Asosiy kontentga o'tish
Bepul 20 daqiqalik marketing audit
Joylar soni chegaralangan

Savolingiz bormi?

Jamoamiz odatda 5 daqiqa ichida javob beradi.

WWhatsApp TTelegram

O'rta bo'g'in rahbarlarini tayyorlash: kuchli xodimni rahbarga aylantirish

Bo'lim, smena va filial rahbarini ichidan o'stirish: kimni tanlash, vakolat chegarasi, birinchi 90 kun rejasi, 1:1 suhbatlar, o'qitish va baholash mezonlari.

O'rta bo'g'in rahbarlarini tayyorlash: kuchli xodimni rahbarga aylantirish

Qisqa javob: o'rta bo'g'in rahbarini eng yaxshi ijrochilar orasidan emas, odamlar bilan ishlay oladiganlar orasidan tanlang. Unga yozma vakolat chegarasi, 90 kunlik reja va haftalik 1:1 suhbat bering. O'qitish kitobdan emas, real topshiriqdan va murabbiydan boshlanadi. Natija jamoa raqami bilan baholanadi. Ega esa uning jamoasiga to'g'ridan-to'g'ri ko'rsatma bermaydi.

O'rta bo'g'in rahbari kim va nega u yetishmaydi

O'rta bo'g'in — ega bilan ijrochilar orasidagi qatlam. Bu bo'lim boshlig'i, sex yoki smena boshlig'i, filial menejeri, distribyutordagi agentlar guruhi rahbari. Ular har kuni o'nlab kichik qaror qabul qiladi. Shu qarorlar biznes egasiz ishlaydimi yoki yo'qmi, shuni hal qiladi.

Odatda holat shunday bo'ladi. Do'konlar tarmog'i uchinchi filialni ochdi. Har filialda sotuvchilar bor, lekin har savol baribir egaga keladi: almashtirish, chegirma, xodim kelmay qoldi. Ega kuniga o'nlab qo'ng'iroqqa javob beradi. Yangi rahbarni tashqaridan olish qimmat va uzoq. Ichkarida esa "rahbar bo'ladigan odam yo'q" degan fikr bor.

Aslida bunday odam ko'pincha bor, faqat uni hech kim tayyorlamagan. Bu maqola shu haqida: kuchli xodimni qanday qilib ishlaydigan rahbarga aylantirish. Kundalik boshqaruvni to'liq topshirishning keyingi bosqichi hamkor boshqaruvchi modeli bo'yicha asosiy maqolada ko'rilgan. Bu yerda esa uning poydevori — o'rta bo'g'in.

Kimni tanlash: eng yaxshi sotuvchi har doim yaxshi rahbar emas

Eng keng tarqalgan xato — eng yaxshi ijrochini rahbar qilish. Eng yaxshi sotuvchi, eng tez oshpaz, eng aniq usta. Mantiq tushunarli: u ishni hammadan yaxshi biladi. Lekin rahbarning ishi boshqa. U o'zi bajarmaydi, boshqalar orqali natija oladi.

Shuningdek o'qing Tovarlarni sertifikatlash va muvofiqlik: qaysi tovarga nima kerak, xorijiy sertifikat tan olinishi va markirovka Biznes · 8 daqiqa

Shartli hisob. Bo'limda 6 sotuvchi bor. Eng yaxshisi oyiga 240 mln so'm sotadi, qolgan beshtasi o'rtacha 120 mln so'mdan, jami 600 mln. Bo'lim sotuvi 840 mln so'm. Eng yaxshi sotuvchi rahbar bo'ldi. Endi vaqtining ko'pi jamoaga ketadi va o'zi 80 mln sotadi. Yo'qotish 160 mln so'm. Bo'lim sotuvi kamaymasligi uchun qolgan beshta sotuvchi har biri 32 mln so'mga ko'p sotishi kerak: 120 dan 152 mln gacha, ya'ni taxminan 27% ga. Yangi rahbar jamoani shu darajaga olib chiqa olmasa, kompaniya yaxshi sotuvchini yo'qotadi va zaif rahbar oladi.

Shuning uchun nomzodni boshqa belgilar bilan tanlang:

  • Boshqalarni o'rgatadi — Nimaga qarash kerak: Yangi xodimlar savol bilan unga keladi; Qanday tekshirish: Bir oyga yangi xodimni biriktiring
  • Jamoa natijasini ko'radi — Nimaga qarash kerak: O'z rejasidan tashqari bo'lim rejasiga qiziqadi; Qanday tekshirish: Haftalik raqamlarni u bilan muhokama qiling
  • Nizoni tinch hal qiladi — Nimaga qarash kerak: Janjal paytida tomon olmaydi, sababini qidiradi; Qanday tekshirish: Ikki xodim orasidagi kichik nizoni unga bering
  • Noxush gapni ayta oladi — Nimaga qarash kerak: Kechikkan hamkasbga to'g'ridan-to'g'ri aytadi; Qanday tekshirish: Unga bitta qiyin suhbatni topshiring
  • Rahbar bo'lishni xohlaydi — Nimaga qarash kerak: Faqat maosh uchun emas; Qanday tekshirish: Ochiq so'rang va javobini tinglang

Oxirgi qator muhim. Ba'zi zo'r mutaxassis rahbarlikni xohlamaydi. Ular uchun boshqa o'sish yo'li kerak: katta usta, murabbiy, yuqori stavka. Aks holda kompaniya ham mutaxassisni, ham uning motivatsiyasini yo'qotadi.

Ichkaridan o'stirish jarayonni biladigan va jamoada hurmati bor odam bo'lsa o'zini oqlaydi. Tashqaridan olish biznesga yangi ko'nikma kerak bo'lganda yoki tayyorlashga vaqt yo'q bo'lganda to'g'ri. Bunday holatda profil va intervyu qanday tuzilishi kalit xodimni yollash maqolasida bor.

Vakolat va mas'uliyat chegarasi

Yangi rahbar ko'pincha ikki holatdan biriga tushadi. Yoki unga hamma narsa uchun javob berish aytiladi, lekin hech narsani hal qila olmaydi. Yoki umuman chegara yo'q va u egasining qaroridan yuqori chiqib ketadi. Ikkalasining ham sababi bitta: vakolat yozilmagan.

Bir varaqlik jadval tuzing. Masalan, restoran smena boshlig'i uchun:

  • Smena jadvali va almashtirish — O'zi hal qiladi: ✓
  • Mijozga kompensatsiya, 200 ming so'mgacha — O'zi hal qiladi: ✓
  • Xodimga og'zaki ogohlantirish — O'zi hal qiladi: ✓
  • Mahsulot buyurtmasi, limitdan oshsa — Kelishib hal qiladi: ✓
  • Yangi xodim olish — Kelishib hal qiladi: ✓
  • Ishdan bo'shatish — Faqat ega: ✓
  • Menyu va narx — Faqat ega: ✓

Summalar va bandlar sizning biznesingizga moslanadi. Muhimi — mas'uliyat vakolatga teng bo'lsin. Rahbar xodim tanlashda qatnashmasa, jamoa natijasi uchun to'liq javob bera olmaydi.

Vakolatni bosqichma-bosqich kengaytirish tartibi tadbirkor uchun delegatsiya maqolasida batafsil yozilgan. Rahbar uchun ham shu qoida: avval tor chegara, har oy natijaga qarab kengaytirish.

Birinchi 90 kun rejasi

Yangi rahbarning eng qiyin davri — kechagi hamkasblariga boshliq bo'lish. Shuning uchun reja nafaqat vazifalar, balki munosabatlar haqida ham.

  • 1–2 hafta — Rahbar nima qiladi: Har bir xodim bilan alohida 20–30 daqiqa gaplashadi: nima yoqadi, nima xalaqit beradi; Ega nima qiladi: Jamoa oldida tayinlovni va vakolatni o'zi e'lon qiladi
  • 3–6 hafta — Rahbar nima qiladi: Kunlik ish taqsimotini o'z qo'liga oladi, o'zi ijro qilishni kamaytiradi; Ega nima qiladi: Har hafta 1:1, qarorlarni tahlil qiladi
  • 7–10 hafta — Rahbar nima qiladi: Bitta muammoni o'zi yechadi: kechikishlar, brak yoki qoldiq; Ega nima qiladi: Natijani so'raydi, usulga aralashmaydi
  • 11–13 hafta — Rahbar nima qiladi: Jamoa ko'rsatkichlari bo'yicha hisobot beradi; Ega nima qiladi: Yakuniy suhbat: davom etish, vakolatni kengaytirish yoki qaytish

Oxirgi ustunda "qaytish" so'zi bor. Buni boshidanoq ochiq kelishib oling: rahbarlik mos kelmasa, xodim obro'sini yo'qotmasdan oldingi ishiga qaytadi. Yuridik tomoni alohida: Mehnat kodeksiga ko'ra boshqa ishga doimiy o'tkazish faqat xodimning roziligi bilan bo'ladi, qaytish ham shunday. Buyruq, shartnomadagi o'zgarish va yangi maoshni kadrlar mutaxassisi yoki yurist bilan rasmiylashtiring.

1:1 suhbatlar va haftalik ritm

Yangi rahbarni o'stirishning eng arzon vositasi — haftalik yakkama-yakka suhbat. 30–45 daqiqa, har hafta bir kunda. Uni bekor qilmang va telefon bilan almashtirmang.

Suhbatning doimiy tartibi:

  1. Haftaning raqamlari: reja va fakt (5 daqiqa).
  2. Bu hafta qabul qilgan eng qiyin qarori va nega shunday qilgani (10 daqiqa).
  3. Jamoadagi odamlar: kim o'syapti, kim qiynalyapti (10 daqiqa).
  4. Unga nima xalaqit beryapti va sizdan nima kerak (10 daqiqa).
  5. Keyingi haftaga 1–2 ta aniq topshiriq (5 daqiqa).

Ikkinchi band eng foydalisi. Siz tayyor javob bermaysiz, savol berasiz: "Yana qanday variant bor edi?", "Bir hafta keyin nima bo'ladi?". Shunday qilib rahbar sizning mantiqingizni o'rganadi.

Yangi rahbar ham o'z jamoasi bilan shu formatni boshlasin. Har xodim bilan oyiga kamida bir marta, qisqaroq. Planyorka va haftalik yig'ilishlar qanday tuziladi — boshqaruv ritmi maqolasida.

Toshkent yaqinidagi ko'chatxonada ega yangi tayinlangan bo'lim boshlig'i bilan qatorlar orasida yurib, haftalik yakkama-yakka suhbat o'tkazmoqda

Rahbarni o'qitish: mentorlik va amaliy topshiriqlar

Treninglar foydali, lekin rahbarni sinfda emas, ish joyida tayyorlash samaraliroq. Uchta vosita yetarli.

Ichki murabbiy. Bu ega yoki tajribali rahbar. Masalan, distribyutorda yangi agentlar guruhi rahbariga boshqa hududdagi tajribali rahbar biriktiriladi. Ular haftasiga bir marta uchrashadi. Birinchi oyda murabbiy yangi rahbarning planyorkasida jim turib kuzatadi. Keyin 10 daqiqada fikrini aytadi: nima yaxshi bo'ldi, nimani boshqacha qilish kerak.

Amaliy topshiriqlar. Har oyga bitta real vazifa, darajasi asta oshib boradi:

  • 1-oy: yangi xodimni o'rgatish va bir oydan keyin uning natijasini ko'rsatish.
  • 2-oy: kechikish, brak yoki qaytarish kabi bitta muammoni sababi bilan topish va yechim taklif qilish.
  • 3-oy: jamoaning keyingi oy rejasini tuzib, uni egaga himoya qilish.
  • 4-oy: qiyin suhbat: intizomni buzgan xodim bilan yoki boshqa bo'lim bilan nizo.

Qaror jurnali. Rahbar har hafta 2–3 muhim qarorini yozib boradi: vaziyat, qaror, natija. Bir oydan keyin u bilan birga o'qib chiqing. Xatolar shu yerda ko'rinadi.

Samarqanddagi avtoservisda yangi smena boshlig'i ustalarga kunlik ishni taqsimlamoqda, tajribali murabbiy usta orqada kuzatib turibdi

Rahbarni nima bilan baholash

Rahbar o'z sotuvi yoki o'z ishlab chiqargani bilan emas, jamoa natijasi bilan baholanadi. Uch guruh mezonidan foydalaning:

  • Jamoa natijasi — Ko'rsatkich misollari: Reja bajarilishi, brak ulushi, o'rtacha chek, o'z vaqtida yetkazish; Qanchalik tez-tez: Haftalik
  • Jamoa holati — Ko'rsatkich misollari: Xodimlar qo'nimsizligi, kechikishlar, yangi xodimning moslashish muddati; Qanchalik tez-tez: Oylik
  • Boshqaruv sifati — Ko'rsatkich misollari: Egaga kelayotgan savollar soni, qarorlar sifati, o'z vaqtida hisobot; Qanchalik tez-tez: Oylik, 1:1 da

Ikkinchi va uchinchi guruhni unutmang. Rahbar odamlarni charchatib bir chorak rejani bajarishi mumkin. Keyin jamoa tarqab ketadi.

Bir foydali o'lchov bor: egaga keladigan savollar soni. Agar filialdan birinchi oyda kuniga 15 ta savol kelgan bo'lsa va uchinchi oyda 4 taga tushgan bo'lsa, rahbar ishlayapti. Raqamlar bir ekranda ko'rinsa, nazorat oson bo'ladi. Buni qanday yig'ish egasi uchun ERP dashboard maqolasida ko'rilgan.

Ega qachon aralashmasligi kerak

Yangi rahbarning obro'sini eng tez tushiradigan narsa — egasining to'g'ridan-to'g'ri aralashuvi. Ega filialga keladi, sotuvchiga ko'rsatma beradi, rahbarning qarorini jamoa oldida bekor qiladi. Ertasi kuni jamoa savollarni yana egaga beradi.

Qoidalar oddiy:

  • Rahbarning jamoasiga ko'rsatmani faqat rahbar orqali bering.
  • Uning qarori bilan rozi bo'lmasangiz, buni yakkama-yakka ayting, jamoa oldida emas.
  • Xodim sizga to'g'ridan-to'g'ri shikoyat qilsa, uni rahbariga qaytaring.
  • Xato kelishilgan chegara ichida bo'lsa, uni tuzatishga rahbarning o'zini qo'ying.

Aralashish kerak bo'lgan holatlar ham bor: xavfsizlik, qonun buzilishi, mijozga jiddiy zarar yoki vakolatdan tashqari qaror. Bu ro'yxatni ham oldindan yozing.

Tipik xatolar

  • Tayinlab, tashlab ketish. Buyruq chiqdi, lekin reja va 1:1 yo'q.
  • Rahbarni ijrochi sifatida ushlab qolish. U smenada eng ko'p ishlaydigan odam bo'lib qoladi va boshqarishga vaqt qolmaydi.
  • Maoshni o'zgartirmaslik. Mas'uliyat oshdi, daromad yo'q. Ba'zan rahbar o'z ijrochisidan kam oladi.
  • Faqat raqam bilan baholash. Jamoa holati e'tibordan chetda qoladi.
  • Bitta odamga tayanish. Har bo'limda keyingi rahbar bo'la oladigan kamida bitta odam bo'lsin.

Xulosa

O'rta bo'g'in rahbari tayyorlanadi, tasodifan paydo bo'lmaydi. Uni odamlar bilan ishlash qobiliyatiga qarab tanlang. Vakolatni yozma bering va asta kengaytiring. Birinchi 90 kunni reja asosida o'tkazing va har hafta 1:1 suhbatni saqlang. Jamoa natijasi va jamoa holati bilan baholang. Bugun birinchi qadamni qiling: har bo'limda rahbar bo'la oladigan bitta odamni yozing va u bilan shu hafta gaplashing.

Ko'p beriladigan savollar

Eng yaxshi sotuvchini bo'lim boshlig'i qilsa bo'ladimi?

Bo'ladi, lekin faqat sotuvi uchun emas. Unda odamlarni o'rgatish, nizoni tinch hal qilish va o'z natijasidan jamoa natijasini ustun qo'yish xohishi bo'lishi kerak. Avval unga 2–3 oylik sinov vazifasi bering: yangi xodimni o'rgatish yoki kichik guruhni boshqarish. Shu davrda u rahbarlikni xohlaydimi, ko'rinadi.

Rahbarni ichidan o'stirgan yaxshimi yoki tashqaridan olgan?

Jamoada jarayonni biladigan va hurmat qozongan xodim bo'lsa, ichidan o'stirish arzonroq va xavfsizroq. Biznesga yangi ko'nikma kerak bo'lsa, masalan, yangi yo'nalish yoki tizimli hisob, tashqaridan olish tezroq. Ko'p kompaniyada ikkalasi birga ishlatiladi.

Yangi rahbar sobiq hamkasblari bilan qanday munosabatda bo'lishi kerak?

Do'stlikni saqlash mumkin, lekin qoidalar hamma uchun bir xil bo'lishi kerak. Birinchi haftada har bir xodim bilan alohida gaplashib, nima o'zgarishini ochiq aytsin. Ega esa uning vakolatini jamoa oldida o'zi e'lon qilsin.

Yangi rahbar qachon mustaqil ishlay boshlaydi?

Odatda 3–6 oyda. Birinchi 90 kun o'rganish va kichik qarorlar bilan o'tadi. Shundan keyin vakolat bosqichma-bosqich kengayadi. Aniq muddat jamoa hajmiga va rahbarning oldingi tajribasiga bog'liq.

Rahbarlar jamoasini birga quramizmi?

Qaysi xodimlaringizda rahbarlik salohiyati borligini, ularga qanday vakolat berish va birinchi 90 kunni qanday tuzishni xotirjam muhokama qilamiz.

Rahbar tayyorlashni muhokama qilish →

Qayerdan boshlashni birga aniqlaymiz

DORA mutaxassisi bilan bepul konsultatsiya

Telegram'da yozish

Loyihangizni muhokama qilamiz

Raqamingizni qoldiring — mutaxassis siz bilan bog'lanadi.

Telegram orqali ariza qoldirish

Ma'lumotlaringiz faqat siz bilan bog'lanish uchun ishlatiladi.