Bonus-malus — haydovchining sug'urta tarixiga qarab narxni o'zgartirish tizimi: avariyasiz davr uchun chegirma (bonus), aybdor sug'urta hodisalari uchun esa ustama (malus) qo'llanadi.
Bonus-malus qanday ishlaydi
Sug'urta narxi xavfga bog'liq: tez-tez avariyaga tushadigan haydovchi kompaniya uchun qimmatroq. Shuning uchun sug'urta mukofotiga haydovchi tarixini aks ettiruvchi koeffitsient qo'shiladi. "Bonus" — ehtiyotkor haydovchiga mukofot, "malus" — tez-tez zarar keltirgan haydovchiga jarima ma'nosidagi ustama.
OSAGOda bonus-malus
OSAGOda narx rasmiy tarif bo'yicha hisoblanadi va oldingi davrdagi aybdor sug'urta hodisalari soni hisobga olinadi: bunday hodisalar qancha ko'p bo'lsa, polis shuncha qimmatlashadi. Bu omil cheklangan haydovchilar ro'yxatiga ega polisga taalluqli — cheklanmagan polisda alohida haydovchi tarixini kuzatib bo'lmaydi. Koeffitsientlarning aniq qiymatlari rasmiy tarifda belgilangan; o'z holatingiz uchun narxni OSAGO kalkulyatorida hisoblang yoki OSAGO 2026 tarif va narx maqolasini o'qing.
KASKOda bonus-malus
KASKOda yagona davlat tizimi yo'q: har bir kompaniya o'z qoidalarini belgilaydi. Ko'pincha zararsiz yil uchun keyingi polisga chegirma beriladi, ko'p da'vo qilgan mijozga esa narx oshiriladi yoki franshiza kattalashtiriladi. Shartlarni polisdan oldin so'rang.
Misol
Shartli misol: ikki haydovchi bir xil mashina va hududda OSAGO oladi. Birinchisida o'tgan davrda aybdor hodisa bo'lmagan, ikkinchisi bitta YTHda aybdor deb topilgan. Ikkinchi haydovchining polisi oshiruvchi koeffitsient tufayli sezilarli qimmatroq chiqadi. Agar keyingi davrda u avariyasiz yursa, narx yana oddiy darajaga qaytadi.
Nimalarga e'tibor berish kerak
- Narxga faqat siz aybdor deb topilgan hodisalar ta'sir qiladi; jabrlanuvchi bo'lganingiz narxni oshirmasligi kerak.
- Aybdorlik to'g'ri belgilanganini tekshiring — o'zaro aybdorlik holatlarida ham hujjatlarni diqqat bilan o'qing.
- Kichik zararlarni KASKO bo'yicha da'vo qilishdan oldin keyingi yil narxiga ta'sirini solishtiring.
- Kompaniya almashtirganda ham tarixingiz yangi kompaniyaga ma'lum bo'lishi mumkin.
Ko'p uchraydigan xatolar
Ko'pchilik bonus-malusni faqat chegirma deb tushunadi. Aslida asosiy ta'sir — aybdor hodisalardan keyingi qimmatlashuv. Yana bir xato — mashinani cheklanmagan polis bilan sug'urtalab, bir haydovchining tarixi boshqalarga ta'sir qilmaydi deb o'ylash: cheklanmagan polis o'zi qimmatroq.
Sug'urta narxini qanday past saqlash mumkin
Eng samarali usul — ehtiyotkor haydash va aybdor avariyalardan qochish. Bundan tashqari, polisga faqat mashinani haqiqatan boshqaradigan odamlarni kiriting: cheklangan ro'yxatli polis odatda arzonroq. Har yili polisni yangilashda narxni turli kompaniyalarda solishtiring, KASKOda esa zararsiz yil uchun chegirma berilishini so'rang. Agar sizga nisbatan aybdorlik noto'g'ri belgilangan deb hisoblasangiz, hujjatlar asosida e'tiroz bildiring — aks holda u keyingi polislar narxiga ham ta'sir qiladi. Ayrim toifalar uchun OSAGOda qonuniy imtiyozlar ham bor, ularni kalkulyatorda tekshirishingiz mumkin.
Ko'p beriladigan savollar
Bonus-malus OSAGO narxini qanday o'zgartiradi?
Oldingi davrdagi aybdor hodisalar soniga qarab rasmiy tarifdagi koeffitsient qo'llanadi va polis qimmatlashadi. Aniq narxni OSAGO kalkulyatorida ko'ring.
Men jabrlanuvchi bo'lsam, narx oshadimi?
Yo'q, narxga faqat siz aybdor deb topilgan sug'urta hodisalari ta'sir qilishi kerak.
KASKOda bonus-malus bormi?
KASKOda har bir kompaniya o'z tizimini qo'llaydi: ko'pincha zararsiz yil uchun chegirma, ko'p da'volar uchun ustama beriladi.
Cheklanmagan polisda bonus-malus ishlaydimi?
Cheklanmagan polisda alohida haydovchi tarixi hisobga olinmaydi, ammo bunday polisning o'zi rasmiy tarif bo'yicha qimmatroq.