиб қўймасин. Заводнинг минимал партияси катта бўлса, савдо компанияси орқали кичикроқ ҳажм сўраш мумкин, лекин нарх юқорироқ бўлади.

Импортдаги ҚҚС таннархга кирадими?

Солиқ режимингизга боғлиқ. ҚҚС тўловчи корхона импортда тўланган ҚҚСни қонунда белгиланган тартибда ҳисобга олиши мумкин, айланмадан солиқ тўловчи учун эса у одатда харажат бўлиб қолади. Ҳисобни бухгалтер билан ўз режимингиз бўйича қилинг.

Бож ставкасини қаердан билса бўлади?

Ставка товарнинг ТИФ ТН кодига ва келиб чиқиш мамлакатига боғлиқ. Кодни божхона брокери билан аниқланг, кейин Божхона қўмитасининг тариф.customs.уз калькуляторида текширинг. Келиб чиқиш сертификати бўлмаса, бож устига қўшимча бож олинишини ҳам ҳисобга олинг. Код хато танланса, бож ҳам, талаб қилинадиган сертификат ҳам бошқача чиқади.

Хитойдан биринчи партияни ҳисоблаб кўрамизми?

Товарингиз, завод нархи ва логистика таклифи асосида тўлиқ таннархни marketplace комиссияси билан бирга ҳисоблаб, синов партияси ҳажмини бирга белгилаймиз.

Таннархни ҳисоблаш →

Қаердан бошлашни бирга аниқлаймиз

DORA мутахассиси билан бепул консултатсия

Telegram'да ёзиш

Лойиҳангизни муҳокама қиламиз

Рақамингизни қолдиринг — мутахассис сиз билан боғланади.

Telegram орқали ариза қолдириш

Маълумотларингиз фақат сиз билан боғланиш учун ишлатилади.