Жамғариб бориладиган ҳаёт суғуртаси — ҳимоя ва жамғармани бирлаштирган полис: муддат давомида ҳаёт суғурталанган бўлади, муддат охирида эса тўпланган сумма суғурталанувчига қайтарилади.
Қандай ишлайди
Сиз бир неча йил давомида мунтазам мукофот тўлайсиз. Мукофотнинг бир қисми ҳаёт хавфини қоплашга, компания харажатларига, асосий қисми эса жамғармага йўналтирилади. Суғурталовчи бу маблағларни инвеститсия қилади ва шартномага кўра сизга кафолатланган даромадлилик ва баъзан қўшимча инвеститсион даромад бонуси қўшади.
Икки ҳолат бўлиши мумкин: муддат тугаса — сиз жамғарилган суммани оласиз; муддат ичида суғурталанган шахс вафот этса — наф олувчи суғурта суммасини олади. Шунинг учун бу полис кўпинча болалар таълими ёки келажакдаги катта харажат учун пул йиғишда ишлатилади.
Мисол
Шартли мисол: Нодира қизининг таълими учун 10 йиллик полис олди ва йилига, масалан, 6 млн сўм тўлайди. 10 йил охирида у кафолатланган сумма ва бонус билан бирга, масалан, 70 млн сўм олади. Агар муддат ичида Нодира билан бахтсиз воқеа юз берса, қизи келишилган суғурта суммасини олади ва тўловлар шу билан тўхтайди.
Нималарга эътибор бериш керак
- Узоқ муддатга мажбурият олишга тайёрмисиз — тўловларни мунтазам қилиш керак.
- Шартномани муддатидан олдин бекор қилсангиз, сиз тўлиқ суммани эмас, фақат қайтариб сотиб олиш суммасини оласиз; биринчи йилларда у тўланган мукофотдан анча кам бўлиши мумкин.
- Қайси даромад кафолатланган ва қайси бири фақат прогноз эканини аниқ ажратинг.
- Инфлятсияни ҳисобга олинг: 10 йилдан кейин олинадиган сумманинг харид қуввати бугунгидан паст бўлади.
- Компаниянинг молиявий барқарорлигини рейтинг ва бозор статистикаси орқали текширинг.
Банк депозити ва жамғарма суғуртаси фарқи
Депозит одатда юқорироқ ва аниқ фоиз беради, пулни нисбатан осон олиш мумкин, лекин ҳаётни ҳимоя қилмайди. Жамғарма суғуртаси эса узоқ муддатли интизомли жамғариш ва оилани ҳимоялашни бирлаштиради, аммо муддатидан олдин чиқиш қимматга тушади. Агар асосий мақсад фақат ҳимоя бўлса, арзонроқ муддатли ҳаёт суғуртаси етарли бўлиши мумкин.
Кўп учрайдиган хатолар
Энг катта хато — полисни банк депозити каби қисқа муддатли восита деб ўйлаб, 2–3 йилдан кейин бекор қилиш ва пулнинг бир қисмини йўқотиш. Яна бир хато — агент айтган прогноз даромадни кафолатланган деб қабул қилиш; шартномада ёзилган рақамларгина мажбурийдир. Баъзи одамлар тўловни ўтказиб юбориб, полис тўхтаб қолганини билмай қолади — имтиёзли давр ва тўлов жадвалини билиб қўйинг. Шунингдек, сизга керак бўлмаган қўшимча қопламалар полис нархини ошириши мумкин. Шартномани имзолашдан олдин уйда хотиржам ўқиб чиқинг ва тушунарсиз бандлар бўйича ёзма изоҳ сўранг.
Кўп бериладиган саволлар
Муддатидан олдин пулимни олсам бўладими?
Ҳа, шартномани бекор қилиб, қайтариб сотиб олиш суммасини олиш мумкин. Лекин биринчи йилларда бу сумма тўланган мукофотлардан сезиларли кам бўлади.
Даромад кафолатланганми?
Одатда шартномада минимал кафолатланган даромадлилик бўлади, қўшимча бонус эса компаниянинг инвеститсия натижасига боғлиқ ва кафолатланмайди.
Бу полис ким учун мос?
Узоқ муддатли мақсади бор ва мунтазам тўлай оладиган одамлар учун: масалан, болалар таълими, тўй ёки пенсияга қўшимча жамғарма.