Асосий контентга ўтиш
Бепул 20 дақиқалик маркетинг аудит
Жойлар сони чегараланган

Саволингиз борми?

Жамоамиз одатда 5 дақиқа ичида жавоб беради.

WWhatsApp ТTelegram

Marketplace'да косметика сотиш: сертификат, яроқлилик муддати ва карточка

Marketplace'да косметика сотиш: қайси ҳужжат керак, Uzum қандай қолдиқ муддат билан қабул қилади, партиялар ФЕФО бўйича ва карточкада таркиб.

Marketplace'да косметика сотиш: сертификат, яроқлилик муддати ва карточка

Қисқа жавоб: косметика marketplace'да яхши сотилади, чунки харидор қайта-қайта келади. Лекин бу категорияда пул кўпинча савдода эмас, омбор ва ҳужжатда йўқолади. Муддати яқин товар қабул қилинмайди. Сертификат муддати тугаса, карточка блокланади. Сифатли косметика одатда қайтарилмайди, шунинг учун харидор карточкага ишонмаса, умуман сотиб олмайди. Даромад тўрт нарсага боғлиқ: ҳужжат тартиби, партия ва муддат ҳисоби, аниқ таркибли карточка ва оригинал товарни исботлай олиш.

Бу мақола marketplace'да сотиш бўйича тўлиқ йўриқноманинг бир қисми. Бу ерда фақат косметика ва парвариш воситаларига хос томонлар кўриб чиқилади.

Косметика бошқа товарлардан нимаси билан фарқ қилади

Косметиканинг бешта хусусияти бор:

  • Муддат. Ҳар бир дона яроқлилик муддати билан келади. Товар омборда ётган ҳар ой унинг қийматини камайтиради.
  • Ҳужжат. Платформа сертификат ёки бошқа рухсат ҳужжатини сўраши мумкин. Ҳужжат муддати тугаса, савдо тўхтайди.
  • Ишонч. Харидор терига ёки сочига суртадиган нарсани сотиб олади. Сохта товардан қўрқади.
  • Қайтариш. Сифатли косметика одатда қайтарилмайди. Бу сотувчи учун қулай, лекин ҳар бир салбий тажриба шарҳга айланади.
  • Сақлаш. Крем, атир ва лаб бўёғи иссиқда бузилади.

Шунинг учун косметикада «товар олиб, карточка очиш» етмайди. Ҳар бир партия қачон келган, қачон тугайди ва қайси ҳужжат билан сотилаётганини билиш керак.

Ҳужжатлар: сертификат, декларатсия ва маркировка

Мувофиқлик. Мажбурий тасдиқланадиган маҳсулотлар рўйхатлари Вазирлар Маҳкамасининг 2021-йил 30-январдаги 43-сон қарори билан тасдиқланган. Қарорга кўп марта ўзгартиш киритилган. 2026-йил октябр ҳолатида парфюмерия ва косметика воситалари (ТИФ ТН 3301–3307, 3302 10 дан ташқари) рўйхатнинг мувофиқлик декларатсияси талаб қилинадиган қисмида турибди. Совун ва ювиш воситалари алоҳида бандда. Аниқ маҳсулотингизга сертификат, декларатсия ёки санитария-эпидемиологик хулоса керакми — ТИФ ТН коди бўйича амалдаги таҳририни лех.узъда текширинг. Якуний жавобни аккредитатсияланган сертификатлаш органидан олинг.

Шунингдек ўқинг Диван қайтиб келди, фойда эса йўқ: marketplace'да катта габаритли товарни зарарсиз сотиш Бизнес · 7 дақиқа

Платформа талаби. Uzum сотувчи қўлланмасига кўра чекланган товарлар учун сертификат, СЕС хулосаси ва бошқа рухсат ҳужжатлари юкланади. Ҳужжат сурати ПНГ, ЖПГ ёки ЖПЕГ форматида юкланади, PDF қабул қилинмайди. Ҳужжат рақами ва амал қилиш муддати алоҳида майдонга ёзилади. Текширув 3 иш кунигача давом этади. Сертификат муддати тугаса, товар янги маълумот киритилгунча блокланади. Ҳужжатдаги маълумот ёки SKU карточкага мос келмаса ҳам товар блокланади. Yandex Маркет ва бошқа платформаларда талаб бошқача бўлиши мумкин, уни кабинетдан текширинг.

Маркировка. 2026-йил октябр ҳолатига кўра Вазирлар Маҳкамасининг 2020-йил 20-ноябрдаги 737-сон қарори рўйхатида косметика ва парфюмерия йўқ. Рўйхатга охирги ўзгартиш 2026-йил 23-январда киритилган. Айрим тижорат сайтларида бошқача гап учрайди, лекин расмий манба — лех.уз ва аслбелгиси.уз. Шубҳа бўлса, маркировка операторидан сўранг.

Россия бозори. Wildberries ёки Ozon орқали Россияга сотсангиз, у ердаги талаблар ишлайди: Божхона иттифоқининг парфюмерия-косметика маҳсулоти хавфсизлиги бўйича техник регламенти ва Россиянинг маркировка қоидалари. Уларни платформа ва Россиядаги ҳамкор билан алоҳида текширинг.

Яроқлилик муддати ва партия: ФЕФО тартиби

Косметикада муддат — пул. Uzum қўлланмасида косметика тез бузиладиган товарлар қаторида ёзилган. Бундай товар қабул пайтида умумий муддатнинг камида 60 фоизи ёки 6 ой қолган бўлса қабул қилинади. Товарда ишлаб чиқарувчи, таркиб ва муддат кўрсатилиши шарт. Завод қадоғисиз, муддати ўчирилган, кесилган ёки устидан ёпиштирилган товар қабул қилинмайди. Бу шартларни ҳар топширишдан олдин қўлланмадан қайта текширинг.

Амалий хулоса: муддати яқин товарни арзон деб олиш хавфли. Дистрибютор «зўр чегирма» берса, аввал қолган муддатни ҳисобланг. Платформа омборига етказиш 1–2 ҳафта олса, муддат шу вақт ичида ҳам камаяди.

ФЕФО — биринчи тугайдиган биринчи чиқади. Косметикада ФИФО (биринчи келган биринчи чиқади) етмайди. Баъзан кейин келган партиянинг муддати олдингисидан қисқа бўлади. Шунинг учун товар келиш санасига эмас, муддатига қараб чиқарилади.

Тартиб оддий:

  1. Ҳар бир партияни алоҳида қайд қилинг: SKU, партия рақами, ишлаб чиқарилган сана, яроқлилик муддати, сони.
  2. FBS'да жавонда муддати яқин донани олдинга қўйинг.
  3. FBO'да янги етказмага муддати узоқроқ партияни юборинг, яқинини ўз каналингизда сотишни режалаштиринг.
  4. Ҳар ой «3 ой ичида муддати тугайдиган» рўйхатни чиқаринг.
  5. Шу рўйхат бўйича қарор қабул қилинг: аксия, тўплам, ўз каналида сотиш ёки ҳисобдан чиқариш.

SKU 20–30 тадан ошса, партия ва муддатни Excel'да юритиш қийинлашади. Бунда муддатларни партия бўйича кўрсатадиган тизим керак: бу ҳақда омбор ҳисобини автоматлаштириш мақоласида.

Сотувчи крем тубасидаги муддатни текшириб, эски партияни олдинга сурмоқда

Карточка: таркиб (INCI), ҳажм ва қўллаш

Косметика харидори карточкани диққат билан ўқийди. Айниқса аллергияси бор ёки териси сезгир одам.

Таркиб. Қадоқдаги тўлиқ таркибни ўзгартирмасдан ёзинг. Халқаро косметикада таркиб INCI номларида берилади. Уни таржима қилманг ва қисқартирманг. Харидор айнан шу рўйхатдан таниш компонентни қидиради.

Ҳажм ва миқдор. Миллилитр ёки граммда. Бир нечта ҳажм бўлса, ҳар бири алоҳида вариант бўлсин.

Кимга мос. Тери ёки соч тури, ёш, кундузги ёки кечки парвариш. Бу майдонларни хусусиятлар бўлимида тўлдиринг, филтр шу ердан ишлайди.

Қўллаш. Қачон, қанча ва қандай суртилади. Қадоқдаги огоҳлантиришларни ҳам ёзинг: масалан, кўзга тушишидан сақлаш.

Ваъда берманг. «Ажинни йўқотади», «даволайди», «100% натижа» каби даъволар ёзманг. Ишлаб чиқарувчи қадоғида бўлмаган ва ҳужжат билан тасдиқланмаган даъво харидорни алдайди ва карточкани модератсиядан чиқариб юбориши мумкин. Маҳсулот нима қилишини оддий сўз билан, қадоқдаги маълумотга таяниб ёзинг.

Карточканинг умумий тузилмаси, ном формуласи ва хусусиятлар сотадиган маҳсулот карточкаси мақоласида ёзилган.

Сурат ва шарҳлар: ишончни қандай қуриш

Косметикада сурат учта саволга жавоб беради: қадоқ қандай кўринади, маҳсулот ўзи қандай, ҳақиқий ўлчами қанча.

Слайдлар кетма-кетлиги:

  1. Қадоқ олди, оқ ёки нейтрал фонда.
  2. Орқа ёрлиқ: таркиб ва муддат жойи кўринсин.
  3. Текстура: крем суртмаси, гел, кўпик.
  4. Қўлда ёки бошқа буюм ёнида — ўлчамни тушуниш учун.
  5. Декоратив косметикада — ранг намунаси кундузги ёруғликда.

Рангни дастурда «чиройли қилманг». Лаб бўёғи ёки тонал крем экранда бошқа рангда кўринса, харидор норози бўлади ва буни шарҳда ёзади.

Шарҳлар. Косметикада шарҳ — асосий далил. Ҳар бир саволга жавоб беринг. Харидор «тери қизариб кетди» деса, баҳслашманг: таркибни кўрсатинг, сезгир тери учун аввал кичик жойда синаб кўришни тавсия қилинг ва қўллаб-қувватлаш каналини ёзинг. Шарҳларни пулга ёки совғага сотиб олманг. Бу платформа қоидаларини бузади.

Оригинал товар ва бренд авторизатсияси

Косметикада сохта товар хавфи юқори. Бу хавф фақат харидорга эмас, сотувчига ҳам тегишли.

Uzum сотувчи қўлланмасига кўра:

  • Контрафакт, «реплика» ва «копия» товарлар, шунингдек брендга ўхшатилган логотиплар тақиқланган.
  • Ҳуқуқ эгаси учинчи шахсга сотишни тақиқласа, бренд ҳуқуқини тасдиқламаган товар блокланади. Ҳужжат бериш учун уч кун берилади.
  • Ҳуқуқ эгасининг даъвоси бўйича оферта шартномасига кўра жавобгар сотувчи бўлади. Ҳуқуқ эгаси зарарни ундириш ва жарима талаб қилиши мумкин.
  • «Оригинал» белгиси учун товар қаердан олинганига қараб ҳужжат сўралади. Расмий дистрибютордан олинганда: дистрибютор мақомини тасдиқловчи ҳужжат (авторизатсия ёки ахборот хати), етказиб бериш шартномаси ва охирги 90 кундаги ҳисоб-фактура ёки чеклар.

Демак, хариддан олдин етказиб берувчидан учта нарсани сўранг:

  • товар қаердан ва қайси ҳужжат билан келгани;
  • бренд эгасининг авторизатсия хати ёки дистрибюторлик шартномаси нусхаси;
  • ҳар бир партия учун ҳисоб-фактура ва божхона ҳужжати.

Бу ҳужжатларни бера олмайдиган етказиб берувчи арзон бўлса ҳам, хавфли. Битта блокланган карточка бир неча ойлик фарқни еб қўяди.

Қайтаришлар: гигиена ва косметика қоидаси

Лех.уз сайтидаги юридик тушунтиришда чакана савдо қоидаларидаги рўйхат келтирилган. Унда парфюмерия-косметика товарлари ва шахсий гигиена буюмлари сифатли бўлса алмаштирилмайдиган ва қайтарилмайдиган товарлар қаторида. Uzum'нинг харидорлар учун саҳифасида ҳам косметика ва шахсий гигиена воситалари сифат даъвосисиз қайтарилмайди. Нуқсонли товар учун ўша саҳифада косметика ва парфюмерияга 10 кунлик муддат кўрсатилган.

Бу «қайтариш йўқ» дегани эмас. Косметикада қайтаришнинг асосий сабаблари:

  • етказишда синган флакон ёки оқиб кетган дозатор;
  • муддати яқин ёки ўтган товар;
  • карточкадаги ҳажм, ранг ёки таркиб ҳақиқийсидан фарқ қилади;
  • сохта товар шубҳаси.

Ҳар бири сотувчи томонидан олдини олинади: қадоқ, ФЕФО, аниқ карточка ва ҳужжат. Қайтган товарни қайта сотишдан олдин пломба, қопқоқ ва муддатни текширинг. Очилган косметика сотувга қайтмайди.

Қайтариш сабабларини ёзиб бориш ва зарарни ҳисоблаш тартиби marketplace'да қайтаришларни бошқариш мақоласида.

Сақлаш ва етказиш: ҳарорат ва қадоқ

Ўзбекистонда ёз иссиқ. Қуёш остидаги машина юкхонаси ёки тунука томли хона крем ва атир учун хавфли. Қадоқдаги сақлаш шартини ўқинг ва ўша ҳарорат оралиғида сақланг.

Амалий қоидалар:

  • Товарни қуёш тушмайдиган, шамоллатиладиган хонада сақланг.
  • Ёзда етказишни куннинг салқин вақтига режалаштиринг.
  • Машинада узоқ қолдирманг. Керак бўлса, совутгичли сумка ишлатинг.
  • Қишда сув асосидаги маҳсулотни музлашдан сақланг.

Uzum қўлланмасида косметика пуфакчали плёнка ва пакет ёки қутига жойланади. Дозаторга қопқоқ қўйилади, қопқоқлар охиригача буралади. Суюқлик бўйни юқорига қаратиб, фиксатор «ОФФ» ҳолатида қадоқланади. Штрих-код ва ёрлиқ талаблари marketplace учун қадоқ ва ёрлиқ мақоласида ёзилган.

Ёзги иссиқда сотувчи косметика қутиларини совутгичли сумкага жойламоқда

Ассортимент ва унит-экономика: муддат харажатини ҳисобланг

Косметикада ҳисоб-китобга яна битта қатор қўшилади: муддат ўтган ва ҳисобдан чиқарилган товар.

Шартли мисол. Крем таннархи 40 000 сўм. Ойига 40 дона сотилади. Сотувчи чегирма учун бирданига 300 дона олди, яъни 7,5 ойлик захира. Партиянинг қолган муддати эса 8 ой эди. Платформа омборига муддати яқин товар қабул қилинмайди, шунинг учун охирги ойларда қолдиқни фақат ўз каналида сотиш мумкин бўлди. Натижада 60 дона муддати ўтиб, ҳисобдан чиқарилди.

  • Ҳисобдан чиқарилган товар: 60 × 40 000 = 2 400 000 сўм.
  • Сотилган дона: 240.
  • Ҳар бир сотилган донага қўшимча харажат: 2 400 000 ÷ 240 = 10 000 сўм.

Агар шу сотувчи 160 донадан икки марта олганида, чегирма кичикроқ бўларди. Лекин ҳисобдан чиқариш деярли нол бўларди. Чегирма 10 000 сўмдан кам бўлса, катта партия фойда эмас, зарар.

Рақамлар фақат намуна. Ўз таннархингиз, сотув тезлиги ва қолган муддат билан ҳисобланг.

Ассортимент қоидалари:

  • Бошида кам SKU билан бошланг: 10–20 та асосий маҳсулот.
  • Ҳар SKU учун захира муддатини сотув тезлигига боғланг: қолган муддат захира ойидан анча узун бўлсин.
  • Тестер ва кичик ҳажмдаги намуналар янги харидорни синаб кўришга ундайди, лекин уларни ҳам унит-экономикага киритинг.
  • Тўпламлар 8-март ва Янги йил олдидан яхши кетади. Уларга муддати узоқ партияни қўйинг.

Checklist: косметика партияси ва карточкаси

  • ☐ Ҳар SKU учун керакли ҳужжат тури ТИФ ТН коди бўйича аниқланган.
  • ☐ Сертификат ёки бошқа ҳужжатнинг амал қилиш муддати календарда белгиланган.
  • ☐ Маркировка ҳолати аслбелгиси.уз ва лех.узъда текширилган.
  • ☐ Партия қабул пайтида платформанинг қолган муддат талабига мос.
  • ☐ Ҳар партия рақами ва муддати алоҳида қайд қилинган, ФЕФО ишлайди.
  • ☐ Карточкада тўлиқ INCI таркиб, ҳажм, қўллаш ва огоҳлантириш бор.
  • ☐ Тиббий ва тасдиқланмаган даъволар йўқ.
  • ☐ Ранг ва текстура кундузги ёруғликда суратга олинган.
  • ☐ Етказиб берувчидан авторизатсия хати ва ҳисоб-фактуралар олинган.
  • ☐ Сақлаш ҳарорати қадоқдаги шартга мос, ёзги етказиш режалаштирилган.
  • ☐ Ҳисобдан чиқариш харажати унит-экономикага киритилган.

Хулоса

Косметикада харидор товарни ушлаб кўрмайди ва қайтариб бера олмайди. Шунинг учун у карточкага, шарҳга ва оригиналликка ишонади. Сотувчининг вазифаси — шу ишончни ҳужжат, аниқ таркиб ва тўғри муддат билан қўллаб-қувватлаш. Бугун омборингиздаги ҳар бир партиянинг муддатини ёзиб чиқинг ва кейинги 3 ойда тугайдиганларини ажратинг.

Кўп бериладиган саволлар

Косметика учун Ўзбекистонда мажбурий маркировка (Асл белгиси) керакми?

2026-йил октябр ҳолатига кўра Вазирлар Маҳкамасининг 737-сон қарори рўйхатида косметика ва парфюмерия йўқ. Рўйхатга янги гуруҳлар қўшилиб туради, шунинг учун партия олишдан олдин аслбелгиси.уз ва лех.узъда текширинг.

Uzum Маркет косметикани қандай яроқлилик муддати билан қабул қилади?

Uzum сотувчи қўлланмасида косметика тез бузиладиган товарлар қаторида. Бундай товар қабул пайтида умумий муддатнинг камида 60 фоизи ёки 6 ой қолган бўлса қабул қилинади. Муддат ўчирилган, кесилган ёки устидан ёпиштирилган бўлса, етказма қабул қилинмайди. Қоида ўзгариши мумкин, топширишдан олдин қўлланмани қайта очинг.

Харидор косметикани ёқмади деб қайтара оладими?

Одатда йўқ. Чакана савдо қоидаларидаги рўйхатда парфюмерия-косметика товарлари сифатли бўлса алмаштирилмайдиган товарлар қаторида. Uzum'нинг харидорлар учун саҳифасида ҳам косметика ва шахсий гигиена воситалари сифат даъвосисиз қайтарилмайди. Нуқсон бўлса, харидор қайтаришга ҳақли.

Бренд товарини дистрибютордан олсам, қандай ҳужжат керак?

Uzum'да «Оригинал» белгиси учун учта ҳужжат сўралади: етказиб берувчи расмий дистрибютор эканини тасдиқловчи ҳужжат (масалан, ҳуқуқ эгасининг авторизатсия ёки ахборот хати), етказиб бериш шартномаси ва охирги 90 кундаги ҳисоб-фактура ёки чеклар. Ҳуқуқ эгаси учинчи шахсга сотишни тақиқласа, сотувчига ҳужжат бериш учун 3 кун берилади. Ҳужжат бўлмаса, товар блокланади. Шунинг учун ҳужжатни хариддан олдин сўранг.

Косметикага сертификат керакми ёки декларатсия?

Вазирлар Маҳкамасининг 43-сон қарори рўйхатида парфюмерия ва косметика воситалари (ТИФ ТН 3301–3307, 3302 10 дан ташқари) мувофиқлик декларатсияси расмийлаштириладиган қисмда турибди. Бу 2026-йил октябр ҳолати. Аниқ маҳсулот учун кодни лех.узъдаги амалдаги таҳрир билан солиштиринг ва сертификатлаш органидан тасдиқлатинг.

Косметика дўконингиз муддат ва қайтаришда пул йўқотяптими?

Ҳужжатлар, партиялар бўйича муддатлар ва карточкаларни бирга кўриб чиқамиз, кейин харид ҳажми ва ҳисобдан чиқариш қоидаларини келишиб оламиз.

Косметика дўконини муҳокама қилиш →

Қаердан бошлашни бирга аниқлаймиз

DORA мутахассиси билан бепул консултатсия

Telegram'да ёзиш

Лойиҳангизни муҳокама қиламиз

Рақамингизни қолдиринг — мутахассис сиз билан боғланади.

Telegram орқали ариза қолдириш

Маълумотларингиз фақат сиз билан боғланиш учун ишлатилади.