Ana içeriğe geç
Ücretsiz 20 dakikalık pazarlama denetimi
Kontenjan sınırlı

Bir sorunuz mu var?

Genellikle 5 dakika içinde yanıt veriyoruz.

WWhatsApp TTelegram

Komşunuz Rakibiniz Değil, Ortağınız: Özbekistan'da Ortak Pazarlama ve Çapraz Tanıtımın Kuralları

Özbekistan'da ortak pazarlama: doğru ortağı seçmek, çapraz tanıtım formatları, yazılı şartlar, sonuçları ölçmek ve müşteri verisi paylaşırken onay kuralları.

Komşunuz Rakibiniz Değil, Ortağınız: Özbekistan'da Ortak Pazarlama ve Çapraz Tanıtımın Kuralları

Taşkent'te sakin bir mahalle sokağında küçük bir kahveci düşünün. Hemen yanında bir çiçekçi var. Kahveciye sabahları işe giden insanlar uğruyor, çiçekçiye ise akşamları hediye arayanlar. İkisi de aynı mahalleye hizmet ediyor, ama birbirlerinin müşterisini neredeyse hiç görmüyorlar.

Peki kahveci her fişle birlikte "çiçeklerde %10 indirim" kuponu verse? Çiçekçi de her buketin yanında bir kahve ikram etse? İki işletme de reklama para harcamadan yeni müşteri kazanır. Bu yazıda böyle bir ortağı nasıl seçeceğinizi, şartlarda nasıl anlaşacağınızı, sonucu nasıl ölçeceğinizi ve Özbekistan'ın kişisel veri mevzuatına nasıl uyacağınızı bulacaksınız. Yazı Özbekistan pazarına giren yabancı markalar düşünülerek hazırlandı, ama kurallar herkes için geçerli.

Ortak pazarlama nedir ve yeni bir pazarda neden önemlidir

Ortak pazarlama (çapraz tanıtım veya partner pazarlaması da denir), iki ya da daha fazla işletmenin birbirinin müşterilerine birlikte teklif sunmasıdır. Her biri kendi kitlesini bir anlamda diğerine "ödünç verir". Böylece tek başınıza ulaşamayacağınız insanlara, üstelik onların zaten tanıdığı bir yer üzerinden ulaşırsınız.

Bu, işletmenin pazarlama sistemi içinde ayrı bir kanaldır. Reklamdan farkı, bir platforma değil ortağın müşterilerinin ona duyduğu güvene dayanmasıdır. Her gün uğradığınız kafeden gelen bir kupon, tanımadığınız bir markanın bannerından çok daha fazla dikkat çeker.

Yabancı bir marka için bu, kendi ülkesinde olduğundan daha önemlidir. Yerel alıcılar çoğu zaman tanıdık bir dükkâna yeni bir uluslararası isimden daha çok güvenir. Saygın bir yerel ortak, bu güveni kazanma sürenizi kısaltabilir.

Bir ayrımı net tutun. Referans programı, müşterinizin sizi bir arkadaşına tavsiye etmesiyle ilgilidir. Ortak pazarlama ise iki şirket arasındaki bir anlaşmadır. İşleyişleri, şartları ve riskleri farklıdır.

İş birlikleri özellikle şu durumlarda işe yarar:

  • ücretli reklam pahalılaştı ve müşteri kazanma maliyeti sürekli artıyor;
  • insanların ürününüzü denemesi için bir sebebe daha ihtiyaç var;
  • yeni bir şehirde açıldınız ve henüz kimse sizi tanımıyor.

Ortak nasıl seçilir: üç ölçüt

Sonucun yarısı, ortağı seçtiğiniz anda belli olur. Bu yüzden ilk gelen teklifi hemen kabul etmeyin. Her adayı üç soruyla sınayın.

Ayrıca okuyun Ocakta Sıra, Temmuzda Boş Salon: Özbekistan'da Spor Salonu Pazarlaması Business · 11 dk

1. Kitleleriniz örtüşüyor mu? Onların müşterisi sizin de müşteriniz olabilir mi? Bir oyuncakçı ile bir çocuk diş kliniği aynı ailelere hizmet eder. Oto yıkama ile kafe de iyi bir ikili olabilir: araba yıkanırken insanlar çay içer. Yaş, gelir, semt ve satın alma alışkanlıkları ne kadar yakınsa o kadar iyi.

2. Rakibiniz mi? Ürünleriniz birbirinin yerini almamalı, birbirini tamamlamalı. Spor salonu ile sağlıklı yemek servisi birbirini tamamlar. İki spor salonu ise rakiptir. Sınırın ince olduğu durumlarda, örneğin bir kahveci ile bir pastanede, kimin neyi satacağında baştan anlaşın.

3. Marka seviyeniz uyuyor mu? Bu soru fiyatı, kaliteyi ve itibarı kapsar. Lüks bir kuaförün indirim marketiyle ortaklığı kendi müşterilerinin kafasını karıştırabilir. Ortağın hizmeti kötüyse, onun hataları sizin adınıza da yansır.

Bunu anlamak için ortağa sıradan bir müşteri gibi gidin. Nasıl karşılanıyorsunuz, yorumlar ne diyor, çalışanlar kibar mı? Bir arkadaşınızın önerdiği bir yerde hiç hayal kırıklığına uğradınız mı? Size ortağın tavsiyesiyle gelen müşteri de aynı iyi deneyimi bekleyecek.

Bir ölçüt daha var: istek. İşletme sahibi kampanyaya vakit ayırmaya ve çalışanlarını bilgilendirmeye hazır mı? Kuponlar rafta toz tutuyorsa en uyumlu ortak bile sonuç getirmez.

Semerkant pazarında fırıncı, yandaki kuru meyve satıcısıyla ortak bir teklifi konuşuyor

Ortak kampanya formatları: size hangisi uyar

Format bütçenize, ürün türünüze ve ne kadar zaman ayırabileceğinize bağlıdır. En sık kullanılan beş format şunlardır:

  • Çapraz kupon — Nasıl işler: Her ortak diğerinin kuponlarını dağıtır; Kime uygun: Kafeler, kuaförler, mağazalar, oto servisler
  • Fişte teklif — Nasıl işler: Ortağın indirimi fişe basılır veya poşete konur; Kime uygun: Müşteri trafiği yüksek perakende
  • Ortak kampanya — Nasıl işler: Ortak şart: "ikisinden de alın, hediye kazanın"; Kime uygun: Aynı binadaki veya sokaktaki komşular
  • Paket — Nasıl işler: İki işletmenin ürünü tek fiyata; Kime uygun: Çiçek + tatlı, kurs + ders kitabı
  • Ortak etkinlik veya içerik — Nasıl işler: Atölye, canlı yayın, faydalı ortak paylaşım; Kime uygun: Hizmetler ve B2B

Başlamak için en kolay yol çapraz kupondur. Maliyeti düşüktür, sonucu da kolay sayılır. Paket daha fazla hazırlık ister: fiyat, ambalaj, kimin neyi teslim edeceği. Buna karşılık bayram ve özel günlerde iyi satar.

Ortak içerik, örneğin bir Instagram canlı yayını veya ortak bir paylaşım olabilir. Bir blogerle çalışmaya benzer, farkı ortağın ücret değil karşılıklı fayda beklemesidir. Bu farkı Özbekistan'da influencer pazarlaması yazısında daha ayrıntılı bulabilirsiniz.

İndirimin büyüklüğüne dikkat edin. Fazla derin bir indirim kâr marjınızı yer ve yalnızca fırsat avcılarını çeker. Ne kadarını kaldırabileceğinizi kampanya ve indirim stratejisi ile hesaplayın.

Şartları el sıkışmayla bırakmayın, yazıya dökün

İş birliklerinin çoğu tam bu noktada dağılır. İki işletme sahibi samimi bir sohbet eder, el sıkışır ve başlar. Bir ay sonra bakılır ki biri 500 kupon dağıtmış, diğeri ise kuponları kasanın yanına koyup unutmuş.

Önce ortağa nasıl gideceğinizi düşünün. "Gelin birlikte bir şey yapalım" cümlesi genellikle sohbette kalır. Hazır bir teklifle gidin: format, süre, ne verdiğiniz ve karşılığında ne aldıkları. Örneğin: "Bir ay boyunca kasamızda sizin 300 kuponunuzu dağıtalım, siz de her bukete bizim kuponumuzu ekleyin."

Ortağı sizin değil kendi kazancı ilgilendirir. Bu yüzden söze onun müşterilerinin ne kazanacağıyla başlayın. Anlaştığınızda bunu kâğıda geçirin.

Tek bir sayfa yeterlidir. İçinde şunlar olmalı:

  • kampanyanın tarihleri ve başlangıç günü;
  • her tarafın kaç kupon dağıtacağı ve hangi kanallardan;
  • indirimin veya hediyenin maliyetini kimin üstleneceği;
  • kupon metni ve logoların nasıl kullanılabileceği;
  • müşteri şikâyetleriyle kimin ilgileneceği;
  • sonuçların ne zaman ve nasıl sayılacağı;
  • kampanyayı kimin, hangi şartlarla erken bitirebileceği.

İş birliği uzun soluklu ise veya içinde para varsa düzgün bir sözleşme imzalayın. Temel maddelerini iş ortakları arasındaki sözleşme yazısında bulabilirsiniz.

Sonuçlar nasıl ölçülür: promosyon kodu, UTM etiketi ve kupon sayımı

Ölçülmeyen kampanya bir tahminden ibarettir. Ölçmek için her ortağa takip edilebilir kendi "ayak izini" verin.

  • Ayrı bir promosyon kodu. Yalnızca o ortağın müşterilerine özel bir kod, örneğin CICEK10. Kasiyer satış sırasında kodu kaydeder.
  • Numaralı kuponlar. Her kâğıt kuponun bir seri numarası olur, böylece hangi destenin nereye gittiğini görürsünüz.
  • UTM etiketleri. Bağlantıya eklenen ve site ziyaretçisinin nereden geldiğini gösteren kısa etiketlerdir. Kurulumu UTM etiketleri ve pazarlama analitiği yazısında anlatılıyor.

Kampanya bitince üç sayıya bakın: dağıtılan kupon, geri gelen kupon ve bu müşterilerin ne satın aldığı. Geri geleni dağıtılana bölerseniz kupon kullanım oranını bulursunuz.

Varsayımsal bir örnek. Kahveci bir ayda çiçekçinin 400 kuponunu dağıttı. Bunların 32'si, yani %8'i geri geldi. Çiçekçi indirimlere toplam 640.000 som harcadı (rakamlar örnek amaçlıdır). Yalnızca indirimler hesaba katıldığında her yeni müşterinin maliyeti 20.000 som oldu; buna kupon baskı maliyetini de ekleyin. Bu rakamı ücretli reklamdan gelen müşteri başı maliyetinizle karşılaştırın. Sonra şunu sorun: bu 32 kişiden kaçı ikinci kez geldi? Asıl değer çoğu zaman oradadır.

Sonuçlar zayıfsa iş birliğini hemen bitirmeyin. Önce sebebi arayın: kupon gözden mi kaçtı, teklif mi zayıftı, yoksa kasiyer kuponu vermeyi mi unuttu? Çoğu zaman tek bir şeyi değiştirmek yeter. İki denemeden sonra rakamlar hâlâ kıpırdamıyorsa başka bir ortak bulun.

Fergana'daki bir çocuk kitapçısında kasiyer, anneden iş ortağının kuponunu alıyor

Müşteri verisi paylaşımı: kanun ne diyor, güvenli yol hangisi

Bazen ortak, müşteri listelerini takas etmeyi önerir. Bu, sürecin en riskli adımıdır. Telefon numaraları, isimler ve alışveriş geçmişi kişisel veridir.

Özbekistan'da bu konu Kişisel Veriler Kanunu ile düzenlenir (2 Temmuz 2019 tarihli ve ZRU-547 sayılı). Kanuna göre kişisel verilerin işlenmesi, toplandığı amaç dışında kullanılması ve üçüncü bir tarafa aktarılması genel olarak veri sahibinin onayını gerektirir. Müşteri numarasını size fiş veya teslimat için verdiyse, başka bir şirketin reklamını almayı kabul etmiş sayılmaz. Türkiye'deki KVKK'ya veya Avrupa'daki GDPR'a alışkınsanız mantık size tanıdık gelecektir. Yine de kuralların birebir aynı olduğunu varsaymayın, yerel şartları kontrol edin.

Güvenli yol basittir: veri tabanını değil teklifi paylaşın. Her ortak diğerinin teklifini kendi müşterilerine kendi kanalından iletir: SMS, Telegram kanalı, fiş veya Instagram. İlgilenen müşteri ortakla doğrudan iletişime geçer ve onayını ona verir.

İki kural daha:

  • kendi veri tabanınıza mesaj gönderirken bile müşterilerin pazarlama mesajı almayı kabul edip etmediğini kontrol edin;
  • ortak "herkes onay verdi" dese bile ondan liste almayın, çünkü bunu kanıtlayamazsınız.

Veri tabanlarını birleştirmek veya ortak bir sadakat programı kurmak gibi karmaşık durumlarda yerel bir avukata danışın.

Sonuç

Ortak pazarlama, aynı insanlara hizmet eden ama birbiriyle rekabet etmeyen iki işletme arasındaki bir anlaşmadır. Reklam bütçenizi korur ve yeni müşterilere, onların zaten güvendiği bir yer üzerinden ulaşmanızı sağlar. Özbekistan'a yeni giren bir marka için bu özellikle değerlidir.

Dört şeye ihtiyacınız var: kitlesi, ürünü ve marka seviyesi size uyan bir ortak; basit bir format; yazılı şartlar; her ortak için ayrı takip. Müşteri verisini takas etmeyin, her taraf teklifi kendi kanallarından iletsin.

Küçük başlayın: bir komşu, bir kupon, bir ay. Rakamlar işe yaradığını gösterirse büyütün.

Sık sorulan sorular

Ortak pazarlamanın referans programından farkı nedir?

Referans programında sizi bir müşteri tavsiye eder ve karşılığında ödül alır. Ortak pazarlamada ise iki işletme, birbirinin teklifini kendi müşterilerine ulaştırmak için anlaşır. Birincisi müşteri ile işletme arasındaki bir ilişkidir, ikincisi iki işletme arasındaki bir anlaşma.

Para el değiştirmeden ortak pazarlama yapılabilir mi?

Evet. Çapraz tanıtımların çoğu takasa dayanır: siz onların kuponlarını dağıtırsınız, onlar sizinkileri. Yine de kimin kaç kupon dağıtacağını, indirimin maliyetini kimin üstleneceğini ve kampanyanın ne zaman biteceğini yazıya dökün. Aksi halde taraflardan biri daha fazla emek verir ve ilişki bozulur.

Yerel ortağımızla müşteri telefon numaralarını paylaşabilir miyiz?

Müşteriler buna onay vermediyse hayır. Özbekistan'ın Kişisel Veriler Kanunu'na göre verilerin üçüncü bir tarafa aktarılması genel olarak veri sahibinin onayını gerektirir. Güvenli yol şudur: her ortak, diğerinin teklifini kendi kanallarından kendi müşterilerine iletir.

Ortak kampanyanın işe yarayıp yaramadığını nasıl anlarım?

Her ortak için ayrı bir promosyon kodu veya numaralı kuponlar kullanın, internetteki bağlantılara UTM etiketi ekleyin. Kampanya bitince kaç kupon dağıtıldığını, kaçının geri geldiğini ve bu müşterilerin ne kadar harcadığını sayın. "Galiba iyi geçti" hissi bir sonraki kararınızda işe yaramaz.

Özbekistan'da bir iş birliği kampanyası mı planlıyorsunuz?

Uygun bir yerel ortağı nasıl bulacağınızı, hangi teklif formatını seçeceğinizi ve sonuçları nasıl ölçeceğinizi birlikte, sakin bir şekilde konuşalım.

Görüşme planlayın →

Nereden başlayacağımızı birlikte bulalım

DORA uzmanıyla ücretsiz danışmanlık

Telegram'dan yazın

Projenizi konuşalım

Numaranızı bırakın, bir uzman sizinle iletişime geçsin.

Send a request via Telegram

Bilgileriniz yalnızca sizinle iletişime geçmek için kullanılır.