Асосий контентга ўтиш
Бепул 20 дақиқалик маркетинг аудит
Жойлар сони чегараланган

Саволингиз борми?

Жамоамиз одатда 5 дақиқа ичида жавоб беради.

WWhatsApp ТTelegram

Хорижий бренд Ўзбекистон marketplace'ларида: кириш моделлари, импорт, логистика ва тўловлар

Хорижий бренд Uzum, Wildberries ва Ozon'да қандай сотади: сотувчи ким, импорт ва маркировка, FBO, FBS ва ДБС, сўмдаги тўловлар ва 2026-йилдаги ҚҚС қоидаси.

Хорижий бренд Ўзбекистон marketplace'ларида: кириш моделлари, импорт, логистика ва тўловлар

Маълумот 2026-йил ноябр ҳолатига.

Қисқа жавоб: хорижий бренд Ўзбекистон marketplace'ларида шу ерда рўйхатдан ўтган кимдир орқали сотади: бренднинг ўз МЧЖЪси ёки товарни олиб кириб, сотувчи сифатида чиқадиган маҳаллий дистрибютор. Товар платформа омборига етгунча божхонадан ўтади, мувофиқликдан ўтказилади ва керак бўлса маркировка қилинади. Харидор сўмда тўлайди, пул Ўзбекистондаги ҳисобвараққа тушади. 2026-йил 12-декабрдан платформа орқали жисмоний шахсларга сотадиган хорижий компаниялар Ўзбекистонда ҚҚС тўловчиси ҳам бўлади. Асосий ички канал — Uzum, Wildberries ва Ozon маҳаллий тузилма орқали ишлайди, Yandex эса Маркет бўлимини 10-ноябрда ёпди.

Хорижий бренднинг дистрибютори ёки расмий вакили бўлсангиз, ҳамкор айнан шу саволларни беради: ким сотади, товар қандай киради, пул қандай қайтади. Мақола Ўзбекистон бозори рақамларда шарҳининг бир қисми. Экспорт, дистрибютор, ўз компанияси ва онлайн савдо ўртасидаги умумий танлов Ўзбекистон бозорига кириш стратегияси мақоласида. Бу ерда фақат товар витринага чиқишидан олдин ҳал қилинадиган масалалар.

Ҳуқуқий асос: ким сотиши мумкин

Бозор катта, онлайн харид ўсяпти. Аҳолини рўйхатга олиш натижалари ҳисобга олинганда, 2026-йил 1-октабр ҳолатига доимий аҳоли 39,54 миллион киши. Электрон савдо ҳажми 2025-йилда 31,6 триллион сўм бўлди, 2024-йилда 15,2 триллион эди (Миллий статистика қўмитаси: стат.уз, 2026-йил октабр; очиқ маълумотлар портали сиат.стат.уз).

Ҳар қандай схемани учта қоида белгилайди:

  • Платформалар маҳаллий. Электрон тижорат платформаси оператори фақат Ўзбекистон резиденти бўлган юридик шахс бўла олади, 2025-йил 1-июлдан операторлар учун хабардор қилиш реестри юритилади (Вазирлар Маҳкамасининг 2024-йил 26-декабрдаги 885-сон қарори, лех.уз). Wildberries, Ozon ва Yandex мамлакатда юридик шахс ёки филиал очган (Кун.уз, 2026-йил май).
  • Ҳисоб-китоб маҳаллий. 2025-йил 1-июлдан электрон тижоратдаги юридик шахс, ЯТТ ва ўзини ўзи банд қилган сотувчилар ҳисоб-китобни фақат алоҳида банк ҳисобварақлари орқали юритади (885-сон қарор, 5-банд).
  • Нарх сўмда. Ўзбекистон ичида истеъмол нархини хорижий валютага боғлаб бўлмайди (Валютани тартибга солиш тўғрисидаги ЗРУ-573-сон қонун, 9-модда).

Платформалар ҳар хил. Uzum 2025-йил якунида 17 мингдан ортиқ фаол маҳаллий сотувчи, 500 миллион доллардан ортиқ электрон тижорат ГМВ ва 450 дан ортиқ аҳоли пунктида 1 500 та топшириш пункти борлигини эълон қилган (Uzum, аудит қилинмаган натижалар, 2026-йил феврал). Рақобат қўмитаси 2025-йил мартда Uzum Маркетъни ўз сегментида устун мавқедаги рақамли платформа оператори деб тан олган (Спот.уз, 2025-йил март). Ozon 2026-йил июлда маҳаллий оферта чиқарди: сотувчи Ozon'нинг Ўзбекистондаги юридик шахси билан шартнома тузади, нарх ва тўлов сўмда, пул Ўзбекистон банкларидаги ҳисобга ҳар уч кунда ўтади; ҳозирча фақат FBS учун (Спот.уз, Ozon'га таяниб).

Тўртта кириш модели

  • Ким олиб киради ва божхонадан ўтказади — Бренднинг ўз МЧЖЪси сотувчи: Бренд МЧЖЪси; Дистрибютор сотувчи: Дистрибютор; Гибрид: дистрибютор олиб киради, бренд дўконни юритади: Дистрибютор; Чет элдан тўғридан-тўғри сотиш: Харидор, шахсий посилка лимити доирасида
  • Сотувчи кабинети кимники — Бренднинг ўз МЧЖЪси сотувчи: Брендники; Дистрибютор сотувчи: Дистрибюторники; Гибрид: дистрибютор олиб киради, бренд дўконни юритади: Дистрибюторники, брендга шартнома бўйича кириш; Чет элдан тўғридан-тўғри сотиш: Платформанинг трансчегаравий схемаси, бўлса
  • Нарх ва контент назорати — Бренднинг ўз МЧЖЪси сотувчи: Тўлиқ; Дистрибютор сотувчи: Шартнома бўйича; Гибрид: дистрибютор олиб киради, бренд дўконни юритади: Юқори, шартномада ёзилган бўлса; Чет элдан тўғридан-тўғри сотиш: Платформа қоидалари
  • Ўзбекистондаги солиқлар — Бренднинг ўз МЧЖЪси сотувчи: Бренд МЧЖЪси; Дистрибютор сотувчи: Дистрибютор; Гибрид: дистрибютор олиб киради, бренд дўконни юритади: Дистрибютор; воситачи мақомини текширинг; Чет элдан тўғридан-тўғри сотиш: 12.12.2026 дан хорижий сотувчи ҚҚСЪи
  • Ишга тушириш қийинлиги — Бренднинг ўз МЧЖЪси сотувчи: Энг юқори; Дистрибютор сотувчи: Энг паст; Гибрид: дистрибютор олиб киради, бренд дўконни юритади: Ўртача; Чет элдан тўғридан-тўғри сотиш: Паст, лекин фақат посилкалар учун

Бренднинг ўз МЧЖЪси. Ҳажм маҳаллий жамоа ва бухгалтерияни қоплаганда ўзини оқлайди. Кабинет, харидор маълумоти ва сўмдаги тушум брендники. Фойда дивиденд сифатида чиқарилади, унга 10% манба солиғи солинади, агар солиқ битими камроқ ставка бермаса (PwC Worldwide Тах Суммариэс, 2026).

Шунингдек ўқинг Инвесторлар учун имтиёзлар: эркин иқтисодий зоналар, кичик саноат зоналари ва инвеститсия шартномаси Бизнес · 8 дақиқа

Дистрибютор. Энг тез йўл. Дистрибютор товарни сотиб олади, божхонадан ўтказади ва ўз кабинетидан сотади, бренд эса пулни импорт шартномаси бўйича валютада олади. Дистрибютор сифатида сиздан бренд номидан берилган авторизатсия хати, SKU бўйича сотув ҳисоботи ва карточкаларни келишиш ҳуқуқи сўралади — буни олдиндан тайёрланг.

Гибрид. Импорт ва солиқ дистрибюторда, карточка, нарх ва рекламани бренд ёки у тайинлаган менежер кабинетга кириш орқали юритади. ЗРУ-1173 га кўра комиссия ёки агентлик шартномаси бўйича жисмоний шахс харидор билан ҳисоб-китоб қиладиган воситачи солиқ агенти ҳисобланади (Бухгалтер.уз, 2026-йил сентабр), шунинг учун комиссия схемасини солиқ маслаҳатчиси билан текширинг.

Чет элдан сотиш. 2026-йил 12-декабрдан платформа орқали жисмоний шахсларга товар сотадиган хорижий юридик шахслар биринчи савдодан кейин 30 кун ичида ҚҚС бўйича ҳисобга туради ва кейинги ойнинг 20-санасигача чораклик ҳисобот топширади (ЗРУ-1173; Спот.уз). Харидор учун эса посилкаларга шахсий божсиз лимит ва тўловлар амал қилади, бу қоидалар тез-тез ўзгаради; customs.уз да текширинг. Бу йўл кичик ва қиммат товар учун мос, мамлакатда захира ушлаши керак бўлган бренд учун эмас.

Аэропорт бизнес-залида хорижий бренд раҳбари ва ўзбек дистрибютори маҳсулот намуналарини кўриб чиқмоқда

Биринчи карточкадан олдин: импорт, сертификат ва маркировка

Marketplace эркин муомалага чиқарилган товарни қабул қилади. Амалда тартиб шундай:

  1. Ташқи савдо шартномасини тўловдан олдин Э-Contract тизимида рўйхатдан ўтказинг (Вазирлар Маҳкамасининг 283-сон қарори).
  2. 10 хонали ТИФ ТН коди ва божни аниқланг. Импортдаги ҚҚС божхона қиймати, бож ва аксиз йиғиндисининг 12 фоизи. Босқичлар Ўзбекистонга товар импорт қилиш ва божхона расмийлаштируви мақоласида.
  3. Код бўйича декларатсия ёки сертификат керакми, хорижий синов баённомаларини ишлатса бўладими — текширинг; Ўзбекистонда товарларни сертификатлаш мақоласига қаранг.
  4. Рақамли маркировкани текширинг. Маиший техника, дори воситалари, сув ва алкоголсиз ичимликлар каби гуруҳлар «Асл белгиси» ДатаМатрих коди билан белгиланади, кодни импорт қилувчи товар муомалага чиқишидан олдин буюртма қилади.
  5. Карточка матнини ўзбек ва рус тилида, штрих-код ва саралашга чидайдиган қадоқни тайёрланг.

Маркировка чеккача боради. Marketplace воситачи сифатида сотса, онлайн-касса чекини ўзи чиқаради ва чекда маркировка белгиси бўлиши шарт, шунинг учун сотувчи ва платформа кодларни қандай узатишни келишиб олади («Асл белгиси» оператори, Бухгалтер.уз, 2024-йил сентабр). Буни биринчи блокланган буюртмадан кейин эмас, савдо бошланишидан олдин ҳал қилинг.

Логистика: FBO, FBS ва ДБС

Uzum'да учта модел бор, танлов пулга, захира хавфига ва етказиш тезлигига таъсир қилади.

  • FBO — Товар қаерда: Платформа омбори; Ким етказади: Платформа; Йиғимлар: Комиссия ва логистика йиғими
  • FBS (2024-йил октабрдан) — Товар қаерда: Сизнинг ёки дистрибютор омбори; буюртма Uzum омборига топширилади; Ким етказади: Платформа; Йиғимлар: Комиссия ва логистика FBO билан бир хил
  • ДБС (2025-йил 2-июндан) — Товар қаерда: Сизнинг омборингиз; Ким етказади: Ўзингиз, ўзингиз белгилаган ҳудуд ва муддатда; Йиғимлар: Фақат комиссия, логистика йиғими йўқ

FBS ишга тушганда Uzum сотувчига буюртмани омборга олиб келиш учун 48 соат берган, харидорга эса эртаси куни етказилади — жами тахминан уч кун (Uzum, 2024-йил октабр). ДБС катта ўлчамли товар, қурилиш материаллари ва платформада сақлаш ноқулай бўлган ниша товарлар учун киритилган (Uzum, 2025-йил май).

Импорт қилинадиган бренд учун FBO сақлаш ва йиғишни платформага топширади, лекин платформа омборини ҳар сафар тўлдириш импорт муддатига боғлиқ. FBS ва ДБСЪда захира битта маҳаллий омборда туради, у офлайн мижозларга ҳам хизмат қилади. Батафсил — marketplace'да сотиш бўйича босқичма-босқич қўлланма.

Пул: нарх, тўлов ва брендга ҳисоб-китоб

  • Харидор учун нарх: сўмда; платформаларда муддатли тўлов кенг тарқалган.
  • Сотувчига тўлов: Ўзбекистондаги ҳисобвараққа, сўмда. 885-сон қарорнинг 1-иловасида платформанинг эскроу функсияси товар харидорга етказилгандан кейин пулни сотувчига ўтказиш деб таърифланган; тўлов даврийлигини ҳар бир платформа офертаси белгилайди.
  • Брендга тўлов: дистрибютор бренд инвойсини рўйхатдан ўтган импорт шартномаси бўйича валютада тўлайди ёки бренднинг МЧЖЪси дивиденд тўлайди.
  • Валюта хавфи: сўм курси сузиб юради. 2026-йил 30-октабрдаги расмий курс 1 доллар учун 12 066,22 сўм (Марказий банк). Сўмдаги нархни зарар кўргандан кейин эмас, белгиланган жадвал бўйича қайта кўриб чиқинг.
Банкнинг привате-лоунге залида бренд молия директори ва банкир валюта тўловларини муҳокама қилмоқда

Нарх ва комиссия мантиғи

Нархни витринадаги нархдан пастга қараб, бир дона учун ҳисобланг:

Сотувчига тўлов = Витрина нархи − Комиссия − Логистика йиғими − Реклама − Қайтариш захираси

Маржа = Сотувчига тўлов − Тўлиқ таннарх (бож ва логистика билан) − Сотувчи солиғи − Дистрибютор маржаси (бўлса)

Uzum'да 2024-йил майдан комиссия категорияга, логистика йиғими нарх ва ўлчамга боғлиқ (Uzum, Подробно.уз маълумоти). Иккаласини ҳам кабинетдаги амалдаги тарифдан олинг.

Шартли мисол (тахминлар, тариф эмас): нарх 400 000 сўм; комиссия шартли 20%, яъни 80 000; логистика 15 000; реклама 10%, яъни 40 000; қайтариш 2%, яъни 8 000. Сотувчига тўлов — 257 000 сўм. Таннарх 150 000 сўм ва нархдан 4% айланма солиқ (16 000) бўлса, умумий харажатлардан олдин 91 000 сўм қолади. Нархнинг 15 фоизи дистрибютор маржаси (60 000) қўшилса — 31 000 сўм қолади. Шунинг учун кўп брендлар дистрибютордан бошлаб, ҳажм ўсгач ўз МЧЖЪсига ўтади.

Уйдагидан фарқи

Фақат тасдиқланган фарқлар:

  • Россия — Ўзбекистонда нимаси бошқача: Yandex Ўзбекистондаги Маркет бўлимини 2026-йил 10-ноябрда ёпди. Ozon'нинг маҳаллий офертаси — Ўзбекистон юридик шахси билан шартнома ва сўмда ҳисоб-китоб, ҳозирча FBS учун (Спот.уз, 2026)
  • Россия, Қозоғистон, Беларус — Ўзбекистонда нимаси бошқача: Ўзбекистон ЕОИИда кузатувчи, аъзо эмас, шунинг учун товар витринага чиқишидан олдин тўлиқ божхона чегарасидан ўтади
  • Хитой — Ўзбекистонда нимаси бошқача: Чет элдан Ўзбекистон харидорига сотиш 2026-йил 12-декабрдан хорижий сотувчини ҚҚС тўловчисига айлантиради (ЗРУ-1173)
  • Ҳар қандай бозор — Ўзбекистонда нимаси бошқача: Ҳисоб-китоб электрон тижорат учун алоҳида ҳисобварақ орқали юритилади (885-сон қарор), marketplace чекида эса маркировка белгиси бўлиши шарт

Биринчи партиядан олдин checklist

  1. Сотувчини танланг: бренд МЧЖЪси, дистрибютор ёки гибрид.
  2. Товар белгисини Ўзбекистонда бренд номига рўйхатдан ўтказинг, авторизатсия хатини бренд номидан олинг.
  3. ТИФ ТН кодлари, сертификат ва маркировкани тасдиқланг.
  4. Импорт шартномасини Э-Contract'да рўйхатдан ўтказинг.
  5. Ҳар бир SKU учун FBO, FBS ёки ДБСЪни танланг.
  6. Нархни амалдаги тариф ва курснинг икки ссенарийси билан ҳисобланг.
  7. Чет элдан сотиш режалаштирилган бўлса, ҚҚС бўйича ҳисобга туришни 12-декабргача тайёрланг.
  8. Ҳисоботни келишинг: SKU бўйича сотув, қолдиқ ва қайтариш, ҳар ҳафта.

Мақола умумий маълумот учун, юридик ёки солиқ маслаҳати эмас. Платформа шартлари ва қоидалар тез-тез ўзгаради: амалдаги матнни лех.уз, солиқ.уз ва customs.уз да ҳамда ҳар бир платформа офертасида текширинг, схемани литсензияли юрист ва солиқ маслаҳатчиси билан тасдиқланг. Статистика кўрсатилган манбалардан олинган ва аниқлаштирилиши мумкин.

Кўп бериладиган саволлар

Хорижий компания Ўзбекистонда юридик шахс очмасдан Uzum'да сотувчи бўла оладими?

Бунга таяниб режа тузманг. Uzum сотувчилар билан сўмда, Ўзбекистон банклари орқали ҳисоб-китоб қилади. 2025-йил 1-июлдан электрон тижоратдаги сотувчилар (юридик шахс, ЯТТ ва ўзини ўзи банд қилганлар) ҳисоб-китобни фақат алоҳида банк ҳисобварағи орқали юритади (Вазирлар Маҳкамасининг 885-сон қарори). Одатий йўл: бренднинг ўз МЧЖЪси ёки сотувчи сифатида чиқадиган маҳаллий дистрибютор. Аниқ шартларни платформанинг амалдаги офертасидан текширинг.

2026-йил 12-декабрдан хорижий сотувчилар учун нима ўзгаради?

2026-йил 10-сентабрдаги ЗРУ-1173-сон қонунга кўра, электрон савдо майдончалари орқали Ўзбекистондаги жисмоний шахсларга товар сотадиган хорижий юридик шахслар ҚҚС тўловчиси бўлади. Биринчи савдодан кейин 30 кун ичида солиқ ҳисобига туриш керак, ҳисобот ҳар чоракда топширилади. Бундай сотувчига пул ўтказадиган Ўзбекистон платформаси оператори солиқ агенти ҳисобланади (Спот.уз; Бухгалтер.уз, 2026-йил сентабр).

Yandex Маркет Ўзбекистонда ишлаяптими?

Одатий marketplace сифатида энди йўқ. Yandex Го 2026-йил 10-ноябрда Ўзбекистондаги Маркет бўлимини ёпди ва Лавка ҳамда «Магазинй» орқали тезкор етказиб беришга эътибор қаратди (Спот.уз, 2026-йил ноябр). Шу санагача берилган буюртмалар етказиб берилиши айтилган.

Uzum'да комиссия қандай ҳисобланади?

2024-йил майдан Uzum комиссияси товар категориясига боғлиқ, ҳар бир дона учун алоҳида логистика йиғими эса нарх ва ўлчамга қараб белгиланади. FBS'да комиссия ва логистика FBO билан бир хил, ДБСЪда фақат комиссия олинади (Uzum пресс-релизлари). Амалдаги ставкалар сотувчи кабинетида туради, ҳисобни ўшалар бўйича қилинг.

Хорижий брендни marketplace'га олиб чиқяпсизми?

Қисқа суҳбатда бренд учун ўз МЧЖЪси ёки дистрибютор моделини солиштириш, импорт ва маркировка босқичларини тузиш ва биринчи партиядан олдин нарх ҳисобини текшириб чиқиш мумкин.

Marketplace'га киришни муҳокама қилиш →

Қаердан бошлашни бирга аниқлаймиз

DORA мутахассиси билан бепул консултатсия

Telegram'да ёзиш

Лойиҳангизни муҳокама қиламиз

Рақамингизни қолдиринг — мутахассис сиз билан боғланади.

Telegram орқали ариза қолдириш

Маълумотларингиз фақат сиз билан боғланиш учун ишлатилади.