Асосий контентга ўтиш
Бепул 20 дақиқалик маркетинг аудит
Жойлар сони чегараланган

Саволингиз борми?

Жамоамиз одатда 5 дақиқа ичида жавоб беради.

WWhatsApp ТTelegram

Консерт рекламасида «жонли ижро» ёки «фонограмма» ёзилмаган 27 ҳолат: Рақобат қўмитаси реклама берувчиларни огоҳлантирди

Рақобат қўмитаси 19-ноябрда 27 та консерт рекламасида ижро шакли ёзилмаганини аниқлади. Афиша ва Instagram постида нима бўлиши шарт — қисқа изоҳ.

Консерт рекламасида «жонли ижро» ёки «фонограмма» ёзилмаган 27 ҳолат: Рақобат қўмитаси реклама берувчиларни огоҳлантирди

Консертга чипта олаётганда хонанда жонли куйлайдими ёки фонограмма остида чиқадими — буни олдиндан билиш мумкинми? Қонунга кўра, мумкин бўлиши керак. Бу маълумот афишада ёзилиши шарт. Лекин ҳамма реклама берувчи ҳам бунга амал қилмаяпти.

19-ноябр куни Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси 27 та консерт рекламасида ижро шакли кўрсатилмаганини маълум қилди. Ҳолатлар Instagram саҳифаларида ҳам, кўчадаги ташқи рекламада ҳам топилган. Барча реклама берувчиларга огоҳлантириш юборилди.

Нима ўзгарди

Талабнинг ўзи янги эмас. У Вазирлар Маҳкамасининг 2025-йил 8-апрелдаги 207-сон қарори билан киритилган ва 2025-йил 1-майдан амал қилади. Янгилик шундаки, қўмита энди бу талабни мунтазам текширмоқда ва бузилиш ҳолатларини оммага эълон қилмоқда.

Қарорга кўра, консерт рекламасида қуйидаги уч ёзувдан бири аниқ кўриниши керак:

  • «Жонли ижро» — Маъноси: Мусиқа ҳам, овоз ҳам саҳнада жонли ижро этилади
  • «Фонограммадан фойдаланган ҳолда жонли овоз» — Маъноси: Хонанда жонли куйлайди, мусиқа олдиндан ёзилган бўлади
  • «Фонограммали консерт дастури» — Маъноси: Дастур олдиндан ёзилган овоз ва мусиқа асосида ўтади

Фонограмма — олдиндан ёзиб олинган овоз ёки мусиқа. Қўмита яна иккита талабни эслатди. Улар 2025-йил 11-мартдаги ЎРҚ-1046-сон қонун билан киритилган:

  • Рекламада фонограмма даражаси. Реклама тўғрисидаги қонуннинг 44-моддасига кўра, фонограмма ишлатилса, қай даражада ишлатилиши рекламада кўрсатилади. Билборд ва афишада бу маълумот реклама майдонининг камида 10 фоизини эгаллаши керак. Яъни бурчакка майда ҳарф билан ёзиб қўйиш етмайди.
  • Консерт олдидан эълон. Ташкилотчи томоша бошланишидан бевосита олдин фонограмма қай даражада ишлатилиши ҳақида овозли эълон берилишини таъминлайди. Қўмита бу бандда Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги қонуннинг 6-моддасига таянган.

Қўмита реклама берувчилардан рекламани талабларга мослаштиришни сўради. Мониторинг давомида яна бузилиш аниқланса, қонунда белгиланган чоралар кўрилиши айтилган.

Кимга таъсир қилади

  • Консерт ва тадбир ташкилотчилари. Асосий жавобгарлик реклама берувчида, яъни афишани буюртма қилган ва жойлаган томонда.
  • SMM мутахассислари ва агентликлар. Instagram пост, Реэлс ёки Сториэс тайёрлаётганда ижро шакли унутилмаслиги керак. Чунки текширилган ҳолатларнинг бир қисми айнан Instagram'да топилган.
  • Ташқи реклама операторлари ва дизайнерлар. Билборд макетида 10 фоизлик майдон олдиндан ажратилади.
  • Чипта сотувчи сайтлар. Улар реклама берувчи бўлмаса ҳам, тадбир саҳифасидаги маълумот афишага мос бўлгани яхши.

Шартли мисол: Намангандаги ташкилотчи байрам консерти учун 30 та афиша чоп этди. Ижро шакли ёзилмагани учун огоҳлантириш олди. Энди у афишаларни қайта чоп этиши ёки устига ёпиштирма қўйиши керак. Макетга битта қатор қўшиш эса деярли ҳеч нарсага тушмаган бўларди.

Шунингдек ўқинг Қишлоқ хўжалиги ва озиқ-овқатни қайта ишлаш: мева-сабзавот, совутиш омборлари, экспорт ва қоидалар Бизнес · 9 дақиқа

Сизнинг охирги тадбир афишангизда бу ёзув бормиди?

Тадбиркор нима қилсин

  1. Шаблонни янгиланг. Афиша, пост ва Сториэс шаблонларига ижро шакли учун доимий жой қўшинг. Шунда ҳар сафар эслаб юриш керак бўлмайди.
  2. Ташкилотчидан ёзма маълумот олинг. Ижрочи ёки продюсер билан шартномада ижро шакли аниқ ёзилсин. Рекламадаги ёзув шу ҳужжатга мос бўлади.
  3. Ташқи рекламада ўлчамни ҳисобланг. Ёзув майдоннинг камида 10 фоизини эгаллаши керак. Ташқи реклама бўйича қўлланма билборд макетига оид бошқа талабларни ҳам эслатади.
  4. Фаол рекламаларни текширинг. Instagram'даги жорий постлар ва кўчадаги афишаларни кўриб чиқинг. Ёзув бўлмаса, тавсифга ёки макетга қўшинг.
  5. Матнни аниқ ёзинг. Учта расмий иборадан бирини сўзма-сўз ишлатинг, ўзингиздан синоним ўйлаб топманг. Реклама матнини ёзиш бўйича мақолада мажбурий маълумотни матнга табиий жойлаш усуллари бор.

Манбалар

  • Рақобат қўмитаси расмий хабари, 2026-йил 19-ноябр: рақобат.гов.уз — «27 та консерт рекламасида ижро шакли кўрсатилмаганлиги учун реклама берувчилар огоҳлантирилди»
  • Вазирлар Маҳкамасининг 207-сон қарори, 2025-йил 8-апрел (қўмита хабарида келтирилган)
  • Ўзбекистон Республикасининг 2025-йил 11-мартдаги ЎРҚ-1046-сон қонуни (Реклама тўғрисидаги қонуннинг 44-моддаси таҳрири, 10 фоизлик майдон ва овозли эълон): лех.уз
  • Облако.уз хабари, 2026-йил 19-ноябр

Хулоса

Консерт рекламасида ижро шаклини ёзиш талаби 2025-йилдан бери амал қилади. Энди Рақобат қўмитаси уни Instagram ва кўча рекламасида фаол текширмоқда. Ҳозирча 27 ҳолат бўйича огоҳлантириш берилди, янги бузилишлар учун чоралар кўрилиши мумкин. Учта расмий ёзувдан бирини ва ташқи рекламада 10 фоизлик майдонни шаблонга киритиб қўйиш энг арзон йўл.

Кўп бериладиган саволлар

Афишага айнан қайси сўзларни ёзиш керак?

Учта вариантдан бири: «Жонли ижро», «Фонограммадан фойдаланган ҳолда жонли овоз» ёки «Фонограммали консерт дастури». Фонограмма ишлатилса, қай даражада ишлатилиши ҳам кўрсатилади.

Бу талаб фақат кўча афишаларига тегишлими?

Йўқ. Қўмита аниқлаган ҳолатларнинг бир қисми Instagram саҳифаларидаги рекламалар эди. Ташқи рекламада эса бу маълумот майдоннинг камида 10 фоизини эгаллаши керак.

Огоҳлантириш олганлар жаримага тортиладими?

Ҳозирча реклама берувчиларга огоҳлантириш юборилди ва рекламани тузатиш сўралди. Қўмита мониторинг давомида қоидабузарлик яна аниқланса, қонунда белгиланган чораларни кўришини айтган. Жарима миқдори хабарда кўрсатилмаган.

Тадбир рекламангиз қонун талабларига мосми?

Афиша, Instagram пост ва билборд макетларини чоп этишдан олдин бир марта кўриб чиқиш кейинчалик қайта чоп этиш харажатидан арзон тушади.

Макетни бирга текшириш →

Қаердан бошлашни бирга аниқлаймиз

DORA мутахассиси билан бепул консултатсия

Telegram'да ёзиш

Лойиҳангизни муҳокама қиламиз

Рақамингизни қолдиринг — мутахассис сиз билан боғланади.

Telegram орқали ариза қолдириш

Маълумотларингиз фақат сиз билан боғланиш учун ишлатилади.