Маълумот 2026-йил ноябр ҳолатига.
Қисқа жавоб: Тошкент шаҳрида мамлакат аҳолисининг қарийб 8 фоизи яшайди, лекин ҳудудлар бўйича ҳисобланган маҳсулотнинг чоракка яқини (2026-йил январ–июнида ЯИМнинг қарийб 21 фоизи) ва энг юқори иш ҳақи шу ерда. Қолган 92 фоиз аҳоли ўн учта ҳудудда яшайди ва бу ҳудудлар бир-биридан хорижий ҳамкор кутганидан кўра кўпроқ фарқ қилади. Фарғона водийси зич, савдога йўналтирилган ва чет элдан келадиган пулга боғлиқ. Самарқанд ва Бухорода аҳоли кўп, устига туризм бор. Навоий ва Тошкент вилояти — саноат ҳудудлари. Жануб ва ғарб ёшроқ, киши бошига даромад пастроқ, лекин тез ўсмоқда. «Вилоятлар»ни битта бозор деб кўрган режа одатда нархда ҳам, ходим сонида ҳам адашади.
Мақола Ўзбекистон бозори рақамларда шарҳининг бир қисми. У ерда умуммиллий рақамлар бор. Бу мақола эса талаб, кадр ва имтиёзлар қайси ҳудудда экани ҳақида. Хорижий ҳамкор «Тошкентдан кейин қаерга чиқамиз?» деб сўраса, жавобни шу рақамлар билан тайёрлаш мумкин.
Ҳудудлар битта жадвалда
Барча рақамлар — Миллий статистика қўмитаси. Аҳоли — рўйхатдан кейинги, 2026-йил 1-октябр ҳолатига; қўмитанинг 2026-йил 27-октябрдаги хабари ОАВ орқали олинди, чунки мақола тайёрланган пайтда тўлиқ жадвал стат.уз да ҳали чиқмаган эди. Ҳудудий ялпи маҳсулот (ЯҲМ) — 2026-йил январ–июни, жорий нархларда, қавс ичида реал ўсиш; иш ҳақи — 2026-йил январ–сентябр ўртачаси. ЯҲМ ва иш ҳақи дастлабки маълумот.
- Тошкент шаҳри — Аҳоли, млн: 3,28; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 226,0 (+13,3%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 12,30
- Навоий — Аҳоли, млн: 1,20; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 113,9 (+6,7%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 8,82
- Тошкент вилояти — Аҳоли, млн: 3,80; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 103,8 (+8,7%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 6,89
- Самарқанд — Аҳоли, млн: 4,46; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 67,4 (+9,7%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 5,37
- Фарғона — Аҳоли, млн: 4,29; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 65,2 (+9,1%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 5,38
- Андижон — Аҳоли, млн: 3,57; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 59,6 (+8,8%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 5,77
- Қашқадарё — Аҳоли, млн: 3,75; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 55,7 (+8,4%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 4,97
- Наманган — Аҳоли, млн: 3,19; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 45,5 (+8,3%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 5,40
- Бухоро — Аҳоли, млн: 2,13; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 44,8 (+8,8%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 5,84
- Сурхондарё — Аҳоли, млн: 3,03; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 35,9 (+7,3%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 4,99
- Хоразм — Аҳоли, млн: 2,16; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 32,9 (+9,1%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 5,62
- Қорақалпоғистон — Аҳоли, млн: 2,17; ЯҲМ, трлн сўм (ўсиш): 32,4 (+10,2%); Ўртача иш ҳақи, млн сўм: 5,68
Рўйхатни Жиззах (1,55 млн; ўртача иш ҳақи 5,51 млн сўм) ва Сирдарё (0,97 млн; 5,74 млн сўм) вилоятлари тўлдиради. Мамлакат аҳолиси 39,54 млн, шундан 54,4 фоизи шаҳарда.
Жадвалдан фойдаланишдан олдин икки гап. Биринчиси: 2026-йил январидаги аҳоли рўйхати айрим ҳудудлар рақамини анча ўзгартирди. Тошкент вилояти 1-апрелда 3,17 млн, 1-октябрда эса 3,80 млн деб кўрсатилган, шунинг учун эски шарҳлар уни кам кўрсатади. Иккинчиси: ўртача иш ҳақига қишлоқ хўжалиги корхоналари, кичик бизнес ва микрофирмалар кирмайди, вилоятларда эса иш ўринларининг кўпи айнан шуларда. Кенгроқ манзарани аҳоли даромади беради: 2025-йилда киши бошига Тошкент шаҳрида 73,9 млн сўм, Қорақалпоғистонда 20,7 млн сўм (Миллий статистика қўмитаси).
Фарғона водийси: зич, савдогар ва пул ўтказмаларига боғлиқ
Андижон, Фарғона ва Наманган вилоятларида 2026-йил 1-октябр ҳолатига 11,06 млн киши яшаган, бу мамлакатнинг қарийб 28 фоизи. Пойтахтдан кейин энг зич ҳудудлар ҳам шулар: ҳар квадрат километрга Андижонда 821, Фарғонада 628, Наманганда 431 киши, республика бўйича ўртача 85,5 киши (Миллий статистика қўмитаси, 2026-йил 1-апрел). Уч вилоятнинг 2026-йил биринчи ярмидаги ЯҲМи биргаликда 170,3 трлн сўм, ҳудудлар жамининг қарийб 18 фоизи. Демак, киши бошига ҳисоблаганда Тошкентдан анча паст.
Шунингдек ўқинг Инвесторлар учун имтиёзлар: эркин иқтисодий зоналар, кичик саноат зоналари ва инвеститсия шартномасиАмалда бу нимани англатади:
- Масофа қисқа, шаҳар кўп. Битта омбордан катта аҳолини қамраш мумкин, битта ҳудудий савдо жамоаси учта вилоятни юритади.
- Савдо маданияти кучли. Улгуржи ва чакана тармоқ зич, рақобат қаттиқ. Тажрибали маҳаллий дистрибюторлар бўлади, устама ва тўлов муддати бўйича қаттиқ савдолашиш ҳам бўлади.
- Талаб чет элдан келадиган пулга боғлиқ. 2025-йилда Фарғона вилоятида аҳоли даромадининг 42,2 фоизи трансфертлардан келган, республика бўйича бу 29,6 фоиз (Миллий статистика қўмитаси). Чет элдаги иш бозори ёки курс ўзгарса, харид ҳам ўзгаради.
- Харидор нархга қарайди. Нарх, муддатли тўлов ва тил маҳаллий даромадга мос бўлиши керак; оила қарорни қандай қабул қилиши ўзбекистонлик истеъмолчи портрети мақоласида бор.
Водийда ишлаб чиқариш ҳам бор: «Қўқон» эркин иқтисодий зонаси ва «Косонсой-Фарм» фарматсевтика зонаси (Инвеститсиялар, саноат ва савдо вазирлиги қўлланмаси, 2026-йил июл).

Самарқанд ва Бухоро: аҳоли, туризм ва ҳудудий савдо
Самарқанд вилояти аҳолиси энг кўп ҳудуд — 4,46 млн киши, ЯҲМи 2026-йил биринчи ярмида 9,7 фоиз ўсган, бу кўп ҳудудлардан тезроқ. Ўртача иш ҳақи 5,37 млн сўм, Тошкентдагининг ярмидан кам. Шунинг учун кўп қўл меҳнати талаб қиладиган хизмат ва ишлаб чиқариш учун реал база. Вилоятда «Ургут» эркин иқтисодий зонаси ишлайди.
Бухоро вилояти кичикроқ: 2,13 млн киши, ЯҲМ ўсиши 8,8 фоиз, шаҳардан ташқарида аҳоли сийрак. Иккала вилоятга туризм ёрдам беради: 2025-йилда Ўзбекистонга қарийб 11,7 млн хорижий меҳмон келган, бу бир йил олдингидан 46,8 фоиз кўп (Миллий статистика қўмитаси), иккала шаҳар деярли ҳар бир сайёҳлик йўналишида бор. Бу талабни биринчи бўлиб меҳмонхона, ресторан, ҳунармандчилик, транспорт ва премиум чакана савдо сезади. Кундалик товарлар эса кўпроқ маҳаллий даромадга боғлиқ.
Амалий гап: иккала шаҳарда ҳам тарихий марказ ва ишбилармонлик туманлари — алоҳида бозорлар. Бир неча километр ичида ижара нархи, одам оқими ва харидор тури ўзгариб кетади.
Саноат ҳудудлари: Тошкент вилояти, Навоий ва зоналар
Навоий вилояти ЯҲМ бўйича иккинчи ўринда: 2026-йил биринчи ярмида 113,9 трлн сўм, аҳолиси эса бор-йўғи 1,20 млн. Бу рақамни кон саноати ва оғир саноат беради, ўртача иш ҳақи 8,82 млн сўм — мамлакатда иккинчи. 2025-йилда трансфертлар аҳоли даромадининг атиги 13,6 фоизи бўлган, бу ҳудудлар ичида энг паст кўрсаткич. B2B етказиб берувчи учун Навоий — оммавий истеъмолчи эмас, бир нечта йирик саноат буюртмачиси бозори.
Тошкент вилояти (3,80 млн киши) пойтахтни ўраб туради, саноат ва омборларнинг катта қисми шу ерда, жумладан «Ангрен» эркин иқтисодий зонаси. Ўртача иш ҳақи 6,89 млн сўм — пойтахт билан бошқа ҳудудлар ўртасида.
2026-йил 1-июл ҳолатига мамлакатда 1 167 иштирокчили 34 та махсус иқтисодий зона ва 3 187 иштирокчили 400 та кичик саноат зонаси бўлган (Миллий статистика қўмитаси). Эркин иқтисодий зоналар орасида Навоий, Ангрен, Жиззах, Қўқон, Ургут, Термиз, Нукус ва Ҳазорасп бор. Зонадан ташқарида хорижий инвеститсияли корхонани мол-мулк, ер ва сув солиғидан озод қилиш (Солиқ кодекси 471-модда: инвеститсия ҳажмига қараб 3, 5 ёки 7 йил) фақат Тошкент шаҳридан ташқарида амал қилади; ҳукумат қўлланмаси Тошкент вилоятини ҳам истисно қилади. Шартлар ва 2026-йилдаги ўзгаришлар эркин иқтисодий зоналар ва инвесторлар учун имтиёзлар мақоласида.
Ҳудудлар ўртасида юк ташиш, темир йўл ва ҳаво қатнови, омборлар ҳақида — Ўзбекистонда логистика ва транзит мақоласида.

Жануб ва ғарб: ёш ва ўсаётган ҳудудлар
Қашқадарё (3,75 млн) ва Сурхондарё (3,03 млн) — катта ва ёш вилоятлар. Ўртача иш ҳақи у ерда 5 млн сўм атрофида. Ғарбдаги Хоразм ва Қорақалпоғистонда ҳар бирида 2,2 млн атрофида аҳоли бор; Қорақалпоғистон ЯҲМи 10,2 фоиз ўсган, Тошкент шаҳридан кейин энг тез, лекин аҳоли даромади шу ерда энг паст. Термиз, Нукус ва Ҳазораспда эркин иқтисодий зоналар бор.
Бу ҳудудлар арзонроқ кадр, ер ёки қўшни бозорларга яқинлик керак бўлган компанияларга, шунингдек рақобат ҳали кам пайтда дистрибютсияни олдиндан қурадиган брендларга мос.
Уйдагидан фарқи
Хорижий ҳамкор ўз мамлакатидаги тажрибадан келиб чиқиб ўйлайди. Фақат тасдиқланган фарқлар:
- Пойтахт ҳудуди — бозорнинг асосий қисми — Ўзбекистонда қандай: Тошкент шаҳрида аҳолининг қарийб 8 фоизи ва ҳудудий маҳсулотнинг чоракка яқини
- Вилоятларда иш ҳақи ўртачага яқин — Ўзбекистонда қандай: Ўртача иш ҳақи Тошкент шаҳрида 12,30 млн сўм, бир қатор вилоятларда 5 млн сўм атрофида (2026-йил январ–сентябр)
- Оила даромади асосан иш ҳақидан — Ўзбекистонда қандай: Фарғона вилоятида даромаднинг 42,2 фоизи, Навоийда 13,6 фоизи трансфертлардан (2025)
- Солиқ имтиёзи бутун мамлакатда бир хил — Ўзбекистонда қандай: Хорижий инвеститсияли корхоналар учун айрим имтиёзлар фақат Тошкент шаҳридан ташқарида (Солиқ кодекси 471-модда)
- Ўтган йилги аҳоли рақами етарли — Ўзбекистонда қандай: 2026-йил январидаги рўйхат ҳудудлар рақамини қайта кўриб чиқди; рўйхатдан кейинги маълумотни олинг
Checklist: Тошкентдан ташқаридаги биринчи ҳудудни танлаш
- Бизнес моделдан бошланг: истеъмол товарига аҳоли ва даромад, B2B га саноат буюртмачилари, ишлаб чиқаришга кадр, ер ва электр керак.
- Икки-учта ҳудудни стат.уз даги энг сўнгги маълумот бўйича солиштиринг: аҳоли, иш ҳақи, ЯҲМ ўсиши.
- Маҳсулотингиз кундалик эҳтиёж бўлмаса, аҳоли даромадида трансфертлар улушини текширинг.
- Зона дирексиясидан лойиҳангизга қайси имтиёз ва қайси санадан қўлланишини ёзма сўранг.
- Нархни Тошкентга эмас, маҳаллий даромадга қараб сўмда ҳисобланг.
- Ўз офисингизни очишдан олдин ҳудудни биладиган маҳаллий дистрибютор ёки бошқарувчи топинг.
- Савдо ва харажат бўйича аниқ мақсад билан уч-олти ойлик синов ўтказинг.
- Тўлиқ филиални синов мақсадларга етгандан кейингина очинг; тартиби филиалларга кенгайиш мақоласида.
Мақола умумий маълумот учун, юридик ёки солиқ маслаҳати эмас. Статистика — номи кўрсатилган идораларнинг дастлабки маълумотлари, улар мунтазам аниқлаштирилади; асл манбаларни (стат.уз, лех.уз, инвест.гов.уз) текширинг, имтиёзлар ва аниқ жойга оид талабларни литсензияли юрист ва солиқ маслаҳатчиси билан аниқланг.
Кўп бериладиган саволлар
Қайси вилоятда аҳоли энг кўп?
Самарқанд вилоятида: 2026-йил 1-октябр ҳолатига 4,46 млн киши, иккинчи ўринда Фарғона вилояти — 4,29 млн (Миллий статистика қўмитаси). Тошкент шаҳрида 3,28 млн киши яшайди. Фарғона водийсининг учта вилояти — Андижон, Фарғона ва Наманган — биргаликда 11,06 млн киши, яъни мамлакатнинг қарийб 28 фоизи.
Иқтисодиётнинг қанча қисми Тошкентдан ташқарида?
Катта қисми. 2026-йил январ–июнида ҳудудлар бўйича жами 931,9 трлн сўм ЯҲМнинг 226,0 трлн сўми, яъни қарийб 24 фоизи Тошкент шаҳрига тўғри келган; ҳудудларга тақсимланмаган қисмни ҳам қўшган жами 1 072,7 трлн сўм ЯИМга нисбатан бу қарийб 21 фоиз (Миллий статистика қўмитаси, дастлабки; улушлар шу маълумотдан ҳисобланган). Кейинги ўринларда Навоий вилояти — 113,9 трлн ва Тошкент вилояти — 103,8 трлн сўм.
Тошкент ва вилоятлар ўртасида иш ҳақи фарқи қанча?
Сезиларли. 2026-йил январ–сентябрида ўртача ойлик иш ҳақи Тошкент шаҳрида 12,30 млн сўм, Самарқанд вилоятида 5,37 млн, Наманган вилоятида 5,40 млн сўм бўлган; республика бўйича ўртача 7,27 млн сўм (Миллий статистика қўмитаси, дастлабки, кичик бизнес ва қишлоқ хўжалиги корхоналарисиз).
Фақат Тошкентдан ташқарида амал қиладиган имтиёзлар борми?
Ҳа. Солиқ кодексининг 471-моддаси бўйича хорижий инвеститсияли корхоналарни мол-мулк, ер ва сув солиғидан озод қилиш (инвеститсия ҳажмига қараб 3, 5 ёки 7 йил) фақат Тошкент шаҳридан ташқарида жойлашганда берилади, ҳукуматнинг инвесторлар учун қўлланмаси Тошкент вилоятини ҳам истисно қилади. Эркин иқтисодий зоналарнинг аксарияти вилоятларда: Навоий, Жиззах, Қўқон, Ургут, Термиз, Нукус ва бошқалар.
Хорижий ҳамкор билан вилоятда иш бошламоқчимисиз?
Қисқа суҳбатда маҳсулотингиз учун икки-учта вилоятни солиштириш, ҳамкорингиз сўрайдиган рақамларни тайёрлаш ва жой ёки жамоага пул тикишдан олдин кичик хавфли синов режасини тузиш мумкин.