Асосий контентга ўтиш
Бепул 20 дақиқалик маркетинг аудит
Жойлар сони чегараланган

Саволингиз борми?

Жамоамиз одатда 5 дақиқа ичида жавоб беради.

WWhatsApp ТTelegram

Сотув скрипти ва эътирозлар билан ишлаш: қўнғироқ, мессенжер ва учрашув учун тузилма ҳамда «қиммат», «ўйлаб кўраман» жавоблари

Сотув скриптини қандай тузиш: қўнғироқ, Telegram ва учрашув учун блоклар, «қиммат», «ўйлаб кўраман», «бошқасида арзон» эътирозларига жавоб мантиғи.

Сотув скрипти ва эътирозлар билан ишлаш: қўнғироқ, мессенжер ва учрашув учун тузилма ҳамда «қиммат», «ўйлаб кўраман» жавоблари

Қисқа жавоб: Сотув скрипти — сўзма-сўз матн эмас, суҳбат скелети. У олтита блокдан иборат: алоқа, мақсад, саволлар, таклиф, эътироз ва кейинги қадам. Қўнғироқ, мессенжер ва учрашув учун блоклар бир хил, шакли бошқа. ЭЪтирозга жавоб тўрт қадамда берилади: тинглаш, аниқлаш, жавоб бериш, текшириш. «Қиммат», «ўйлаб кўраман» ва «бошқасида арзон» ортида одатда бошқа савол яширинган бўлади. Скрипт суҳбат ёзувлари асосида ҳар ой янгиланади.

Кўп компанияда скрипт шундай пайдо бўлади: кимдир интернетдан шаблон топади, менежерларга беради ва «шу бўйича гапиринглар» дейди. Бир ҳафтадан кейин уни ҳеч ким очмайди. Сабаб оддий: шаблон сизнинг мижозингиз, нархингиз ва эътирозларингиз ҳақида эмас.

B2B маркетингда битим бир неча суҳбатдан кейин ёпилади ва ҳар суҳбатда кимдир шубҳа билдиради. Шунинг учун скрипт айниқса B2B'да керак. Бу мақолада скриптни ўзингиз ёзиш тартиби кўрилган: тузилма, учта канал учун фарқлар, асосий эътирозларга жавоб мантиғи ва скриптни янгилаб бориш.

Скрипт нима ва у нима учун керак

Скрипт учта муаммони ҳал қилади. Биринчиси — янги менежер анча тез ишга тушади, ойлаб ўз йўлини қидириб юрмайди. Иккинчиси — натижани солиштириш мумкин бўлади: ҳамма бир хил тартибда гапирса, ким қайси босқичда йўқотаётгани кўринади. Учинчиси — энг яхши сотувчининг тажрибаси компанияда қолади.

Скрипт сотув китобининг бир қисми. Китобнинг қолган қисмлари — роллар, режа, CRM қоидалари — сотув бўлимини қуриш мақоласида ёзилган. Бу ерда фақат суҳбатнинг ўзи ҳақида гап боради.

Скрипт тузилмаси: олтита блок

  • 1. Алоқа — Вазифаси: Ким эканингизни айтиш, гаплашиш учун рухсат олиш; Намуна ибора: «Икки дақиқангиз борми?»
  • 2. Мақсад — Вазифаси: Нега қўнғироқ қилганингизни бир жумлада айтиш; Намуна ибора: «Сўровингиз бўйича бир-икки саволим бор эди»
  • 3. Саволлар — Вазифаси: Вазият, муаммо, муддат, ким қарор қилади; Намуна ибора: «Ҳозир буни қандай ҳал қиляпсизлар?»
  • 4. Таклиф — Вазифаси: Мижознинг сўзларига боғлаб ечимни айтиш; Намуна ибора: «Сиз етказиш кечикишини айтдингиз. Шунинг учун…»
  • 5. ЭЪтироз — Вазифаси: Шубҳани аниқлаш ва жавоб бериш; Намуна ибора: «Нима сизни кўпроқ ўйлантиряпти?»
  • 6. Кейинги қадам — Вазифаси: Аниқ сана ва ким нима қилади; Намуна ибора: «Пайшанба куни соат 11 да учрашсак бўладими?»

Энг кўп хато 3- ва 6-блокларда бўлади. Менежер савол бермасдан маҳсулот ҳақида гапира бошлайди. Ёки суҳбат «хўп, ўйлаб кўринг» билан тугайди. Ҳар суҳбат санаси қўйилган кейинги қадам билан тугаши керак. Бу скриптдаги энг муҳим қоида.

Шунингдек ўқинг Мижозлар базаси жим ётибдими? «Ухлаб қолган» лид ва мижозларни қайта фаоллаштириш Бизнес · 8 дақиқа

Саволлар блокига 5–7 та савол ёзинг. Улар очиқ бўлсин: «ҳа» ёки «йўқ» билан жавоб бериб бўлмайдиган. B2B'да қарорни ким қабул қилишини ва бюджет қачон тасдиқланишини албатта сўранг.

Қўнғироқ скрипти: кирувчи ва чиқувчи

Кирувчи қўнғироқда мижоз ўзи қизиққан. Унга узоқ тақдимот керак эмас. Аввал у нимани сўрамоқчи эканини эшитинг, кейин 2–3 та савол беринг ва аниқ таклифга ўтинг.

Чиқувчи қўнғироқ бошқача бошланади. Мижоз сизни кутмаган ва гўшакни қўйиш-қўймасликни биринчи жумлалардаёқ ҳал қилади. Шунинг учун бошланиш қисқа бўлсин:

  1. Исм ва компания — бир жумла.
  2. Қўнғироқ сабаби мижозга боғлиқ: «Кўргазмада стендингизга келган эдим», «Сайтимизда сўров қолдирган экансиз».
  3. Рухсат: «Икки дақиқага гаплаша оламизми?»

Агар мижоз банд бўлса, баҳслашманг. Аниқ вақт сўранг ва CRM'га вазифа қўйинг.

Олтита блок битта қўнғироқда қандай кўринишини қурилиш материаллари улгуржи савдоси мисолида кўрамиз:

  • Алоқа: «Ассалому алайкум, Рустам ака. Мен Дилшод, плитка елими етказиб берувчи компанияданман. Икки дақиқангиз борми?»
  • Мақсад: «Ўтган ҳафта кўргазмада стендингизга келган эдим, обектларингиз бўйича иккита саволим бор.»
  • Саволлар: «Ҳозир елимни қаердан оляпсиз? Етказишда нима кўпроқ бош оғриқ бўляпти? Кейинги обект қачон бошланади?»
  • Таклиф: «Етказиш кечикишини айтдингиз. Шунинг учун биринчи партияни кичик ҳажмда синаб кўришни таклиф қиламан.»
  • ЭЪтироз: «Қимматроқдир-ов?» — «Нима билан солиштиряпсиз: ҳозирги нархингиз биланми?»
  • Кейинги қадам: «Сешанба соат 10 да омборингизга намуна олиб борсам бўладими?» Кирувчи сўровга қанча тез жавоб бериш ва лидни қаерда қайд этиш лидларга ишлов бериш тизими мақоласида ёзилган.
Қурилиш материаллари улгуржи омборининг йўлагида сотув менежери телефонда гаплашмоқда, қўлида қўнғироқ режаси чизилган планшет

Мессенжер скрипти: Telegram ва Instagram'да ёзиш

Ўзбекистонда кўп мижоз қўнғироқ қилиш ўрнига Telegram ёки Instagram'да ёзади. Бу ерда қўнғироқ скриптини қоғозга кўчириш ишламайди. Ёзма суҳбатнинг ўз қоидалари бор:

  • Битта хабар — битта фикр. Узун матнни мижоз ўқимайди ёки кейинга қолдиради.
  • Ҳар хабар савол билан тугайди. Савол бўлмаса, суҳбат тўхтайди.
  • Нарх рўйхати ўрнига 2–3 вариант. Аввал эҳтиёжни сўранг, кейин мос вариантни юборинг.
  • Овозли хабар — мижоз ўзи овозли ёзса. Акс ҳолда матн билан жавоб беринг.
  • Мижознинг тилида ёзинг. У ўзбекча ёзса — ўзбекча, русча ёзса — русча.

Кўп учрайдиган ҳолат: мижоз «нархи қанча?» деб ёзади. Фақат рақам юборсангиз, жавоб кўпинча келмайди. Рақамдан олдин битта аниқловчи савол беринг: «Қайси ҳажм учун керак? Шунга қараб аниқ нарх ёзаман».

Учрашув скрипти: B2B'да бир нечта қарор қабул қилувчи

Учрашувда блоклар ўша, лекин учта қўшимча бор. Биринчиси — кун тартиби. Бошида «Бугун 40 дақиқа: вазиятингиз, ечим, кейинги қадам» деб айтинг. Иккинчиси — хонадаги ҳар ким учун савол. Эга пул ва муддат ҳақида, муҳандис техник тафсилот ҳақида, бухгалтер шартлар ҳақида ўйлайди. Учинчиси — учрашувдан кейин ёзиладиган хулоса хати: нима келишилди, ким нима қилади, қачон.

Учрашувдан кейин тижорат таклифи юборилади. Уни қандай тузиш ва нархни қандай кўрсатиш оффер ва нархни тақдим этиш мақоласида алоҳида кўрилган.

ЭЪтирозлар билан ишлаш мантиғи: тўрт қадам

ЭЪтироз — рад жавоби эмас. Бу мижоз ҳали ниманидир тушунмагани ёки нимадандир хавотирда эканининг белгиси. Жавоб доим бир хил тартибда берилади:

  1. Тинглаш. Гапини охиригача эшитинг, бўлманг.
  2. Аниқлаш. ЭЪтироз ортидаги ҳақиқий сабабни сўранг.
  3. Жавоб бериш. Фақат аниқланган сабабга жавоб беринг.
  4. Текшириш. «Бу саволингизга жавоб бўлдими?» деб сўранг ва кейинги қадамга ўтинг.

Энг кўп ташлаб кетиладиган қадам — иккинчиси. Менежер «қиммат» сўзини эшитиши билан чегирма таклиф қилади. Ҳолбуки сабаб нархда бўлмаслиги ҳам мумкин.

«Қиммат»: нима билан солиштиряпти

«Қиммат» сўзи одатда учта маънодан бирини беради: фарқни тушунмадим, бюджетим йўқ ёки бошқа таклифни кўрдим. Шунинг учун биринчи жавоб — савол:

«Тушунаман. Нима билан солиштиряпсиз — бошқа таклиф биланми ёки режалаштирган бюджетингиз биланми?»

Кейин жавоб сабабга қараб ўзгаради. Фарқ тушунилмаган бўлса — мижоз оладиган натижани қайта кўрсатинг. Бюджет бўлмаса — кичикроқ ҳажм, босқичли тўлов ёки содда вариантни таклиф қилинг. Чегирма охирги восита бўлсин ва доим бирор шарт эвазига берилсин: катта ҳажм, олдиндан тўлов ёки узоқ шартнома.

«Ўйлаб кўраман»: ноаниқликни топиш

Бу ибора кўпинча «ҳали нимадир аниқ эмас, лекин айтишга ноқулай» дегани. Мижозни босманг. Унинг нимани ўйлашини аниқлашга ёрдам беринг:

«Албатта, ўйлаб кўринг. Ўзим учун билиб олсам: қайси қисм кўпроқ ўйлантиряпти — нархми, муддатми ёки бошқа нарсами?»

Агар мижоз раҳбар ёки шерик билан маслаҳатлашмоқчи бўлса, уларга нима кераклигини сўранг. Қисқа ҳисоб ёки солиштирма жадвал тайёрлаб беринг. Ва ҳар доим аниқ келишув билан тугатинг: «Жума куни қўнғироқ қилсам бўладими?»

«Бошқасида арзонроқ»: бир хил нарсани солиштириш

Бу эътироз кўпинча тўғри. Рақобатчини ёмонлаш эса ишончни туширади. Тўғри йўл — солиштиришни аниқ қилиш:

«Бўлиши мумкин. Солиштириб кўрайлик: у ерда нархга етказиш, кафолат ва тўлов муддати кирадими?»

Кўпинча фарқ шартларда чиқади: етказиш муддати, кафолат, тўлов тартиби, хизмат. Агар фарқ ҳақиқатан фақат нархда бўлса, буни тан олинг ва мижозга қайси нарса муҳимроқ эканини ўзи ҳал қилишига имкон беринг. Бу келгуси битимлар учун ҳам ишонч қолдиради.

Яна тўртта тез-тез чиқадиган эътироз

  • «Ҳозир вақтим йўқ» — Аниқловчи савол: «Қачон қулай — бугун кечқурунми ёки эртага эрталабми?»; Кейинги қадам: Аниқ вақт CRM'да
  • «Таклифни юборинг» — Аниқловчи савол: «Албатта. Тўғри вариант юборишим учун иккита савол бериб олсам бўладими?»; Кейинги қадам: Таклиф + келишилган қўнғироқ санаси
  • «Бизда етказиб берувчи бор» — Аниқловчи савол: «Ҳозирги ҳамкорингизда нима ёқади ва нимани ўзгартирган бўлардингиз?»; Кейинги қадам: Кичик синов буюртмаси
  • «Раҳбар билан гаплашаман» — Аниқловчи савол: «Раҳбарингиз учун қайси саволлар муҳим бўлади?»; Кейинги қадам: Раҳбар иштирокида учрашув

Скриптни ёзиб олиш ва янгилаш

Скрипт бир марта ёзилиб, жавонга қўйилса, тез эскиради: нарх, маҳсулот ва рақобатчилар ўзгаради. Уни жонли ушлаб туриш учун оддий тартиб керак:

  1. Қўнғироқларни ёзиб олинг. Кўп IP-телефония ва CRM тизимларида ёзиб олиш функсияси бор. Ёзувда шахсга доир маълумотлар бўлади. Уларга 2019-йил 2-июлдаги «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонун (ЎРҚ-547) талаблари тегишли. Суҳбат бошида ёзиб олинаётганини айтинг ва тартибни юрист билан текширинг.
  2. Ҳафтасига 3–5 та суҳбатни тингланг. Раҳбар ҳар менежернинг битта муваффақиятли ва битта муваффақиятсиз суҳбатини танлайди.
  3. ЭЪтирозлар реестрини юритинг. Оддий жадвал: эътироз, қайси босқичда чиқди, қайси жавоб ишлади.
  4. Ойига бир марта янгиланг. Ишлаган жавоб скриптга қўшилади, ишламагани олиб ташланади.

Скриптнинг ҳар бир версиясига сана қўйинг ва эски версияни сақланг. Ҳужжатларни шундай тартибда юритиш регламент ва стандартлар (СОП) мақоласида кўрилган.

Чойхона айвонида сотув бўлими раҳбари икки менежер билан телефондан ёзиб олинган сотув қўнғироғини тингламоқда

Ўз-ўзини текшириш: 8 бандлик checklist

  • ☐ Скриптда олтита блок бор ва ҳар бири ёзилган
  • ☐ Саволлар блокида 5–7 та очиқ савол бор
  • ☐ Ҳар суҳбат санаси қўйилган кейинги қадам билан тугайди
  • ☐ Қўнғироқ, мессенжер ва учрашув учун алоҳида вариант бор
  • ☐ Камида 6 та эътироз учун аниқловчи савол ёзилган
  • ☐ Чегирма фақат шарт эвазига берилади
  • ☐ Ҳар ҳафта суҳбат ёзувлари тингланади
  • ☐ Скрипт охирги ойда янгиланган ва версияси санаси билан сақланган

Хулоса

Яхши скрипт менежерни роботга айлантирмайди. У суҳбатни тартибга солади: нима сўраш, қачон таклиф қилиш ва қандай қадам билан якунлаш кераклигини кўрсатади. ЭЪтирозга тайёр жавоблардан кўра аниқловчи савол муҳимроқ. Чунки «қиммат» ва «ўйлаб кўраман» ортида ҳар сафар бошқа сабаб бўлади.

Бугун бошлаш учун охирги ҳафтадаги бешта суҳбатни тингланг. Ҳар бирида эътирозларни ёзиб чиқинг ва қайси суҳбат кейинги қадамсиз тугаганини белгиланг. Биринчи скрипт шу рўйхатдан бошланади.

Кўп бериладиган саволлар

Скриптни сўзма-сўз ёдлаш керакми?

Йўқ. Ёдланадиган нарса — блоклар тартиби, асосий саволлар ва кейинги қадам таклифи. Сўзларни ҳар ким ўз тилида айтади. Мижоз ўқиб берилаётган матнни дарҳол сезади ва суҳбат совиб қолади.

ЭЪтирозларга жавоблар рўйхати қанча бўлиши керак?

Бошлаш учун 6–8 та тез-тез чиқадиган эътироз етарли. Ҳар бирига аниқловчи савол ва 2–3 та жавоб варианти ёзилади. Рўйхатни ойига бир марта, ёзиб олинган суҳбатлар асосида тўлдиринг.

Telegram'да ёзиш учун алоҳида скрипт керакми?

Ҳа. Мантиқ ўша, лекин шакл бошқа: қисқа хабарлар, битта хабарда битта савол, узун нарх рўйхати ўрнига 2–3 вариант. Ҳар хабар мижоздан жавоб кутадиган савол билан тугаши керак.

Қўнғироқларни ёзиб олиш учун мижозга айтиш шартми?

Суҳбат ёзувида шахсга доир маълумотлар бўлади, уларга «Шахсга доир маълумотлар тўғрисида»ги қонун талаблари тегишли. Амалиётда суҳбат бошида ёзиб олинаётганини айтиш ва тартибни юрист билан текшириш энг хавфсиз йўл.

Скриптларингизни бирга кўриб чиқамизми?

Бир нечта ёзиб олинган суҳбатингиз ва эътирозлар рўйхатингизни хотиржам кўриб чиқамиз ва скриптнинг қайси блоки биринчи навбатда кучайтирилиши кераклигини бирга аниқлаймиз.

Скриптни муҳокама қилиш →

Қаердан бошлашни бирга аниқлаймиз

DORA мутахассиси билан бепул консултатсия

Telegram'да ёзиш

Лойиҳангизни муҳокама қиламиз

Рақамингизни қолдиринг — мутахассис сиз билан боғланади.

Telegram орқали ариза қолдириш

Маълумотларингиз фақат сиз билан боғланиш учун ишлатилади.